Danıştay 12. Daire Başkanlığı

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2020/2901 E.  ,  2023/6399 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

.

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, taraflarca aleyhe olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: İzmir Hava Teknik Okullar Komutanlığında astsubay olarak görev yapmakta iken, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezası ile cezalandırılan davacının, bu işlemin iptali istemiyle açtığı davanın reddedilmesi üzerine yaptığı bireysel başvuru sonucunda, Anayasa Mahkemesince özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiği gerekçesiyle yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın yetkili idari yargı merciine gönderilmesi sonrasında, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile ayırma işleminin iptal edilmesi üzerine, anılan işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük hakları için 200.000,00-TL maddi tazminat ile 10.000,00-TL(50.000,00-TL ıslah ile) manevi tazminatın ilk dava açılma tarihi olan 07/01/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; maddi tazminat yönünden; dava açıldıktan sonra 10/01/2019 tarihi itibari ile davacıya ödeme yapılması ve davacı tarafından da bu kısım yönünden davanın konusuz kaldığı belirtildiğinden, davacının maddi tazminat talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat yönünden; davacının TSK'dan ayırma işlemi öncesinde başlayan süreçte kendisinin, ailesinin ve yakınlarının yaşanan olay karşısında duyduğu elem ve üzüntü, beş yıl gibi uzun bir süre sivil yaşamda psikolojisinin bozulduğu, rütbe terfi yönünden bekleme süresinde terfi edemediği için emsallerinden geri kaldığı durumları birlikte değerlendirilerek, olayın oluş şekli, zararın niteliği, davacının yaşı, idarenin sorumluluğu, hizmet kusurunun ağırlığı ve manevi tazminatın amaç ve niteliği dikkate alınarak belirtilen ölçütlere göre yapılan değerlendirme sonucu, davacının dava konusu olay nedeniyle duyduğu elem ve ıstırabın giderilebilmesi için davacı tarafından talep edilen manevi tazminatın karşılanması gerektiği gerekçesiyle, maddi tazminat talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına; talep edilen 50.000,00-TL manevi tazminat isteminin kabulüne, 10.000,00-TL manevi tazminatın Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde davanın ilk açıldığı tarih olan 07/01/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte, ıslah ile artırılan 40.000,00-TL'nin ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihi olan 11/04/2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; özel hayatının gizliliği hakkı ihlal edilerek elde edilen delillere istinaden hakkında tesis edilen ayırma işleminin iptaline kadar geçen beş yıllık süreçte, davacının, ailevi yaşantısının ve sosyal yaşantısının bu durumdan olumsuz yönde etkilendiği, şeref ve haysiyetinin zedelendiği, ayırma işleminin davacının toplumdaki statüsü ve itibarı ile özel yaşamı üzerindeki etkisi, işlemin tesisiyle iptali arasında geçen sürenin uzunluğu ile olaydaki hizmet kusurunun ağırlığı dikkate alındığında, davacı açısından zenginleşmeye yol açmayacak şekilde manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği ilkesinden hareketle davacının manevi tazminat isteminin 30.000,00-TL kısmının kabulü, fazlaya ilişkin kısmının ise reddi gerektiği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İdare Mahkemesi kararının, hükmedilen 50.000,00-TL manevi tazminatın, 20.000,00-TL'lik kısmının kaldırılmasına, bu miktar yönünden tazminat isteminin reddine, kalan 30.000,00-TL manevi tazminatın hükmedilmesi yönünden ise istinaf başvurusunun reddine, 10.000,00-TL manevi tazminatın, bu davanın açıldığı tarih olan 22/09/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte, geriye kalan 20.000,00-TL manevi tazminatın ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihi olan 11/04/2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİALARININ ÖZETİ :

Davacı tarafından; Yaşadığı elem ve ızdırabın herhangi bir tazminatla giderilmesinin mümkün olmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat isteminin kısmen reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

Davalı idare tarafından; Her hukuka aykırılığın tazminat sorumluluğuna yol açmadığı, davalı idarenin harçtan muaf olduğu ve harç içerecek şekilde davalı aleyhine yargılama giderine hükmedilemeyeceği, Bölge İdare Mahkemesi kararının davacı lehine manevi tazminata hükmedilmesine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. TARAFLARIN SAVUNMASININ ÖZETİ :

Davacı tarafından; Yaşadığı elem ve ızdırabın idarenin hukuka aykırı işleminden kaynaklandığı, davalı idare harçtan muaf olsa da yargılama sonunda harçların yargılama gideri niteliği kazandığı belirtilerek, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı idare tarafından; Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Tarafların temyiz istemlerinin reddine,

2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle maddi tazminat talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, talep edilen...-TL manevi tazminat isteminin kabulüne, ...-TL manevi tazminatın Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde davanın ilk açıldığı tarih olan 07/01/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte, ıslah ile artırılan ...-TL'nin ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihi olan 11/04/2019 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile hükmedilen ...TL manevi tazminatın tazminatın ...-TL'lik kısmının kaldırılmasına, bu miktar yönünden tazminat isteminin reddine, kalan ...-TL'lik kısmına ilişkin istinaf isteminin reddi ile...-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren,...-TL manevi tazminatın ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,

4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 06/12/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.