6. Hukuk Dairesi

Davalı vekili, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, yetki itirazlarının bulunduğunu, taraflar arasında 13.08.2007 tarihli ön sözleşme akdedildiğini, yapılan ön sözleşmeye uyarınca davacının müvekkili lehine işbu taşınmazın tapu kaydı üzerine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis etmeyi ve müvekkili şirket lehine doğmuş ve doğacak borçlarının, cezai şartların teminatını teşkil etmek üzere ipotek vermeyi, müvekkili şirketten her sözleşme yılında 1.200 ton beyaz ürün satın almayı, müvekkili şirketin de, bayinin faaliyette bulunacağı istasyonda kullanılmak üzere davacı yana totemli kurumsal kimlik, 3 adet altılı pompa, jeneratör, hava su saati, kompresör, altı adet dalgıç pompa, market rafı, yıkama makinesi ve yağ makinesini ariyet olarak vermeyi, 15 yıllık intifa hakkı karşılığı olarak da intifa ve ipotek tesis edildiğinde 100.000,00 TL, pompa satışı başladığında 225.000,00 TL olmak üzere toplam 325.000,00 TL'sini intifa hakkı karşılığı vermeyi kabul ettiğini, taraflar arasında yapılan işbu ön sözleşme gereğince davacının maliki olduğu taşınmazın tapu kaydı üzerine 15.08.2007 tarih ve 18019 yevmiye numaralı intifa resmi senedi ile müvekkili şirket lehine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiğini, davacının inşaatı tamamlaması ve gerekli ruhsatları alması üzerine taraflar arasında 13.02.2008 başlangıç tarihli ve 5 yıl süreli akaryakıt bayilik sözleşmesi akdedilerek davacının EPDK'dan aldığı lisans numarası ile müvekkili şirketin bayisi olarak bayilik faaliyetine başladığını, sözleşme ile birlikte davacının her sözleşme yılında müvekkili şirketten 1.200 ton (1420 metreküp) beyaz ürün (benzinler ve motorin) satın almayı, aksi takdirde satın almadığı her bir metreküp için 75 USD cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, bayilik sözleşmesi akdedilmesi ile birlikte ve sözleşmenin devamı süresince müvekkili şirketin sözleşme ve sözleşmeye ek olarak akdedilen protokol gereğince üzerine düşen tüm edimleri yerine getirdiğini, bu kapsamda istasyonun faal hale gelmesi için gerekli olan tüm malzeme ve ekipmanı davacının istasyonuna kurdurduğunu ve ariyet olarak teslim ettiğini, intifa hakkı karşılığında da cari hesap ekstrelerinden de görüleceği üzere 11.09.2007 tarihinde, 60.000,00 TL, 26.09.2007 tarihinde, 65.000,00 TL, 31.01.2008 tarihinde, 65.000,00 TL, 14.03.2018 tarihinde 50.000,00 TL, 06.05.2008 tarihinde 66.307,94 TL, 22.05.2008 tarihinde 18.692,06 TL olmak üzere davacı bayiye nakit ve/veya mal karşılığı 325.000,00 TL ödediğini, yapılan anlaşmalar çerçevesinde müvekkili şirketin davacının maliki bulunduğu ve intifa hakkı ile 15 yıl kullanım hakkına sahip olduğu taşınmazda kendi marka ve logosu altında kendisine ait ürünlerin intifa hakkı süresince satışının devam edeceği inancı ile istasyonun faaliyete başlaması, geliştirilmesi amacı ile önemli değere sahip yatırımlar yaptığını ve intifa ivaz bedeli ödediğini, 2008 yılındaki değerlerle yapılan yatırımların toplam değerinin 479.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirketin davacının satın almayı taahhüt ettiği mal miktarına göre ve intifanın 15 yıl süreceği inancı ile davacının istasyonuna yatırım yaptığını ve intifa ivaz bedeli ödemiş olmasına rağmen davacının sözleşme süresince müvekkili şirketten satın almayı taahhüt ettiği miktarda akaryakıt almadığından Mersin ..Noterliğinden gönderilen 08.02.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile eksik alım nedeni ile 332.725 USD cezai şartın ödenmesi için davacıya ihtar gönderildiğini, davacının bu ihtar üzerine ve Rekabet Kurumunun duyurusunu dayanak yaparak müvekkili şirkete göndermiş olduğu 12.02.2013 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarname ile taraflar arasında akdedilen 13.02.2008 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesini Rekabet Kurulu'nun 2002/2 kararı ve bildirimleri gereğince ve sözleşme süresinin dolması nedeni ile feshettiklerini bildirdini ve ipotek hakkının da terkin edilmesini talep ettiğini, davacının işbu feshi ihbar ve ihtarına karşı Mersin ..Noterliğinden gönderilen 13.02.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtara cevap ve cevabi ihtarname ile, feshi ihbar nedeni ile sözleşmenin 13.02.2013 tarihinde sona ereceği, intifa hakkının Harçlar Kanunu gereği fek ve terkin masrafları kendilerine ait olmak üzere adlarına işlem yapacak kişinin kimlik bilgilerinin bildirilmesi halinde intifa fek vekaletnamesi gönderileceği, 15 yıllık intifa hakkı karşılığı ödenen 325.000,00 TL'nin 5 yılı aşan süre bakımından eksik kalan ve kullanılamayan süreye ilişkin kısmının cari sözleşme hükümleri, sebepsiz zenginleşme kuralları ve denkleştirici adalet ilkesi gereğince müvekkili şirkete iade etmesi gerektiğini, intifa hakkının kullanılamayan kısmına ilişkin sürenin 10 yıllık süredeki miktarın 216.667,00 TL olduğunu ve bu miktarın reeskont faizi ile müvekkili şirkete iade etmesi ayrıca, cari hesap, cezai şart kredi vesair alacak haklarının da saklı olduğu bunların da ödenmesi gerektiğini, ayrıca doğmuş ve doğacak alacaklarının teminatı için tesis edilmiş olan ipotek hakkının akaryakıt bayilik sözleşmelerine, dolayısı ile rekabet etmeme yükümlülüğünün süresine etki eden bir hak olmayıp teminat altına alınan alacağa bağlı bir hak olduğundan bunun terkin edilmeyeceğinin cevaben bildirildiğini, davacının 5 yılı aşan süreler bakımından müvekkili şirket tarafından sağlanan kazanımların eksik kalan ve tamamlanamayan süreye ilişkin tutarını ödenmesi için gönderilen ihtarnameye cevap vermediğini ve borcu ödemediğini, davacının, müvekkili şirketin ariyeten teslim ettiği malzeme ve ekipmanı Konya .. Noterliğinden göndermiş olduğu 08.03.2013 tarih ve ... ihtarname ile bildirim yaparak müvekkili şirkete iade ettiğini, intifa fek vekaleti verilebilmesi için kimlik bilgilerini ise bildirmediğini, bunun üzerine müvekkili şirketin Mersin .Noterliğinden gönderdiği 26.06.2013 tarih ve.... yevmiye numaralı ihtarname ile davacı şirketin müdürü olan ... adına intifa fek vekâletnamesi hazırlandığı ve tapu yetki belgesi ile ihtarname ekinde gönderildiğinin bildirildiği, davacıya Konya ..Noterliğinden gönderdiği 03.07.2013 tarih ve ....v. numaralı ihtarname ile intifa fek vekâletnamesi gönderilmiş ise de ipotek terkini ile ilgili belge gönderilmediğini ve ipoteğin terkin edilmesinin bir kez daha bildirildiğini, davacının bu ihtarına Mersin ..Noterliğinden gönderilen 04.7.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtar ile cevap verilerek 13.02.2013 tarihli ihtara cevap ve cevabi ihtarnamedeki taleplerinin tekrar edilerek ipoteğin doğmuş ve doğacak borçların teminatı için verildiği ve ipotek teminat altına alınan alacağa bağlı bir hak olduğundan terkin edilmeyeceğinin bir kez daha bildirildiğini, müvekkili şirketin başlangıçta taraflar arasındaki hukuki ilişkinin 13.02.2018 tarihine kadar devam edeceği inancı ile bu süreye göre yatırım yaptığını ve intifa ivaz bedeli ödediğini, intifa hakkı ortaya çıkan bu yasal zorunluluk karşısında kaldırılmış olduğundan davacının müvekkili şirketten elde ettiği kazanımının 13.02.2013 tarihinden sonraki eksik kalan ve müvekkili şirketçe yararlanılamayan süreye karşılık gelen 216.667,00 TL'sinin denkleştirici adalet ilkesi gereği ulaştığı değeri olan 300.000,00 TL'sinin davacıya gönderdikleri ihtarnamenin tebliğinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre müvekkili şirkete iadesi istemiyle Mersin ..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... E. sayılı dosyası ile 20.09.2013 tarihinde dava açtıklarını, yargılama sonucunda müvekkilinin intifa hakkı sebebiyle 230.490,00 TL alacaklı olduğunun ortaya çıktığını ancak, davacının davanın açıldığı tarihte intifa hakkının tapuya tescilli bulunduğunu beyanla davanın özel dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini beyan ettiğini, müvekkilin davacıdan alacaklı olduğunun ortaya çıkmış olmasına rağmen dava tarihi itibariyle intifa haklarının henüz tapudan terkin edilmemiş olması sebebiyle davalarının dava şartı yokluğundan reddedildiği ve kesinleştiğini, intifa hakkından doğan alacaklarının devam ettiğini, nitekim Mersin .Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... E.sayılı dosyasının incelenmesinden anlaşılacağı üzere 16.02.2013 tarihi itibariyle yapılan hesaplamada müvekkilinin 230.490,00 TL alacaklı olduğunun hesaplandığını, dava tarihi itibari ile ve denkleştirici adalet ilkesi doğrultusunda intifa hakkı bedelinin tespit edilerek taraflarına ödenmek üzere depo edilmesi şartıyla intifanın kaldırılması gerektiğini savunarak, davanın usulden reddine, kabul edilmemesi halinde tüm alacak hakları ve müspet zararları saklı kalmak kaydı ile intifa hakkından kaynaklanan alacaklarının denkleştirici adalet ilkesine göre güncel değerinin tespiti ve taraflarına ödenmek üzere depo edilmesine karar verilerek intifa hakkının terkinine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, "...İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; Davacının Konya-Ankara Karayolu 22.km'de akaryakıt istasyonu sahibi bir firma olduğu, davalının da '....' akaryakıt markasının sahibi olduğunu, taraflar arasında 13.02.2008 başlangıç tarihli ve beş süreli bir 'Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi' imzalandığı, bu sözleşme nedeniyle de akaryakıt istasyonunun kurulu olduğu ve mülkiyetinin davacıya ait bulunan Konya İli Selçuklu İlçesi ....Mah. (Köyü) .. Pafta ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalı firma lehine 15.08.2007 tarih ....yevmiye nolu bir 15 yıl süreli bir intifa hakkı tesis edildiği, devamında taraflar arasındaki bu sözleşmenin Mersin .Noterliğinin 12.02.2013 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile feshedilmiş ve intifa hakkının da Rekabet Kurumunun 2002/2 sayılı tebliği ile tapudan terkini istenildiğini, taraflar arasında intifa için ihtarnameler keşide edildiğini, davalı firmanın devamla Mersin ..Noterliğinin 26.06.2013 gün ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacı tarafa vekaletname göndererek bu intifanın terkini talep edildiğini, ancak gerekli kaldırma masraflarını vermemesi nedeniyle bu kaldırma işleminin tapudan yapılamadığını, davalı firmanın akabinde Mersin .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ....- E.-... K. Sayılı dosyası 300.000 TL'lik kalan intifa bedelinin olduğu iddiasıyla bu bedelin tahsilini istemiş ancak mahkeme red olunan davanın, Yargıtay incelemesinden de geçerek onanmış bulunduğunu, davacının mevcut intifa nedeniyle davalı tarafa herhangi bir borcu vs bulunmadığını, taraflar arasındaki intifaya yönelik sözleşme ilişkisinin mahkeme kanalıyla ortadan kaldırılması için işbu davayı açtıklarını, mevcut intifa nedeniyle karşı tarafa herhangi bir intifa bedeli borçlarının kalmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için karşı tarafa bir intifa borcunun kaldığının tespiti halinde dahi, usul ve dava ekonomisi gereğince mahkemece hüküm kurulmadan 'birlikte ifa' kuralı gereğince depo edilerek yargılamanın uzamasına sebebiyet vermeden hüküm kurulmasını istediklerini, böylece mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın en hızlı ve makul şekilde ortadan kaldırılmasının mümkün olabileceğini beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile davaya konu Konya İli Selçuklu İlçesi ... Mah. (Köyü) .. pafta .... parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalı şirket lehine bulunan intifanın terkinine (kaldırılmasına), yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. Dosya incelendiğinde taraflar arasındaki ihtilafın tarafların daha önce aralarında yapmış oldukları bayi sözleşmesine istinaden davacı tarafından davalı lehine davacıya ait gayrimenkul üzerine konulan intifanın daha sonradan taraflar arasındaki sözleşmenin sona ermesi ile lehine verilen intifanın kaldırılması talebine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.