Danıştay 13. Daire Başkanlığı

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2018/433 E.  ,  2023/5416 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, ulusal marker karşılığında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na verilen teminat mektuplarının iade edilmesi amacıyla yapılan ... tarih ve ... sayılı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idarenin savunmasında dava konusu banka teminat mektuplarının ... Bölge İdare Mahkemesi ... Kurulu'nca verilen yürütmenin durdurulması kararı gereğince iade edildiği bildirilmesi üzerine, Mahkemelerinin 10/12/2015 tarihili ara kararıyla davacıdan, davaya konu teminat mektuplarının davalı idarece iadesinin yapılıp yapılmadığı, iadesi yapılmış ise iade nedeni ve tarihinin, ayrıca iadesi yapılan teminat mektuplarının başka bir davaya konu yapılıp yapılmadığı, başka davaya konu yapılmış ise mahkemesi ve sonucunun sorulması üzerine, 04/01/2016 tarihinde Mahkeme kaydına giren cevabi yazıda, davacı şirketin dağıtımını yaptığı akaryakıtın millileşmesi amacıyla eklediği ulusal markerı alabilmek amacıyla, 1240 sayılı Kurul kararı ve 12/06/2015 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan karar doğrultusunda 50.000.000,00-TL teminat mektubu bırakıldığı, 2013 Kasım ayından itibaren 29/09/2015 tarihine kadar bu teminat mektupları davalı idare tarafından Gelir İdaresi Başkanlığı'nın başlattığı inceleme gerekçe gösterilerek iade edilmediği, bununla ilgili farklı nedenlerle bir çok dava açıldığı, bunlardan ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında açılan davada, yürütmenin durdurulması isteminin reddi kararına yapılan itiraz üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... Kurulu'nca verilen yürütmenin durdurulması kararı üzerine ... tarihinde (Mahkemede açılan işbu davadan sonra) teminat mektuplarının iade edildiği, ancak el konulan teminat mektuplarının 2 yıl gecikmeli iade edilmesi nedeniyle, bankalara ödenen komisyon, faiz, masraf, kapanan istasyonları hakkında açılan işçi davaları, ticari davalar sair nedenlerle maddi zararları oluştuğunun belirtildiği;

Bu itibarla, 12/06/2015 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan Petrol Piyasasında Ulusal Marker Uygulamasina İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği'nin 4/A maddesinde teminat mektubunun ancak ulusal marker bedeli, çalınan, kaybolan ve/veya ziyan olan ulusal marker miktarı ile işaretlenebilecek akaryakıt miktarından doğan her türlü vergiye karşılık gelen bedel şeklinde tanımlandığı dikkate alındığında, dava konusu, ulusal marker için alınmış olan ve markerin çalınması, kaybedilmesi ve/veya ziyan edilmesi halinde çözülebilecek nitelikte bulunan teminat mektuplarının, bu hukuki ilişkinin dışında Gelir İdaresi Başkanlığı'nca başlatılan inceleme nedeniyle başka bir anlatımla teminat mektubunun alınmasını gerektiren sebebin dışında (teminat kapsamı dışında) bir nedene dayalı olarak iade edilmemesinin hukuki bir dayanağı bulunmadığından, davacı şirketin teminat mektubunun iade edilmemesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan, bakılan dava açıldıktan sonra davacı şirkete ait teminat mektubu idarece davacıya iade edilmiş ise de, bu iadenin yargı kararı üzerine yapılmış olması nedeniyle davanın konusuz kalmasının söz konusu olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, usul yönünden, davanın süresinde açılmadığı, davanın derdestlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği, davanın Gelir İdaresi Başkanlığı'na ihbar edilmesi gerektiği, kanun gereği harçtan muaf olduğu ve aleyhine harca hükmedilemeyeceği; esas yönünden ise, dava konusu işlemin mevzuata uygun şekilde tesis edildiği, Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın yazısına istinaden aralarında davacı şirketin de yer aldığı bir kısım mükelleflerin Denetim Kurulu'na sevk edildiği, bu nedenle inceleme sonuçlanana karar teminat mektuplarının iade edilmemesi gerektiğinin bildirildiği, Mahkeme kararının gerekçesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :

Davacı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Davalının temyiz isteminin reddine,

2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,

5.Davalı idare harçtan muaf olduğundan temyiz aşamasında yatırılan toplam ...TL harcın istemi hâlinde davalı idareye iadesine,

6.2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 11/12/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.