Danıştay 13. Daire Başkanlığı

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2019/855 E.  ,  2024/1324 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU:... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: ... tarih ve ...numaralı lisans sahibi davacı şirketin, "... Satış" faaliyetinin işlenmiş olduğu işyeri açma ve çalışma ruhsatını süresi içerisinde Kuruma sunmadığından bahisle ihtar edilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:...... sayılı kararda;

04/04/2018 tarihli ara kararı ile hem davacıdan hem de ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan;... tarih ve ... numaralı lisansa konu "... Mevki ........." adresinde bulunan tesisi için davacı şirket tarafından, "... Satış" faaliyetinin işlenmiş olduğu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmesi istemiyle ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na bir başvuru yapılıp yapılmadığı sorularak, davacı şirketin anılan tesisinin adresi ve lisans numarası dikkate alınarak bu hususun açıkça cevaplandırılmasının ve konuya ilişkin varsa başvuru dilekçesinin ve diğer tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine karar verildiği, anılan ara kararına davacı şirket tarafından verilen cevap yazısında, dava dilekçesine ekli belgeler haricinde ellerinde başkaca bir belgenin olmadığı, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından verilen cevap yazısında ise, "... Mevkii - ..." adresinde olup ... tarih ve ...sayılı ... lisansına konusu tesis ile ilgili olarak ... satış faaliyetinin işlenmiş olduğu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmesi istemiyle yapılmış bir başvurunun bulunmadığının belirtildiği, bu durumda, davacı şirketin "... Satış" faaliyetinin işlenmiş olduğu ruhsat suretini Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 6. maddesinin yürürlüğe girdiği 19/03/2015 tarihinden itibaren 6 ay içinde davalı idareye sunmamasının Yönetmeliğin Geçici 6. maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun 9. maddesinin birinci fıkrası ve Doğal Gaz Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 21. maddesi uyarınca davacı şirketin ihtar edilmesine (sehven "ve mevzuata aykırılığı gidermesi için davacı şirkete 30 (otuz) gün süre verilmesine" ifadesine de yer verilmiştir.) ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı; bunun yanında davacı şirket tarafından, fizibilitesini kaybetmiş olan Bursa tesisinin ... satış lisansının iptal edilmesi için davalı idareye başvurulduğu, söz konusu başvuru akabinde ilgili lisansın iptal edildiği, sona eren bir lisans için "ihtar" müessesinin işletilemeyeceği ileri sürülmüş ise de, davacı şirketin "... Satış" faaliyetinin işlenmiş olduğu ruhsat suretini Yönetmeliğin Geçici 6. maddesinin yürürlüğe girdiği 19/03/2015 tarihinden itibaren 6 ay içinde yani en geç 19/09/2015 tarihine kadar davalı idareye sunmaması, anılan lisansın sona erdirilmesi istemiyle yapılan başvurunun da 19/09/2015 tarihinden ve hatta soruşturmanın açıldığı tarihten sonra yapılması karşısında, anılan lisansın sona erdirilmesinin davacı şirketin Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliği'ne aykırı fiilini ortadan kaldırmadığı ve anılan hususun davacı şirket hakkında idari yaptırım uygulanmasına engel teşkil etmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdarî Dava Dairesi'nce; Kanun'da ihtarın, doğal gaz piyasasında faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişilere verilecek cezalar ve yaptırım öncesinde mevzuata aykırı durumları düzeltmesi için öngörüldüğü, akabinde daha ağır olan yaptırım ya da cezalar uygulanacağı, ... satışı konusunda işyeri açma ve çalışma ruhsatlarında farklı farklı olarak yer alan faaliyet konularının, denetim kolaylığını sağlayacak bir düzene konulabilmesi ve işyeri açma ve çalışma ruhsatında bu belirginliğin oluşturulması için belirlenen sürede yerine getirilmesi öngörülen yükümlülüğün davacıyı da bağlayacağı şüphesiz olmakla birlikte, uyuşmazlığa konu işyeri için ... satış faaliyeti yapmak adına 30 yıl süreli olarak düzenlenmiş olan, lisans sonrasında herhangi bir işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunda bulunulmadığı, davacı tarafından da 12 adet işyerinde aktif olarak faaliyette bulunulduğu, 4 adet işyeri için işyeri açma ruhsatı bulunmadığının 2014 Aralık ayında idareye bildirildiği ve söz konusu lisansın sona erdirilmesi için 25/05/2016 tarihinde başvuruda bulunulduğu, lisansın Kurul kararı ile 09/06/2016 tarihinde sona erdirildiği dikkate alındığında, davacı tarafından faaliyette bulunulmayan bir işyerine yönelik olarak geçici madde ile yapılan düzenleme gereği yükümlülüğün yerine getirilmediğinin ve davalı idareye sunumunun gerçekleştirilmediğinin kabulü ile söz konusu işyerine ait lisansın iptali öncesinde bir ihtarın verilmemesine rağmen yükümlülüğün yerine getirilmemesi nedeniyle lisansın iptali sonrasında, daha sonra uygulanacak yaptırım ya da cezaları ağırlaştırıcı niteliği de göz önüne alındığında, ihtar verilmesinde hakkaniyete ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ilgili mevzuat değişikliğinin 19/03/2015 tarihinde yürürlüğe girdiği, değişiklik kapsamında mevcut lisans sahiplerine 6 aylık süre tanındığı, Yönetmelik değişikliğinin Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından, lisans sahiplerine Doğal Gaz Piyasası Dairesi tarafından ayrıca bildirim yapıldığı, davacı şirketin, mevzuat kapsamında yerine getirmesi gereken yükümlülüklerini yerine getirmediği, aynı zamanda faaliyette bulunmamasına ve bulunmayı planlamamasına rağmen soruşturma açılmasına kadar mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesinin mümkün olmadığını Kuruma bildirmediği ya da lisanslarının sonlandırılmasını da talep etmediği, lisansın sona erdirilmesinin ihtar yaptırımı uygulanmasına engel olmadığı, Kanun’da ihtarın mevzuata aykırı fiili gerçekleştiren tüm tüzel kişilere aykırılık sona ermiş olsa da uygulandığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :

Davacı tarafından, ilgili ruhsat değişikliği yapılması için ... Büyükşehir Belediyesi’ne başvuru yapıldığı, mevzuata aykırılığın ortadan kalktığı ve devam ettirilmediği durumlarda ihtarın hukuki bir dayanağının bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : ... tarih ve ... sayılı ... Denetim Dairesi Başkanlığı’nın yazısı ile, ... satış lisansı sahibi tüm tüzel kişilere, ilgili lisansı aldığı tarihten itibaren hiçbir satış faaliyetinde bulunmamış olan ve ilgili lisansına konu ... satış tesisi için İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı (ruhsat) almamış olan lisans sahipleri tarafından İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe göre, ilgili lisansa konu tesisin durumuna uygun olarak alınan "... Satış" faaliyetinin işlenmiş olduğu ruhsat suretinin, Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 6. maddesi kapsamında 19/09/2015 tarihine kadar Kurum'a sunulması gerektiği hususu bildirilmiştir. Davacı şirketçe Yönetmelikte öngörülen sürede işyeri ruhsatı sunulmaması üzerine ... tarih ve ...sayılı Kurul kararı ile şirket hakkında doğrudan soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

Soruşturma açılması sonrasında, davacı şirket tarafından ... tarihinde Kurum'a başvuru yapılarak uyuşmazlığa konu lisansının sonlandırılması talebinde bulunulmuştur.... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile davacı şirketin ... satış lisansı...tarihi itibarıyla sona erdirilmiştir.

Dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile; davacı şirketin "... Satış" faaliyetinin işlenmiş olduğu ruhsat suretini süresi içerisinde davalı idareye sunmamasının Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 6. maddesine aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun 9. maddesinin birinci fıkrası ve Doğal Gaz Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 21. maddesi uyarınca davacı şirketin ihtar edilmesine karar verilmiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun 9. maddesinin birinci fıkrasında, Kurul'un, doğal gaz piyasasında faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişilere yapacağı yazılı ihtara rağmen mevzuata aykırı durumlarını devam ettirenlere yaptırım ve ceza uygulayacağı; aynı fıkranın (b) bendinde, bu Kanun hükümlerine ve çıkarılan yönetmelik, talimat ve tebliğlere aykırı hareket edildiğinin saptanması hâlinde, üçyüzbin Türk Lirası idarî para cezası verileceği ve otuz gün içinde aykırılığın giderilmesinin ihtar edileceği kurala bağlanmıştır. 19/03/2015 tarih ve 29300 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliği’ne Geçici 6. madde eklenerek, "lisans aldığı tarihten itibaren hiç bir satış faaliyetinde bulunmamış olan ve lisansına konu tesis için İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı almamış olan ... satış lisansı sahibi tüzel kişiler, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe göre, lisanslarına konu tesisin durumuna uygun olarak alınan, ... satış faaliyetinin işlenmiş olduğu İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının aslı veya noter onaylı suretini, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde Kuruma sunmakla yükümlüdür.” düzenlemesi getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

İdare Mahkemesi'nin... tarihli ara kararı ile hem davacıdan hem de ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan;... tarih ve ... numaralı lisansa konu "... Mevki .../..." adresinde bulunan tesisi için davacı şirket tarafından, "... Satış" faaliyetinin işlenmiş olduğu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmesi istemiyle ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na bir başvuru yapılıp yapılmadığı sorularak, davacı şirketin anılan tesisinin adresi ve lisans numarası dikkate alınarak bu hususun açıkça cevaplandırılmasının ve konuya ilişkin varsa başvuru dilekçesinin ve diğer tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine karar verildiği, anılan ara kararına davacı şirket tarafından verilen cevap yazısında, dava dilekçesine ekli belgeler haricinde ellerinde başkaca bir belgenin olmadığı, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından verilen cevap yazısında ise, "... Mevkii - ..." adresinde olup ... tarih ve ... sayılı ... lisansına konusu tesis ile ilgili olarak ... satış faaliyetinin işlenmiş olduğu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmesi istemiyle yapılmış bir başvurunun bulunmadığının belirtildiği görülmektedir. Bu durumda, davalı idarenin ilgili Yönetmelik gereği 19/09/2015 tarihine kadar Kuruma sunulmasını istediği ruhsatın istenilen süre içinde sunulmadığı açıktır. Öte yandan, davacı şirket tarafından anılan tesis için belediyeye yapmış olduğu ruhsat başvurusunda yaşandığını iddia ettiği sorunların giderilmesi için Kurum'a ya da yargı yoluna herhangi bir başvuruda da bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı şirket tarafından, sona eren bir lisans için "ihtar" müessesinin işletilemeyeceği ileri sürülmüş ise de, davacı şirketin "... Satış" faaliyetinin işlenmiş olduğu ruhsat suretini Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliği’nin Geçici 6. maddesinin yürülüğe girdiği 19/03/2015 tarihinden itibaren 6 ay içinde yani en geç 19/09/2015 tarihine kadar davalı idareye sunmaması, anılan lisansın sona erdirilmesi istemiyle yapılan başvurunun 19/09/2015 tarihinden çok sonra soruşturmanın açılması üzerine yapılması karşısında, anılan lisansın sona erdirilmesinin davacı şirketin Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliği'ne aykırı fiilini ortadan kaldırmadığı, bu nedenle anılan hususun davacı şirket hakkında idari yaptırım uygulanmasına engel teşkil etmediği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Davalının temyiz isteminin kabulüne;

2.Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 18/03/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.