7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkil şirkete ... nolu 01.01.2021- 01.01.2022 vade tarihli Nakliyat Emtia Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan dava dışı dava dışı ... A.Ş' ye ait 1 kap 0,9 kg ağırlığındaki ... emtiasının ABD'den Türkiye'ye hava yolu taşınması için karşı taraflar ile anlaşıldığı, taşımaya konu bir kısım emtianın kaybolduğunun tespit edildiğini, hasar nedeni ile davalı müvekkil şirket sigortalısı tarafından kaybolan emtiaların bedelinin talep edildiğini, yapılan incelemeler neticesinde dava dışı sigortalıya poliçe kapsamında 01.06.2022 tarihinde 17.576,66 TL ödeme yapıldığını, uluslararası hava yolu taşımalarında aksi kararlaştırılmadığı takdirde taşıyıcının Montreal Konvansiyonu md. 22/3 kapsamında sınırlı sorumluluğu söz konusu ise de dosya münderecatından görüleceği üzere zararın havayolu taşıması öncesinde gerçekleştiğini, mevcut uyuşmazlıkta Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulanabilirliğinin bulunmadığından tazminatın tamamı yönünden tazmin amacı ile hukuki sürecin başlatıldığı, 17.576,66.-TL sigorta tazminatının, sigortalıya ödeme tarihi olan 01.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Arabuluculuk ücreti dahil olmak üzere yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar vermesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı ...

... A.Ş. nin davaya cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu taşımanın ABD'den Türkiye'ye hava yoluyla yapılan bir taşıma olup, söz konusu taşımada taşıyıcı ... Havayolları iken, davalı müvekkil şirketin söz konusu taşımada yalnızca taşıma işleri komisyoncusu konumunda olduğu ve görevi taşıyan ile taşıtanı bir araya getirmek olduğu, davalı ... ... ye ait 1 kap/0,90 kg ağırlığındaki emtianın taşıma işi organizasyonunu üstlendiği, taşıma işinin fili taşıyıcı ... Havayolları tarafından yapıldığı, davalı müvekkil şirketin fiili taşıyan sıfatı bulunmadığını, davalı müvekkilin söz konusu zarardan sorumlu tutulabilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle husumet itirazlarının söz konusu olduğunu, acenteye asıl borçluya izafeten dava açılabilir ise de acente aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorunda olduğunu, somut olayda hem taşımayı yaptığı kabul edilen şirketine hem de ona izafeten husumet yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın asıl taşıyıcı yerine ona izafeten hasım gösterilen acente sıfatına tahsiline yönelik hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirdiğini, dava dilekçesinde de işaret edildiği üzere, emtianın nerede ve ne şekilde kaybolduğunun bilinmediğini, bu hususta herhangi bir muhataba sorumluluk tevcihi, onun söz konusu kayıpta kusur veya ihmalinin bulunduğunun ispat edilmesi şartına bağlı olduğunu, montreal Konvansiyonu m. 22/3:, "Kargo taşımacılığında kontrol edilmiş kargonun taşıyıcının sorumluluğuna verildiği anda gönderen kargonun ulaşacağı yerde teslimi ile ilgili özel bir fayda beyanında bulunmadığı ve durumun gerektirmesi halinde ilave bir ödeme yapmadığı müddetçe, taşıyıcının kargonun tahrip olması, kaybolması ya da kargoya hasar gelmesi halinde her bir kilogram için sorumluluğu 17 Özel Çekme Hakkı ile sınırlı olduğunu, davacı kaybın hava yolu taşıması öncesinde gerçekleşmiş olduğunu iddia etse de, havayolu ile taşımada; bagaj veya yükün bir havaalanında veya bir hava aracında veya havaalanı dışına inilmesi halinde o yerde taşıyıcının muhafaza ve nezareti altında bulundukları süreyi kapsadığını, bu düzenlemeye göre havayolu ile taşıma bagaj veya eşyanın (yükün) bir havaalanında veya bir hava aracında veya havaalanı dışına inilmesi halinde o yerde taşıyıcının muhafaza ve nezareti altında bulundukları süreyi kapsadığı, Bu nedenle eşyanın (yükün) nerede bulunduğunun önem arz ettiği, Yük, uçağın bordasında olabileceği gibi havaalanında depo edilmiş ya da gümrük idaresinde kontrolleri yapılıyor da olabileceği, TSHK m. 121'deki düzenlemeye benzer düzenlemenin Varşova/Lahey Konvansiyonu m. 18'de yer aldığı, Karada, denizde veya iç sularda yapılan taşıma, hava taşıma sözleşmesinin gereği olarak yükleme, teslim veya aktarma amacıyla yapılmış işlemler ise bunlar da havayolu taşıma süresine dahildir. Buna göre; belirtilen zamanda meydana gelebilecek zararlar havayolu taşıması sırasında meydana gelmiş sayılacaktır (Burcu ÇOTUKSÖKEN, Hava Taşımalarında Taşıyıcının Yükün Ziya ve Hasarından Sorumluluğu, Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Özel Hukuk Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2011, s.67; Abdullah ÖMEROĞLU, Hava Yoluyla Taşıma Sözleşmesi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Özel Hukuk Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara 2021, s. 218).,

Bu kapsamda, iddiaları kabul anlamına gelmemekle birlikte, bir an için davalı müvekkil şirketin sorumlu olduğu düşünülürse dahi, bu sorumluluk kilogram başına 17 SDR ile sınırlı olacağı yönünde itiraz ve iddialarda bulunduğu görüldü. DELİLLER;... Şirketine'e müzekkere yazılarak davaya konu hasar dosyası istenmiştir.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 02/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ABD' de yerleşik Davalı ... ....' nin davalı ... A. acentesi olduğu, dava dışı ... ... .... Tarafından taşımacılık işlemleri ile yetkilendirildiği, dava konusu emtiayı talimatlar doğrultusunda dava dışı ... .... 'den Türkiye Mersin adresine hava yolu ile taşınması için teslim aldığı, Dava konusu emtianın Exwork olarak satıldığı, dolayısı ile davalı ... A.Ş. ve/veya acentesi tarafından dava dışı gönderici firmanın adresinden teslim aldığı ve emtianın sorumluluğunun davalıya geçtiği, Davacının, sigortalı dava dışı ... A.Ş.' nin 01.06.2022 tarihinde ... hesabına “... nolu Hasar demesi” açıklamalı 17.576,66 TL ödeme yaptığı, Davacının rücu hakkı olduğu, Dava dışı ... A.Ş. ile davalı ... A.Ş. arasındaki -mail yazışmalarının incelenmesi sonucunda, davalının dava konusu emtianın kendi sorumluluklarında iken kaybolduğunu kabul ettikleri, dolayısı ile oluşan hasar/ zarardan Montreal Konvansiyonunun 18.1 ve 3. maddelerine göre davalıların Müştereken sorumlu oldukları Davaya konu hasarın Montreal Konvansiyonunun 22/3 maddesi gereği her kilogram için sorumluluğu 17 Özel Çekme Hakkı ile sınırlı olacağı davaya konu emtianın 2 Kilogram olduğu dolayısı ile 17 x 2 & 34 Özel Çekme Hakkı ile sınırlı olacağı, davalıların sınırlı sorumluluk tutarının belirlenebilmesi için yargılamanın yapıldığı tarihteki TCMB SDR kuru ile çarpılması gerektiği, davanın açıldığı 13.12.2022 tarihindeki TCMB SDR kurunun 24,7340 TL/SDR olduğu dolayısı ile davalıların ödemesi gereken sorumluluk sınırının 840,96 TL olacağı, davacının hasarın tamamının karşılanması yönündeki talebinin nihai hukuki değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 29/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; ABD' de yerleşik Davalı ... ....' nin davalı ... A.Ş.' nin acentesi olduğu, dava dışı ... ... .... Tarafından taşımacılık işlemleri ile yetkilendirildiği, dava konusu emtiayı talimatlar doğrultusunda dava dışı ... .... 'den Türkiye Mersin adresine hava yolu ile taşınması için teslim aldığı, Dava konusu emtianın Exwork olarak satıldığı, dolayısı ile davalı ... A.Ş. ve/veya acentesi tarafından dava dışı gönderici firmanın adresinden teslim aldığı ve emtianın sorumluluğunun davalıya geçtiği, davacının, sigortalı dava dışı ... A.Ş.' nin 01.06.2022 tarihinde ... hesabına “... nolu Hasar demesi” açıklamalı 17.576,66 TL ödeme yaptığı, Davacının rücu hakkı olduğu, Dava dışı ... A.Ş. ile davalı ... A.Ş. arasındaki -mail yazışmalarının incelenmesi sonucunda, davalının dava konusu emtianın kendi sorumluluklarında iken kaybolduğunu kabul ettikleri, dolayısı ile oluşan hasar/ zarardan Montreal Konvansiyonunun 18.1 ve 3. Maddelerine göre davalıların Müştereken sorumlu oldukları, Davalının taşıma işleri komisyoncusu olduğu, eşyanın taşınmasını üstlendiği,

TTK'nun 917-1 ve 3. Maddeleri gereği TTK' nun 850. Ve diğer maddeleri gereği emtianın zilliyetinin davalıya geçtiği ve hasar ve kayıplardan sorumlu olacağı, Montreal Konvansiyonu ile ilgili 2019 yılında yapılan güncelleme ile ilgili Türkiye 'de bilgi kaynağı olmadığından ulaşılamamış olup internet üzerinden yapılan araştırmada SDR katsayısının 22 SDR' ye çıkartıldığı, Sayın Mahkemece Davacının Montreal Konvansiyonunun 22/3 maddesi gereği sınırlı sorumluluk miktarı kadar talepte bulunabileceğine karara verildiği takdirde Davaya konu hasarın Montreal Konvansiyonunun 22/3 maddesi gereği her kilogram için sorumluluğu 28 Aralık 2019 itibarıyla revize edilmiş hali ile 22 Özel Çekme Hakkı ile sınırlı olacağı davaya konu emtianın 2 Kilogram olduğu dolayısı ile 22x2-44 Özel Çekme Hakkı ile sınırlı olacağı, davalıların sınırlı sorumluluk tutarının belirlenebilmesi için yargılamanın yapıldığı tarihteki TCMB SDR kuru ile çarpılması gerektiği, davanın açıldığı 13.12.2022 tarihindeki TCMB SDR kurunun 24,7340 TL/SDR olduğu, DSDR tutarının karar tarihine en yakın TCMB SDR kuru ile çarpılması sonucu tespit edilebileceği, dolayısı ile davalıların sorumluluk sınırının dava tarihi itibarı ile 840,96 TL olacağı, davacının hasarın tamamının karşılanması yönündeki talebinin nihai hukuki değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Güncel yargıtay kararlarında sebebi açıklanamayan, teslim edememe kayıp kaynaklı zararlarda; taşıyıcının ve/veya emtianın zilliyeti üzerinde olan ve yazışmalarda emtianın bulunmadığını ikrar eden taşıma işleri komisyoncusunun sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağı ve davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödediği, 17.576,66 TL tutarı rücu edebileceği, nihai hukuki değerlendirmenin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;Dava, davacı tarafından dava dışı sigortalı şirkete yapılan ödemenin davalılardan rucüen tazmin talebidir.

Davacı vekili, davacı şirkete ... nolu 01.01.2021- 01.01.2022 vade tarihli Nakliyat Emtia Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan dava dışı dava dışı ... A.Ş' ye ait 1 kap 0,9 kg ağırlığındaki ... emtiasının ABD'den Türkiye'ye hava yolu taşınması için karşı taraflar ile anlaşıldığı, taşımaya konu bir kısım emtianın kaybolduğunun tespit edildiğini, hasar nedeni ile davacı müvekkil şirket sigortalısı tarafından kaybolan emtiaların bedelinin talep edildiğini, yapılan incelemeler neticesinde dava dışı sigortalıya poliçe kapsamında 01.06.2022 tarihinde 17.576,66 TL ödeme yapıldığını, uluslararası hava yolu taşımalarında aksi kararlaştırılmadığı takdirde taşıyıcının Montreal Konvansiyonu md. 22/3 kapsamında sınırlı sorumluluğu söz konusu ise de dosya münderecatından görüleceği üzere zararın havayolu taşıması öncesinde gerçekleştiğini, mevcut uyuşmazlıkta Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulanabilirliğinin bulunmadığından tazminatın tamamı yönünden tazmin amacı ile hukuki sürecin başlatıldığı, 17.576,66.-TL sigorta tazminatının, sigortalıya ödeme tarihi olan 01.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, söz konusu taşımada taşıyıcı ... Havayolları iken, davalı müvekkil şirketin söz konusu taşımada yalnızca taşıma işleri komisyoncusu konumunda olduğu ve görevi taşıyan ile taşıtanı bir araya getirmek olduğu, davalı ... ... ye ait 1 kap/0,90 kg ağırlığındaki emtianın taşıma işi organizasyonunu üstlendiği, taşıma işinin fili taşıyıcı ... Havayolları tarafından yapıldığı, davalı müvekkil şirketin fiili taşıyan sıfatı bulunmadığını, davalı müvekkilin söz konusu zarardan sorumlu tutulabilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle husumet itirazlarının söz konusu olduğunu, acenteye asıl borçluya izafeten dava açılabilir ise de acente aleyhine değil asıl borçlu aleyhine hüküm tesis edilmek zorunda olduğunu, somut olayda hem taşımayı yaptığı kabul edilen şirketine hem de ona izafeten husumet yöneltilmesi doğru olmadığı gibi mahkemece hükmedilen tazminatın asıl taşıyıcı yerine ona izafeten hasım gösterilen acente sıfatına tahsiline yönelik hüküm tesisi de doğru görülmemiş, bozmayı gerektirdiğini, dava dilekçesinde de işaret edildiği üzere, emtianın nerede ve ne şekilde kaybolduğunun bilinmediğini, bu hususta herhangi bir muhataba sorumluluk tevcihi, onun söz konusu kayıpta kusur veya ihmalinin bulunduğunun ispat edilmesi şartına bağlı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacının dava dışı ... A.Ş. adına kamyon, gemi, uçak, tren yolu ile yurt dışından ithal edeceği muhtelif emtianın nakledilmesi ile ilgili, 01/01/2021-01/01/2022 tarihleri arası geçerli ... nolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi Düzenlediği, poliçenin 8.b maddesinde Taşıma yoluna göre teminatın başlangıç/ bitiş noktasının “Hava yolunda uçağın havaalanına inmesi ile son bulacak, hava limanından kalkması ile başlayacak” şeklinde sınırlandırma getirdiği; davacının, sigortalı dava dışı’ ne ... nolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi kapsamında dava konusu hava yolu ile taşınan emtia için ... nolu Nakliyat Emtia Sigorta Sertifikası düzenlediği, Sertifikada Sevkiyat başlangıç tarihinin 29/11/2021, düzenleme tarihinin 22/12/2021 emtia bedelinin 1.347,38 USD toplam sigorta bedelinin 19.353,86 TL olduğu anlaşılmıştır.

Ekspertiz raporunda; 10/01/2022 günü yapılan hasar ihbarı akabinde sigortalı şirket yetkilisi ile yapılan görüşmede, ABD’ den hava yoluyla ithal edilen 1 Kap / Adet/ 2 Kg /DSG-2-81 ... emtianın nakliye esnasında kaybolması sebebiyle taraflarına teslim edilmediği, nakliyeci firmanın yapmış olduğu aramalar neticesi bulunamaması üzerine kayıp ilan ettiğinin öğrenildiği, ... ... ilgilileri tarafından sigortalı ilgililerine gönderilen 17/12/2021 ve 22/12/2021 tarihli e-mail yazılarında bahis konusu emtianın ... ile çıkış Limanı arasında kaybolduğu, yapılan genel araştırma neticesinde ABD ... depolarında bulunmadığının beyan edildiği anlaşılmıştır.

Gerekçeleri itibarı ile somut olaya uygun olup, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alınarak hazırlanan ve bu nedenle hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilen 29/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; ABD' de yerleşik Davalı ... ....' nin davalı ... A.Ş.' nin acentesi olduğu, dava dışı ... ... .... Tarafından taşımacılık işlemleri ile yetkilendirildiği, dava konusu emtiayı talimatlar doğrultusunda dava dışı ... .... 'den Türkiye Mersin adresine hava yolu ile taşınması için teslim aldığı, Dava konusu emtianın Exwork olarak satıldığı, dolayısı ile davalı ... A.Ş. ve/veya acentesi tarafından dava dışı gönderici firmanın adresinden teslim aldığı ve emtianın sorumluluğunun davalıya geçtiği, davacının, sigortalı dava dışı ... A.Ş.' nin 01.06.2022 tarihinde ... hesabına “... nolu Hasar demesi” açıklamalı 17.576,66 TL ödeme yaptığı, Davacının rücu hakkı olduğu, Dava dışı ... A.Ş. ile davalı ... A.Ş. arasındaki -mail yazışmalarının incelenmesi sonucunda, davalının dava konusu emtianın kendi sorumluluklarında iken kaybolduğunu kabul ettikleri, dolayısı ile oluşan hasar/ zarardan Montreal Konvansiyonunun 18.1 ve 3. Maddelerine göre davalıların Müştereken sorumlu oldukları, Davalının taşıma işleri komisyoncusu olduğu, eşyanın taşınmasını üstlendiği,

TTK'nun 917-1 ve 3. Maddeleri gereği TTK' nun 850. Ve diğer maddeleri gereği emtianın zilliyetinin davalıya geçtiği ve hasar ve kayıplardan sorumlu olacağı, Montreal Konvansiyonu ile ilgili 2019 yılında yapılan güncelleme ile ilgili Türkiye 'de bilgi kaynağı olmadığından ulaşılamamış olup internet üzerinden yapılan araştırmada SDR katsayısının 22 SDR' ye çıkartıldığı, Sayın Mahkemece Davacının Montreal Konvansiyonunun 22/3 maddesi gereği sınırlı sorumluluk miktarı kadar talepte bulunabileceğine karara verildiği takdirde Davaya konu hasarın Montreal Konvansiyonunun 22/3 maddesi gereği her kilogram için sorumluluğu 28 Aralık 2019 itibarıyla revize edilmiş hali ile 22 Özel Çekme Hakkı ile sınırlı olacağı davaya konu emtianın 2 Kilogram olduğu dolayısı ile 22x2-44 Özel Çekme Hakkı ile sınırlı olacağı, davalıların sınırlı sorumluluk tutarının belirlenebilmesi için yargılamanın yapıldığı tarihteki TCMB SDR kuru ile çarpılması gerektiği, davanın açıldığı 13.12.2022 tarihindeki TCMB SDR kurunun 24,7340 TL/SDR olduğu, DSDR tutarının karar tarihine en yakın TCMB SDR kuru ile çarpılması sonucu tespit edilebileceği, dolayısı ile davalıların sorumluluk sınırının dava tarihi itibarı ile 840,96 TL olacağı, davacının hasarın tamamının karşılanması yönündeki talebinin nihai hukuki değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Güncel yargıtay kararlarında sebebi açıklanamayan, teslim edememe kayıp kaynaklı zararlarda; taşıyıcının ve/veya emtianın zilliyeti üzerinde olan ve yazışmalarda emtianın bulunmadığını ikrar eden taşıma işleri komisyoncusunun sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağı ve davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödediği, 17.576,66 TL tutarı rücu edebileceği belirtilmiştir.

Yapılan yargılama toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının dava konusu emtianın kendi sorumluluklarında iken kaybolduğunu kabul ettikleri, dolayısı ile oluşan hasar ve zarardan Montreal Konvansiyonunun 18.1 ve 3. Maddelerine göre davalının sorumlu oldukları, davalının taşıma işleri komisyoncusu olduğu, eşyanın taşınmasını üstlendiği,

TTK'nun 917-1 ve 3. Maddeleri gereği TTK' nun 850. Ve diğer maddeleri gereği emtianın zilliyetinin davalıya geçtiği ve hasar ve kayıplardan sorumlu olacağı kanaatine varılarak, davacının davasının kabulüne, karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

1.Davacının davasının KABULÜNE,

17.576,66 TL nin 01/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 1.200,66 TL nispi karar harcının peşin alınan 300,17 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 900,49 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 17.576,66 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4.Davacı tarafından yapılan dava açılırken yapılan toplam 392,37 TL(80,70 TL BVH, 11,50 TL VSH, 300,17 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

5.Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 7.794,25 TL (194,25 TL tebliğler ve posta, 7.600,00 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6.Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

7.Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/12/2024 Katip ...