DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2021/50 E.  ,  2021/51 K. "İçtihat Metni"T.C. D A N I Ş T A Y

BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR Adana Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 07/07/2021 tarih ve E:2021/22, K:2021/22 sayılı kararıyla; ... tarafından Adana Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 13/04/2021 tarih ve E:2020/246, K:2020/939 sayılı kararı ile Konya Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 24/02/2021 tarih ve E:2020/2055, K:2021/538 ve İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin 21/10/2020 tarih ve E:2020/2017, K:2020/1398 sayılı kararları arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle, "Aykırılığın, dava konusu işlemin iptali yolundaki İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 5. fıkrası uyarınca karar verilmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi ...'in açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:

A-ADANA BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 3. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2020/246 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: Mersin İl Emniyet Müdürlüğünde... olarak görev yapan davacı tarafından, emniyet teşkilatına girdikten sonra yapılan askerlik hizmetinin, komiser yardımcılığı rütbesindeki bekleme süresinden sayılması istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. Mersin 2. İdare Mahkemesinin 18/03/2020 tarih ve E:2019/1352, K:2020/339 sayılı kararının özeti:

Emniyet teşkilatında ilk rütbenin "polis memuru" rütbesi olduğu, komiser yardımcılığının ise ilk emniyet amirliği rütbesi olduğu, ayrıca davacı tarafından yapılan askerlik hizmetinin ise mevzuatta belirtilenin aksine mesleğe girdikten sonra yapıldığı bu nedenle askerlik süresinin polis memuru rütbesindeki fiili çalışma süresinden sayılması gerektiği, davacının mesleğe girdikten sonra polis memurluğu rütbesinde yaptığı askerlik hizmetinin atandığı ilk rütbe olan polis memuru rütbesinde sayılmasında ve davacının başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Adana Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 13/04/2021 tarih ve E:2020/246, K:2021/939 sayılı kararının özeti: İstinaf istemine ilişkin dilekçede ileri sürülen iddialar, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasını gerektirecek mahiyette bulunmadığından, 2577 sayılı Kanun'un 45/3. maddesi uyarınca istinaf isteminin kesin olarak reddine karar verilmiştir.

B-İSTANBUL BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 2. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2020/2017 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: Beşiktaş İlçe Emniyet Müdürlüğünde ... olarak görev yapan davacı tarafından, emniyet teşkilatına girmeden önce yapmış olduğu askerlik hizmetinin komiser yardımcılığındaki bekleme süresinden sayılması yolundaki talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İstanbul 10. İdare Mahkemesinin 09/07/2020 tarih ve E:2020/315, K:2020/789 sayılı kararının özeti:

Emniyet Teşkilatında ilk rütbenin "polis memuru" rütbesi olduğu, komiser yardımcılığının ise ilk emniyet amirliği rütbesi olduğu, mesleğe girmeden önce yapılan askerlik hizmetinin ise ilk amirlik rütbesinde değil, ilk rütbede adaylığın onanmasından sonra fiili çalışma süresinden sayılması gerektiği, dosya kapsamından davacının mesleğe girmeden önce yaptığı askerlik hizmetinin ilk rütbe olan polis memuru rütbesinde sayıldığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin 21/10/2020 tarih ve E:2020/2017, K:2020/1398 sayılı kararının özeti:

Dava dosyası incelendiğinde; 22/11/1998-22/05/2000 tarihleri arasında askerlik hizmetini ifa eden davacının ilk kez 03/07/2003 tarihi itibarıyla emniyet teşkilatında polis memuru olarak göreve başladığı, yaklaşık 13 yıl sonra 3. Dönem PAEM eğitimini tamamlayarak 12/05/2017 tarihi itibarıyla ... rütbesiyle polis amirliğine terfi ettiği, anılan Yasa değişikliğinden sonraya denk gelen bu ilk terfi döneminde, kendisi gibi mesleğe girmeden önce askerlik hizmetini tamamlayan meslektaşlarının bir kısmının askerlik sürelerinin kıdemlerinde değerlendirildiği ve kıdem olarak kendisinden öne geçtiğinden bahisle, söz konusu askerlik hizmet süresinin kendi rütbe kıdeminde değerlendirilmesi için idareye başvurduğu, başvurusunun reddi üzerine bakılan davayı açtığı,

Davacının mesleğe girmeden önce ifa ettiği askerlik hizmeti süresinin, atandığı ilk polis amirliği rütbesi olan komiser yardımcılığında bekleme süresi içinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin kabulü ile İstanbul 10. İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

C- AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU DİĞER KARAR: Konya Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 24/02/2021 tarih ve E:2020/2055, K:2021/538 sayılı kararı, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin 21/10/2020 tarih ve E:2020/2017, K:2020/1398 sayılı kararı ile aynı doğrultudadır. II- İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT :

1.2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun: Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu: Madde 3/C- (Ek: 18/6/2014-6545/6 md.) ...

4.Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri şunlardır: ...

c)Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek. ...

5.(Değişik:17/10/2019-7188/7 md.) Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir.

2.3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun İlgili Hükümleri ve Hukuki Süreç: 3201 sayılı Kanun'un 06/04/2001 tarih ve 4638 sayılı Kanun ile değişik 55. maddesinin 13. fıkrasında; polis amirlerinin bir üst rütbeye terfiinde, bu rütbedeki fiili çalışma süresinin esas alınacağı belirtildikten sonra, aynı maddenin 14. fıkrasında, polis amiri olduktan sonra yapılan askerlik hizmetinin rütbe terfiinde değerlendirileceği kurala bağlanmıştır. Bu kurala göre, polis memuru iken ya da mesleğe girmeden önce yapılan askerlikte geçen sürenin fiili çalışma süresinde değerlendirilmesi mümkün olmamıştır.

Anayasa Mahkemesinin 11/06/2003 tarih ve E:2001/346,K:2003/63 sayılı kararıyla, 3201 sayılı Kanun'un 4638 sayılı Kanun'la değişik 55. maddesinin 14. fıkrasında yer alan düzenlemenin "Polis amiri olduktan sonra yapılan" bölümünün; askerlik hizmetinin yerine getirilmesinde kişilerin kamu görevlisi olup, olmamasının ya da yürüttüğü kamu görevinin niteliğinin farklı bir konum yarattığının kabul edilemeyeceği, kamu görevlisi iken askerlik yapanlardan, bir rütbeyi aldıktan sonra veya önce askerlik yapanların aynı hukuksal durumda bulundukları için bunlara farklı kuralların uygulanması sonucunu doğuran düzenlemenin Anayasa'nın 10. maddesinde belirtilen eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin bu kararından sonra, 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin 14. fıkrasında yer alan düzenleme, " ... askerlik hizmeti, ... süreleri rütbe terfiinde değerlendirilir." şeklinde varlığını korumuştur. Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra madde metninde, kamu görevine girmeden önce yapılan askerlik hizmetinde geçen sürelerin rütbe terfilerinde değerlendirilmesine engel hükmün kalmadığı açıktır. Nitekim, polis amiri rütbelerinden birinde olup, kamu görevlisi olmadan önce veya polis amiri olmadan önce askerliğini yapanların askerlik hizmeti süresinin rütbe terfisinde değerlendirilmesi gerekeceği yolundaki yargı kararları istikrar kazanmıştır.

Aktarılan gelişmelerin ardından, 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin 14. fıkrası 03/05/2005 tarihinde yürürlüğe giren 5337 sayılı Kanun'la, "Mevzuat hükümlerine göre kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi yapılan her türlü uzmanlık, master, doktora ve avukatlık stajı rütbe kıdeminde değerlendirilmez. Ancak, bu Kanun'un 13. maddesinde sayılan rütbeler içerisinde yapılan askerlik hizmeti, yurt dışı misyon koruma, yurt dışı kurs ve diğer görevler sebebi ile geçirilen süreler ile tedavi ve istirahat süreleri, hangi rütbede ifa edilmiş veya geçirilmiş ise o rütbedeki fiili çalışma süresi içerisinde değerlendirilir. Emniyet Teşkilatına girmeden önce yapılan askerlik hizmeti atanılan ilk rütbede ve adaylığın onanmasından sonra fiili çalışma süresinden sayılır. Bu sürelerin sayılması sonucu emsallerine göre kıdemli sayılanlar rütbe terfilerinde her ne sebeple olursa olsun rütbe olarak emsallerini geçemez." şeklinde değiştirilmiştir.

Ve son olarak 04/04/2015 tarih ve 29316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6638 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin 14. fıkrası, "Mevzuat hükümlerine göre kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi yapılan her türlü uzmanlık, yüksek lisans, doktora ve avukatlık stajı rütbe kıdeminde değerlendirilmez. Ancak, bu Kanunun 13. maddesinde sayılan rütbeler içerisinde yapılan yurt dışı misyon koruma, yurt dışı kurs ve diğer görevler sebebiyle geçirilen süreler ile tedavi ve istirahat süreleri, hangi rütbede ifa edilmiş veya geçirilmiş ise o rütbedeki fiili çalışma süresi içinde değerlendirilir. Ancak bu şekilde geçirilen sürelerin toplamda üç yılı aşan kısmı rütbe terfilerinde değerlendirilmez. Emniyet Teşkilatına girmeden önce yapılan askerlik hizmeti, atanılan ilk rütbede ve adaylığın onanmasından sonra fiili çalışma süresinden sayılır." şeklindeki son halini almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesindeki düzenleme dikkate alındığında, bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun Danıştaydan aykırılığın giderilmesi başvurusunda bulunabilmesi koşullarından birisi, başvuruya konu bölge idare mahkemesi idari dava dairesi kararlarının benzer olaylara ilişkin olmasıdır.

Konusu farklı olan ve farklı hukuki irdeleme ve incelemeye tabi tutularak çözümlenecek olan davaların benzer olaylara ilişkin olduğu söylenemeyeceğinden, bu davalarda bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kararlar arasında aykırılık bulunduğundan bahisle aykırılığın giderilmesi de hukuken mümkün değildir.

Başvuruya konu aykırılığın giderilmesi istenilen Adana Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 13/04/2021 tarih ve E:2020/246, K:2021/939 sayılı kararına ilişkin uyuşmazlıkta, davacının emniyet teşkilatında 18/06/2004 tarihinde polis memuru olarak göreve başladığı, askerlik hizmetini ise emniyet teşkilatına girdikten sonra 31/07/2008-31/01/2009 tarihleri arasında yerine getirdiği, askerlik hizmetinin 11/02/2009 tarihinde polis memuru rütbesinde iken fiili hizmetinden sayıldığı, komiser yardımcılığı rütbesine ise 11/05/2018 tarihinde atandığı anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, bu karar ile çelişkili olduğu ileri sürülen İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin 21/10/2020 tarih ve E:2020/2017, K:2020/1398 sayılı kararına konu uyuşmazlıkta ise, davacının emniyet teşkilatına girmeden önce 22/11/1998-22/05/2000 tarihleri arasında askerlik hizmetini yerine getirdiği, bu tarihten sonra 03/07/2003 tarihinde emniyet teşkilatında polis memuru olarak göreve başladığı, 12/05/2017 tarihinde ise komiser yardımcısı rütbesiyle polis amirliğine terfi ettiği görülmektedir.

Bu itibarla, Adana Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunca, aykırılığın giderilmesi istemine konu davaların benzer olaylara ilişkin olduğundan bahisle söz konusu başvuru yapılmış ise de, Mersin 2. İdare Mahkemesinde açılan davada davacının askerlik hizmetini emniyet teşkilatına girdikten sonra yapmış olmasına karşın İstanbul 10. İdare Mahkemesinde açılan davada davacının askerlik hizmetini emniyet teşkilatına girmeden önce yerine getirdiği, mevzuat kısmında belirtildiği şekilde yasal süreç içerisinde emniyet teşkilatına girmeden önce ve girdikten sonra yapılan askerlik hizmeti için kanun koyucu tarafından farklı uygulamaların öngörüldüğü, 3201 sayılı Kanun'un 6638 sayılı Kanun ile değişik 55. maddesinin 14. fıkrasının son şeklinde emniyet teşkilatına girdikten sonra yapılan askerlik hizmeti yönünden herhangi bir düzenleme getirilmediği, maddenin son cümlesinde ise "Emniyet Teşkilatına girmeden önce yapılan askerlik hizmeti, atanılan ilk rütbede ve adaylığın onanmasından sonra fiili çalışma süresinden sayılır." hükmüne yer verilmek suretiyle askerlik hizmeti açısından yalnızca "Emniyet teşkilatına girmeden önce yapılan askerlik hizmeti" yönünden bir düzenleme getirildiği, dolayısıyla emniyet teşkilatına girmeden önce askerlik hizmetini yerine getiren emniyet personeli ile bu hizmeti emniyet teşkilatına girdikten sonra yerine getiren emniyet personelinin hukuki durumlarının birbirinden farklı olduğunun yasal süreçten de anlaşılabileceği, dolayısıyla aykırılık iddia edilen her iki dosyadaki maddi olguların birbirinden farklı olduğu anlaşıldığından Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararlar arasındaki aykırılığın 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesi kapsamında giderilmesi hukuken mümkün değildir. III- SONUÇ : Açıklanan nedenlerle; aykırılığın giderilmesi isteminin REDDİNE, kesin olarak 15/11/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.