Danıştay 4. Daire Başkanlığı

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5594 E.  ,  2024/2684 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: Muğla ili, Bodrum ilçesi, … Mahallesinde, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 1.186,10 m² taşınmazın 509,25 m²'sinin 19/08/2016-06/07/2019 tarihleri arasında iskele yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 331.428,37-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin Bodrum Kaymakamlığı Milli Emlak Müdürlüğü tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ... İdare Mahkemesinin … esas numaralı dosyasında dava konusu taşınmaz mahallinde 2018 tarihinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda dava konusu işgal alanının daha çok teknelerin bağlandığı iskele ve denize girme amacı ile kullanıldığının tespit edildiğinin belirtildiği, ayrıca dava dosyası içerisinde yer alan görsel verilerden, ecrimisile konu edilen iskelede teknelerin bağlı olduğunun görüldüğü, bu durumda, işgale ilişkin taşınmaz tespit tutanağı düzenlendiği ve ecrimisil ihbarnamesindeki ölçülerle uyumlu olarak iskele yapmak sureti ile işgalin varlığı tespit edilmişse de, davacı belediyenin iskelede fiili bir kullanımının olduğuna, gelir getirici veya farklı bir surette herhangi bir faaliyette bulunduğuna, kullandığına veya işlettiğine ilişkin herhangi bir tespite yer verilmediği gibi yapılan işgalin açık ve şüpheden uzak olacak şekilde somut ve yeterli tespitle ortaya konulmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Söz konusu taşınmazda davacının işgalinin bulunduğu, davacının herhangi bir kiralama ya da tahsis talebinin olmadığı ve işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. TETKİK HÂKİMİ: … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

2886 sayılı Devlet İhale Kanun’un "Ecrimisil ve tahliye" başlıklı 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz" hükmüne yer verilmiştir.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (c) bendinde, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yer; Türk Medenî Kanunu ile diğer kanunlarda Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu belirtilen yerleri, (ç) bendinde, ecrimisil; hazine taşınmazının, idarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, idarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, idarece talep edilen tazminatı, (d) bendinde, fuzuli şagil (İşgalci) ise; kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişileri ifade ettiği belirtilmiş, aynı Yönetmeliğin 85. maddesinde; "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir" hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir" düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince her ne kadar aynı taşınmazın önceki dönemi olan 19/08/2015-18/08/2016 tarihleri arasında işgalinden bahisle düzenlenen 139.212,46-TL tutarlı, … tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi de yaptırılarak, işgale ilişkin taşınmaz tespit tutanağı düzenlendiği ve ecrimisil ihbarnamesindeki ölçülerle uyumlu olarak iskele yapmak sureti ile işgalin varlığı tespit edilmişse de, davacı belediyenin iskeleden faydalandığı, kullandığı, işlettiğine ilişkin herhangi bir tespite yer verilmediği gibi davacı tarafından yapılan işgalin açık ve şüpheden uzak olacak şekilde somut ve yeterli tespitle desteklenerek dosya kapsamına sunulmadığı görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolundaki … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına dayanılarak aynı gerekçeyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; ... İdare Mahkemesinin anılan kararına karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusu üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 6360 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca belde belediyelerinin tüzel kişiliklerinin kaldırılarak tek mahalle halinde davacı belediyeye katılmasına karar verildiği görüldüğünden, mülga Ortakent-Yahşi Belediye Başkanlığının davacı belediyeye devri sonrasında davacı belediye adına ecrimisil tahakkuk ettirilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış olup, davacının fahişlik iddiası üzerinde İdare Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporuna göre dava konusu işlemin 44.915,60-TL'lik kısmında hukuka uyarlık, 94.296,86-TL'lik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup davalı istinaf başvurusunun 44.915,60-TL'lik kısmının reddine, kısmen kabulü ile kararın 94.296,86-TL'lik kısmının kaldırılmasına ve kaldırılan kısma yönelik davanın reddine kesin olarak karar verildiği görülmüştür.

Bu durumda; taşınmazın davacı tarafından işgal edildiğinin Mahkeme kararıyla kesin olarak ortaya konulduğu görüldüğünden, İdare Mahkemesince tahakkuk ettirilen ecrimisil bedeli yönünden, yargı kararıyla ortaya çıkan birim bedeller dava konusu döneme uyarlanmak suretiyle ve gerek duyulması halinde bilirkişilerden ek rapor da alınarak bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla; dava konusu işlemin iptali yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge idare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin kabulüne,

2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 30/04/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.