Danıştay 13. Daire Başkanlığı
Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2022/259 E. , 2023/4707 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) tarafından ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının ve anılan Kurul kararının bildirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada verilen Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin E:2017/1462, K:2018/2058 sayılı iptal kararının gereğinin yerine getirilmesini teminen, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı ile ... tarih ve ... sayılı Kurul kararlarının uygulandığı dönemde geçerli olmak üzere yeni taşıma bedellerinin belirlenmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali talebiyle açılmış olan davada, Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin E:2017/1462, K:2018/2058 sayılı kararı ile ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptaline karar verilmesi üzerine tesis edilen işlemin anılan yargı kararı üzerine üç ayrı şirket için aynı dönemlere ilişkin geriye dönük taşıma bedellerini belirlediği, anılan yargı kararında taşıma bedelinin miktarına az ya da çok olmasına yönelik bir değerlendirme yapılmadığı, ancak taşıma bedelinin hangi teknik ve objektif ölçütlere göre saptandığının ortaya konulması ve bedel tespitinin gerekçesinin açıklanması gerektiğine dayalı olduğu, yargı kararı üzerine taşıma bedeli tespiti ve güncellenmesi hususlarında üç ayrı şirket için aynı mahiyette ayrıntılı formülleri ve hükümleri içeren dava konusu işlemde, taşıma bedellerinin belirlenmesinde, üç ayrı şirket için aynı yöntem ve gerekçelerin uygulandığı, günümüzde kullanılan metedolojinin geçmişe uygulanması mümkün olmasa da ana hatlarıyla benzer özellikler taşıdığı, objektif ve yargı denetimine imkân veren kriterler belirlendiği ve taşıma bedelinin belirlenmesine ilişkin kriterlerin gerekçeli olduğu anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; davacı şirket tarafından yapılan istinaf başvurusunda, şirketin 01/10/2004 ile 31/12/2006 tarihleri arasında uygulaması gereken taşıma bedellerinin teknik ve objektif ölçütlere göre belirlenip belirlenmediğinin tespitine yönelik olarak doğalgaz tarifeleri konusunda uzman kişiler eliyle bilirkişi incelemesi yaptırılmadan ve rapor alınmadan karar verildiği ileri sürülmekte ise de, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali talebiyle açılmış olan davada dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin E:2017/1462, K:2018/2058 sayılı kararı üzerine anılan kararın gerekçesine uygun olarak 3 farklı şirket hakkında ..., ... ve ... sayılı Kurul kararlarının alındığı, ... Şehiriçi Doğal Gaz Dağıtım Tic. ve Taah. A.Ş. hakkında verilen, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı ile ... tarih ve ... sayılı Kurul kararlarının uygulandığı dönemde geçerli olmak üzere yeni taşıma bedellerinin belirlenmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile anılan karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesi'nin ... sayılı esasına kayıtlı açılan davada, Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda verilen rapor hükme esas alınabilecek nitelikte bulunarak davanın reddine karar verildiği de dikkate alındığında, dosyadaki bilgi ve belgelerin bir bütün hâlinde değerlendirilmesi sonucunda işbu davanın reddine hükmedilmesinde hukukî isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun açıklama eklenmek suretiyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, bilirkişi incelemesi yaptırılarak karar verilmesi gerekirken, teknik uzmanlık gerektiren konuda bilirkişi incelemesi yaptırılmadan sonuca gidildiği, ihalede belirlilik ve güven ilkelerinin zedelendiği, özelleştirme ihalesinden önce taşıma bedellerinde azaltma olmayacağı kanaatinin oluşturulduğu, Yönetmeliğe eklenen geçici madde gereği özelleştirmeden itibaren 8 yıl boyunca doğal gaz taşıma bedellerinin yalnızca enflasyon ile güncellenmesi gerektiği, iptali istenen tarife ile taşıma bedellinin 3,5 kat düşürüldüğü, Kurul tarafından belirlenmiş ve son 10 yıldır tarife hesaplamalarında kullanılan baz yıl varlık tabanı varken bakılan davaya konu tarifede bunun kullanılmadığı, 2003 yılı sonu itibarıyla amortisman değerleri düşülmüş net maddi duran varlık değerlerini dikkate alarak hesaplama yapıldığı, Kurul kararı ile gelir gereksinimin yanış hesaplandığı, gelir gereksinimi hesaplamalarında güvence bedeli değerleri üzerinden reel getiri tutarlarının diğer gelirler kapsamından çıkarılması ve hesaplamalara dahil edilmemesi gerektiği, abone ve serbest tüketici arasındaki dağılımın 1993 yılından bu yana Bursa’da faaliyette bulunan firmalarının hat dağılımı dikkate alınarak yapılması gerektiği, Bölge İdare Mahkemesi kararında atıf yapılan bilirkişi raporunda bilirkişilerden biri tarafından karşı oy kullanıldığı, karşı oyda yer verilen görüşte şebeke harici yatırımların nasıl hesaplanması gerektiğine ve güvence bedellerinin gelir gereksiniminden düşülüp düşülmeyeceğine ilişkin objektif kriter bulunmadığı tespitinin yapıldığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun açıklama eklenmek suretiyle reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5.2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 13/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.