13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetki ve zamanaşımı itirazında bulunarak davanın öncelikle usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, yargılama giderleri, ilgili masrafların ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın usulden reddine, haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın esastan reddine, davaya ilişkin tüm yargılama masraflarının ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE; Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı tazminatının davalılardan tahsili istemine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85, 91; T.B.K m. 49). Taraflarca dayanılan tüm delillerin toplanmış; ....., ... A.Ş. Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevapları dosya içerisine alınmış, Trafik kazası tespit tutanağı örneği, araç ve sigorta bilgilerini gösterir belgeler, ZMMS sigorta poliçesi örneği, hasar dosyası, eksper dosyası, fatura/ödeme belgeleri ve diğer belgeler aldırılan bilirkişi raporları dosyada mevcuttur. ... plakalı aracın ticari araç olup ... adına kayıtlı olduğu, ... plakalı hususi aracın davacı adına kayıtlı olduğu, poliçe bilgileri incelendiğinde; ... plakalı ticari kamyonetin ... adına kayıtlı iken 26.12.2018- 26.12.2019 tarihleri arasında ...'da ZMMS'li olduğu, poliçe limitinin 36.000,00 TL olduğu, Davalı sigorta şirketinin 22.01.2020 tarihinde davacının hesabına ... no'lu dosya ödemesi olarak 9.013,60 TL hasar bedeli ödemesi yaptığı görülmüştür. Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik ... uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. ... yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Bkz. ....,). Bilindiği üzere ... Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve .... . sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin ...’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki ... uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır. Davalı sigorta şirketi tarafından, davacının aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet veren ... plakalı araç için ZMMS poliçesi düzenlenmiştir. Poliçenin 26/12/2018-26/12/2019 tarihleri arasını kapsadığı, kazanın poliçe vadesi dahilinde meydana geldiği ve poliçenin kaza tarihi itibarıyla araç başına 36.000,00-TL, maddi teminat sağladığı anlaşılmaktadır. Makine Mühendisi ...'dan aldırılan 20.06.2022 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Kusur Yönünden; ... plakalı davalılara ait ve sigortalı araç sürücüsü ...'ın değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerden ötürü 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/d ve 57/a-c maddelerinde belirtilen kurallar ile 84. maddesinin (h) bendinde yer alan “kavşaklarda geçiş önceliğine uymama” asli kuralını ihlal etmesi nedeniyle %75 (Yüzde Yetmişbeş) oranında asli kusurlu olduğu, 2) ... plakalı araç sürücüsü davacı ...'in değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerden ötürü 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/d, 52/a ve 57/a maddelerinde belirtilen kuralları ihlal etmesi nedeniyle %25 (Yüzde Yirmibeş) oranında tali kusurlu olduğu, Tazminat Yününden; Davacıya ait ... plakalı, ... marka .... model aracın kaza tarihi itibarıyla gerek 12 yaşında ve gerekse geçmişte 4 kez hasara uğramasıyla reel piyasa şartlarına göre aracın kaza öncesi ve kaza sonrası piyasa değerinin aynı 95.000,00 TL mertebesinde olmasıyla ikinci el piyasasında değer kaybının görülmeyeceği, sonuç ve kanaati" bildirilmiştir. Davacının itirazı üzerine Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'ten aldırılan 27.01.2023 havale tarihli 2. raporda özetle; " Değer kaybı tazminatı 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90.rncı maddesi uyarınca aşağıda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde hesaplanır. Genel Şartlar doğrultusunda değer kaybı hesabı 04.12.2021 tarihli ve 31679 numaralı resmi gazetede yayımlanan ve halen yürürlükte olan ZMMS Genel Şartları EK-1'e uygun olarak, aşağıdaki formülle ve Genel Şartlar EK-1'deki tablolardan yararlanılarak yapılmıştır. Tramer'de yapılan araştırmada değer kaybı talep edilen aracın dava konusu olay tarihinden önceki hasarlarında aynı yerden-SOL KISIMLARINDAN- hasar görmediği, Daha önceki hasarların aracın sağ taraf ile arka taraflarında olduğu tespit edilmiştir. A- Araç gurubu = A Otomobil B- Rayiç değer katsayısı R = 0.75 Araç değeri 175.000,00 TL C- Kullanılmışlık düzeyi katsayısı K = 0.80 Ekspertiz raporuna aracın km.si 181.442 D- Parça değişim katsayısı P = P1 Sol ön kapı için =1 E- Onarım katsayısı O = O1 sol ön çamurluk için = 0.75, sol arka çamurluk için O2 = 0.75, Sol arka kapı için O3 = 0.75 F- Boya Katsayısı Y = Sol ön kapı için Y1=1, Sol ön çamurluk için Y2=0.50, Sol arka kapı için Y2=0.50, Sol arka kapı için Y3=0.50, Sol arka çamurluk için Y4=0.50 G- Genel değerlendirme katsayısı G= 1+ ( G.1+G.2+G.3) G.1= Özel araç parametresi= 0 G2= SBM geçmişi= -0,09 ( kayıt başına-0.03 olmak üzere en fazli-0.15) Tramer'de yapılan hasar kaydı araştırmasında dava konusu aracın söz konusu trafik kazasına kadar 4 adet hasar kaydına rastlanmıştır. 06.11.2007 (8.889,00 TL) 21.06.2009 ( 375,00 TL), 06.03.2015 (2.998,00 TL), 11.09.2018 ( bedel yok) Ancak 3 adedinde hasar bedeli miktarı var, diğer 1 adet hasar kaydında hasar bedeli belirtilmemiş olması nedeniyle ihbar niteliğinde olduğu değerlendirilmiş ve hasar kaydı 3 adet olarak değrelendirilerek hesaplamada 3 adet hasar kaydı kullanılmıştır. G3= Tablo K1 ve K.2'de km alt sınırına 1.000,00 km.ye yakınlık=+0,05 HK = (1+0.75+1)+ (0+0.75+.050) +(0+0.75+0.50)+(0+0+0.50) = 2.75+1.25+1.25+0.50=5.75 Hasar tutarı= ... Ltd. Şti. Tarafından düzenlenen ... numaralı kesin Ekspertiz raporunda hasar tutarının KDV dahil 9.013,60 TL olarak hesaplanmıştır. T= ( Hasar tutarı/Ortalama değer)*%10 = (9.013,60/175.000,00)*%10=0,05 H= HK+T/100=5.75+0.05/100=5.8/100=0.058=0.06 G= 1+ 0-0.09+0.05=1+0-0.09+0.05=0.96 DEĞER KAYBI=DK DK= Değer ortalaması *R*K*H*G= 175.000,00*0.75*0.80*0.06*0.96=6.048,00 TL olarak hesaplanmış ancak= 6.000,00 TL olarak değerlendirildiği" bildirmiştir. Tarafların itirazı üzerine Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'ten aldırılan 10.04.2023 havale tarihli ek rapordan özetle; " Değer Kaybı = Dava konusu aracın kazadan bir gün önceki 2.el bedeli ile onarımdan sonraki 2.el bedeli arasındaki fark olduğuna göre = 172.180,00- 167.014,00 = 5.166,00 TL olarak hesaplanmıştır. Araç bedelinin araştırılması sırasından aracın daha önceki geçmişi ile geçirmiş olduğu trafik kazaları nedeniyle hasar kayıtları ile hasarlanan aksamları dikkate alınmıştır. Tramer'de yapılan hasar kaydı araştırmasında dava konusu aracın söz konusu trafik kazasına kadar 4 adet hasar kaydına rastlanmıştır. 06.11.2007 (8.889,00 TL sağ taraftan hasar,) 21.06.2009 (375,00 TL belirsiz), 09.03.2015 (2.998,00 TL arkadan hasar) Yapılan araştırmada değer kaybı talep edilen aracın dava konusu olay tarihinden önceki hasarlarında aynı yerden-SOL KISIMLARINDAN- hasar görmediği, Daha önceki hasarların aracın sağ taraf ile arka taraflarında olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi ... tarafından düzenlenen ve sayın mahkemeye sunulan 20.06.2022 tarihli bilirkişi raporunda davalı yana ait ... plakalı araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu bulunmuş olması nedeniyle, davacı tarafın, dava konusu ... plakalı aracında meydana gelen 5.166,00x%75 = 3.874,50 TL değer kaybı bedelini davalı yandan talep edebileceği" bildirilmiştir. Tarafların 2. Bilirkişi raporu ve ek raporuna da itarz etmeleri üzerine Hasar ve Değer Kaybı Uzmanı, İş Güvenliği Uzmanı Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'den aldırılan 22/08/2023 havale tarihli 3. raporda özetle; " ... plaka sayılı aracın dava dışı sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 47/d, 57/a-c/2 ve 84/h maddeleri yanı sıra dikkatsizliği ve tedbirsizliği de mevzu bahis olduğundan olayın meydana gelmesinde % 100 (Yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı aracın dava dışı sürücüsü ...'in meydana gelen olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığı, meydana gelen olay sonrasında ... plaka sayılı aracın hasar tutarının KDV Hariç 7.638,65 TL ve KDV Dâhil 9.013,60 TL olduğu, Meydana gelen olay sonrasında ... plaka sayılı aracın hasar tutarının KDV Dâhil 9.013,60 TL olarak ... plaka sayılı aracın trafik sigorta şirketi olan ... A.Ş. (... A.Ş.) tarafından ödendiği, meydana gelen olay sonrasında ... plaka sayılı araçta oluşan değer kaybının olay tarihi itibariyle 6.000,00 TL (Altıbin TL) mertebesinde olduğu, ... plaka sayılı aracın sürücüsü ... ve maliki ... ile sigorta şirketi ... A.Ş. (... A.Ş.) (Poliçe limitleri dâhilinde) Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve 85/5. maddeleri hükmü gereği meydana gelen değer kaybı zararından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, görüş ve kanaatinde olduğunu" bildirmiştir, Deliller değerlendirilmiştir. Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar olduğundan yargılamaya devam olunmuş, davalı vekilinin kazanın gerçekleştiği yer itibarıyla mahkememiz davaya bakmakla yetkili olduğundan yetki itirazı reddedilmiş, dava haksız fiilin işlendiğinden itibaren 2 yıl içerisinde açıldığından zamanaşımı itirazı da reddedilmiştir. Yukarıda belirtilen ... Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı aracındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak önceki raporlar arasındaki çelişkiyi gideren 22/08/2023 tarihli 3.bilirkişi raporuna göre davacının meydana gelen kazada kusurlu olmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan diğer davalı bankanın işleteni olup dava dışı kişinin sevk ve idaresindeki aracın kazaya karışmasında tam kusurlu olduğu, davacı aracında meydana gelen değer kaybının 6.000,00-TL olduğunun tespit edildiği, davacının dilekçesinde 10.000,00-TL değer kaybı talep ettiği, KTK uyarınca dava öncesi davalı sigorta şirketine başvurulduğu, yapılan başvuru gereği davalı sigorta şirketinin 22/10/2021 tarihinde temerrüde düşmüş sayılacağı, sigortalı aracın ticari araç olduğu, dolayısıyla talep gibi kabul olunan tutara sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren avans, davalı haksız fiil sorumlusu işleten ... yönünden kaza tarihinden itibaren avans faizi işletileceği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir. Dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı tazminine ilişkindir.