11. Hukuk Dairesi 2023/5216 E. , 2024/8429 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 26.11.2024 günü hazır bulunan davacılar vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat Süreyya Korkmaz dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
KARAR
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketlerin,
İstanbul Anadolu 2. Sulh Ceza Hakimliği'nin 2016/4284 D.İş sayılı dosyası ile 674 sayılı KHK kapsamında tedbiren TMSF'nin kayyım olarak atanan şirketler olduğunu, şirketlerin önceki yetkilisi ... hakkında terör örgütü üyeliği kapsamında soruşturma yapıldığını ve 26.08.2016 tarihinde tutaklandığını, yargılamasında İstanbul 28. Ağır Ceza Mahkemesi'nde devam edilmekte olduğunu, 03.10.2019 tarihinde de tahliye edildiğini, davalı şirket tarafından davacı şirketler aleyhinde davaya konu 15.10.2016 keşide tarihli 2.000.000,00 USD tutarlı çeke dayanılarak İstanbul 34. İcra Müdürlüğü'nün 2016/33915 E. sayılı dosyasında icra takibi yapıldığını, icra mahkemesine yapılan şikayetin reddedildiğini, oysa çekteki imzaların davacılara ait olmadığını, belirtilen tarihte ...'ın yetkili olmadığını, 15.10.2016 itibarı ile davacı şirketin TMSF idaresi altına olduğunu, imza yetkili kayyımlara ait olmadığından bağlayıcılığı olmadığını, kayyım gözetiminde yönetimini devralınmasından bu yana yapılan tüm araştırma ve incelemelere rağmen taraflar arasında herhangi bir hukuki ilişkiye rastlanmadığını, çek hamili hakkında ceza soruşturması olduğunu, çekteki imzanın ...'a ait olduğunun ileri sürüldüğünü, müvekkili şirketin önceki yetkilisi ile davalı şirket arasındaki organik bağ gözetildiğinde gerçekte var olmayan borç ilişkisi yaratılması için söz konusu çekin düzenlendiğini, müvekkilinin harçtan muaf olduğunu belirterek ... Katılım Bankası A.Ş ... Şube muhataplı 15.10.2016 keşide tarihli 0108613 nolu 2.000.000,00 USD bedelli çek ile ilgili davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitini, çekin iptaline ve davalının kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; talebin çelişkili olduğunu, birden fazla talebin tek dava ile talep edilmesinin mümkün olmadığını, HMK 119 md gereğince değerlendirme yapılarak davanın usulden reddi gerektiğini, davacının herhangi bir delil sunmadığını, takiplerin kesinleştiğini, icra mahkemesince itirazın reddedildiğini, bu aşamada imzanın yetkili kişilere ait olmadığının iddia edilmesinin yerinde olmadığını, dava konusu çekin keşide tarihinin 15.10.2016 olduğunu, davacının iddialarının aksine keşide tarihinde ...'ın davacı şirketlerin yetkilisi olduğunu, kayyımın 26.10.2016'da atandığını, kararın 28.10.2016'da ilan edildiğini, çekin kayyım atanmadan keşide edildiğini, çekin keşide edildiği tarihte ...'ın davacı şirketlerin imza yetkilisi olduğunun ticaret sicil kayıtları ile sabit olduğunu, davacının iddiasının aksine 15.10.2016'da kayyım atanmadığını, çekin keşide tarihinin kayyım tayin tarihinden önce olduğu gibi kayyım tayininin alacaklıların alacaklı olarak başvuracağı yol ve yöntemlerde değişikliğe yol açmayacağını, davacı ... AŞ ile aynı şirketler grubundaki ... SAĞLIK ÜRÜNLERİ TİC.A.Ş. ile davalı arasında 01.05.2015 tarihinde Nazarbayev Üniversitesi İlmi eğitim Kompleksinin ikinci etabının inşaatının 2.açılış kompleksi konulu sözleşme yapıldığını, müvekkilinin sözleşme gereği 14.500.000 euro bedelli 12 adet çeki ... Sağlık şirketine verdiğini, ancak süresinde mallarının tesliminin tamamlanmadığını, müvekkilinin tek taraflı ve haklı nedenle sözleşmeyi 09.09.2016 tarihinde ihtarname ile fesh ettiğini, fesih üzerine ... SAĞLIK şirketinin müvekkiline dava konusu 2.000.0000 USD bedelli 15.10.2016 tarihli 0108613 nolu çeki ve dava konusu dışında 8.500.000 USD bedelli 15.09.2016 tarihli çeki verdiğini, bu konuda sözleşmeler ve ihtarnameler bulunduğunu, diğer çekle ilgili İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/443 E. sayılı dosyasında dava açıldığını, kambiyo senedinde mücerretlik ilkesinin geçerli olduğunu, çekin iptalinin talep edilemeyeceğini, davanın haksız olduğunu, kötü niyet tazminatının da yersiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, davalı ile dava dışı ... Sağlık Şirketi arasında çek alışverişlerine ilişkin kayıtlar sunulduğu, ancak davacıların bu ilişkide taraf olmadığı, davaya konu çekin keşide edildiği tarihte ...'ın henüz keşideci şirketin yetkilisi olduğu, ancak lehdar ve ciranta olan ... Müh. ve Taah. Hiz. A.Ş'nin yetkilisi olmadığı, yetkisiz bir şekilde çeki ciro ettiği, davacılar ile davalı ve dava dışı ... Sağlık Şirketi arasında ticari bir bağ ve alışveriş bulunmadığı, davalının dava dışı ... Sağlık Şirketinin bir alacağı var ise de, ... Sağlık Şirketinin cirosunu taşımayan ve yetkisiz kişi tarafından lehdar adına cirolanan çekle ilgili davacıların sorumlu tutulamayacağı, ciro silsilesinin kopuk olduğu, çekin davalı defterlerinde de kayıtlı bulunmadığı, bu haliyle davalıya verilmiş olan çekin örtülü sermaye transferi amacı ile düzenlenmiş olduğu ve yetkisiz kişi tarafından ciro edildiğinden davacıyı bağlamayacağı, ciro kopuk olduğundan sebepten mücerretlik ilkesinin arkasına da sığınılamayacağı, davalı tarafın bu durumu bilerek kötü niyetle çeki aldığı ve takibe koyduğu, bu durumda haklı olan davanın kabulüne ve davalının İİK. 72/5 maddesi uyarınca kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacının davasının kabulü ile, dava konusu ... Katılım Bankası A.Ş. Altunizade Şubesi muhataplı, keşidecisi ... Holding A.Ş. olan 15.10.2016 keşide tarihli 2.000.000,00 USD bedelli çek nedeniyle davacıların davalıya borçlu olmadığının ve çekin bedelsiz olduğunun tespitine, çekin iptaline, dava konusu çekin veriliş şekli itibariyle davalı tarafın haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılmakla dava değerinin %20'si üzerinden hesaplanan 2.934.800,00 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesince, Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf taleplerinin ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ İNCELEMESİ
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, bonodan kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
3.Değerlendirme
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ:
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalının temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 28.11.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.