4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Davalı vekili 02/11/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle, Davacı yan dava dilekçesinde özetle, davacı şirketin ---------- bulunan bir şirket olduğunu, müvekkili şirket ile davacı şirket arasında bir uyuşmazlık olduğunu ve bu nedenle davacının Adalet Yüksek Mahkemesi, ----------- Kürsüsü Davaları, 21.04.2022 Karar Tarihli, ----------- Dava numaralı kararı ile müvekkiline karşı dava açmış olduğunu, bu davada müvekkilinin davacı yana 255.028,08 Euro (masraflar dahil) ödemesine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, bu sebeple ---------- Mahkemeleri tarafından bu yabancı mahkeme kararının tanıma ve tenfizine karar verilmesini talep etmiştir. A) Tenfiz Talebinin Kabulü İçin Aranan Mütekabiliyet Şartı Huzurdaki Dosyada Bulunmamaktadır. Şöyle Ki; 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un "Tenfiz Şartları" Başlıklı 54/a maddesi "Yetkili mahkeme tenfiz kararını aşağıdaki şartlar dâhilinde verir: a) Türkiye Cumhuriyeti ile ilâmın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilâmların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiilî uygulamanın bulunması." hükmüne amirdir. Sayın mahkemenizin de malumu alisi olduğu üzere bu şarta "mütekabiliyet şartı" denmektedir. MÖHUK'un ilgili maddesi ışığında anlaşılmaktadır ki, tenfiz kararı verilebilmesinin öncelikle şartlarından biri mütekabiliyet şartıdır. Mütekabiliyet şartının sağlanması için ise, yine ilgili kanun maddesinden anlaşıldığı üzere, iki devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşmanın olması gerekmektedir. ---------- ve ---------- arasında, karşılıklılık esasına dayanan bir sözleşme bulunmamaktadır. Dolayısıyla, ---------- verilmiş olan bir mahkeme kararının, ----------- Mahkemelerinde, mütekabiliyet şartının mevcut olmaması sebebiyle, tanınmasının ve tenfizinin mümkünatı yoktur. Bu sebeple öncelikle huzurdaki davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle reddine karar verilmesini talep ederiz. B) Tenfiz Talebinin Kabulü İçin Aranan Tebligat Şartı Huzurdaki Dosyada Bulunmamaktadır. Şöyle Ki; MÖHUK'un "Tenfiz Şartları" Başlıklı 54/ç maddesi "O yer kanunları uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu kişinin yukarıdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı ---------- mahkemesine itiraz etmemiş olması." hükmüne amirdir. Mahkemeye belirtmek isteriz ki, bahse konu yabancı mahkeme kararına dayanak teşkil eden sözleşmenin imzacısı ve huzurdaki davanın davalısı konumunda olan müvekkili şirketin, İngiltere'de faaliyeti adresi bulunmamaktadır. Bahse konu yabancı mahkeme kararı, müvekkiline usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmemiştir. Dolayısıyla müvekkilinin, böyle bir yabancı mahkeme kararı bulunduğundan, huzurdaki dava dosyası vesilesi ile haberdar olmuştur. Müvekkiline usulüne uygun bir tebligat yapılmaması sebebiyle bahse konu yabancı mahkemede yapılmış olan yargılamadan haberdar olmadığından, müvekkilinin savunma ve itiraz haklarını kullanamadığını ve yine bu durumun bir sonucu olarak müvekkilinin Anayasa'dan ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nden kaynaklı hakları ihlal edilmiştir. Ayrıca şunu da belirtmek isteriz ki, müvekkiline usulüne uygun bir tebligatın yapılmamış olması, yabancı mahkeme kararı hakkında yeniden yargılamayı gerektiren bir durumdur. Bu haliyle bu yabancı mahkeme kararının mahkemece tanınacak olması ihtimalinde, müvekkilinin maddi/manevi hakları ihlal edilmiş olacaktır ve müvekkili açısından telafisi zor yahut imkansız zararlar meydana gelebilecektir. Belirtmek gerekir ki, huzurdaki davada HMK gereğince ispat külfeti davacı yan üzerindedir. Davacı, bahse konu yabancı mahkeme kararının müvekkiline usulüne uygun bir şekilde tebliğ edildiğini gösterir hiçbir bilgi ya da belgeyi dosyaya sunmamıştır. Bu da davacının iddiasını ispatlayamadığının açık bir göstergesidir. Tüm bu sebepler ışığında, huzurdaki davanın reddine karar verilmesini talep ederiz. C) Bahse Konu Yabancı Mahkeme Kararı, Kamu Düzenine Aykırılık Oluşturduğundan, Yabancı Mahkeme Kararı Hakkında Tanıma Ve Tenfiz Kararı Verilemeyecektir. Şöyle Ki; MÖHUK'un "Tenfiz Şartları" Başlıklı 54/c maddesi "Hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması." hükmüne amirdir. Mahkemenin de malumu olduğu üzere tebligat işlemleri, kamu düzenine ilişkindir. Usulüne uygun tebligatın söz konusu olmadığı bir yabancı mahkeme kararının, kamu düzenine açıkça aykırı bulunması sebebiyle ---------- Mahkemelerinde tanınmasının ve tenfizinin olanağı bulunmamaktadır. Salt bu durum dahi, huzurdaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğinin en açık göstergelerinden biridir. Özetle, yukarıda mahkemeye ayrıntılı olarak izah etmiş oldukları sebepler ile birlikte, bahse konu yabancı mahkeme kararının MÖHUK Madde 54/a, 54/c ve 54/ç maddelerine açıkça aykırı olması sebebiyle, Türk Mahkemelerinde tanıma ve tenfiz kararının verilemeyeceği göz önünde bulundurularak, huzurdaki davanın reddine karar verilmesini talep etmek zarureti hasıl olduğundan bahisle huzurdaki davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. DAVANIN VE UYUŞMAZLIK KONULARININ TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ :Davanın ve uyuşmazlık konularının tespiti: Dava, yabancı mahkeme kararının tanıma ve tenfizine ilişkindir.Mahkememizin 14/06/2023 tarihli duruşmasında, "Davanın mahiyeti gereği dosya üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına," ara kararı uyarınca dosya bilirkişi ----------- evdi edilmiştir.Bilirkişi ----------- 11/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, "IV. SONUÇ Yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle, Davalı hakkında yabancı mahkeme kararının gıyabında verildiği, işbu davada da tanıma ve tenfiz talebine karşı herhangi bir itirazda bulunmadığı; bu sebeple 5718 sayılı MÖHUK m.54/1-(ç) anlamında Sayın Mahkemenin tanıma ve tenfize karar verebileceği, Buna karşın Sayın Mahkeme, davalının savunma hakkının ihlal edildiği düşüncesine sahip olur ise, bu durumda meseleyi kamu düzeni anlamında ele alıp itiraz olmasa bile re'sen inceleyebileceği, Bu inceleme sonunda, Sayın Mahkemenin savunma hakkının engellendiği neticesine varması halinde, tanıma ve tenfiz istemini reddebileceği, sonuç ve kanaatine varılmıştır. Takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere saygı ile arz olunur." yönünde kanaat bildirilmiştir. Mahkememizin 15/05/2024 tarihli duruşmasında, "Davacı vekiline, yabancı mahkeme kararının bu kapsamda başkaca Kanun yollarına müracaat hakkı kalıp kalmadığı ile davalı tarafın İngiltere'deki davada o yer mevzuatına uygun şekilde davadan haberdar edildiğine ilişkin bilgi ve belgeleri sunmak üzere 4 haftalık süre verilmesine," ve "4 haftalık süre sonunda dosyanın bir başka uzman bilirkişiye tevdi ile MÖHUK 54.maddede yer alan tüm şartların mevcut dava konusu mahkeme kararı için gerçekleşip gerçekleşmediğinin tek tek değerlendirilmesi için rapor alınmasına," ara kararı uyarınca belirlenen süre sonunda dosya bilirkişi ---------- tevdi edilmiştir.Bilirkişi --------- 18/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, "NETİCE ve KANAAT: Takdir Sayın Mahkemenin olmak üzere, dava dosyası ve ekinde yer alan her türlü bilgi, belge üzerinde yapılan incelemeler ve değerlendirmeler neticesinde; Tenfize konu ilam elde edilirken, Lahey sözleşmesi hükümlerine, -------- ve --------- arasındaki iki taraflı anlaşmaya aykırı olduğu, ----------- adresine yapılmış olan tebligatın --------- hukuku açısından sonuç doğurmayacağı, Bu şekilde elde edilen bir mahkeme kararının, ----------- tenfizine karar verilemeceği sonuç ve kanaatine varılmış olup, Her türlü hukuki tavsif, nihai karar ve taleplerinin Takdiri Yüce Mahkemeye ait olmak üzere; işbu raporumuz, takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere sunulmuştur." yönünde kanaat bildirilmiştir. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk Ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un Tenfiz kararı başlıklı 50 nci maddesi "(1) Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilâmların ----------- icra olunabilmesi yetkili ----------- mahkemesi tarafından tenfiz kararı verilmesine bağlıdır. (2) Yabancı mahkemelerin ceza ilâmlarında yer alan kişisel haklarla ilgili hükümler hakkında da tenfiz kararı istenebilir.", Tenfiz şartları başlıklı 54 ncü maddesi "(1) Yetkili mahkeme tenfiz kararını aşağıdaki şartlar dâhilinde verir: a) Türkiye Cumhuriyeti ile ilâmın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devlette ---------- mahkemelerinden verilmiş ilâmların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiilî uygulamanın bulunması. b) İlâmın, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması veya davalının itiraz etmesi şartıyla ilâmın, dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı hâlde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilmiş olmaması. c) Hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması. ç) O yer kanunları uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu kişinin yukarıdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı --------- mahkemesine itiraz etmemiş olması." ve Tebliğ ve itiraz başlıklı 55 nci maddesi "(1) Tenfiz istemine ilişkin dilekçe, duruşma günü ile birlikte karşı tarafa tebliğ edilir. İhtilâfsız kaza kararlarının tanınması ve tenfizi de aynı hükme tâbidir. Hasımsız ihtilâfsız kaza kararlarında tebliğ hükmü uygulanmaz. İstem, basit yargılama usulü hükümlerine göre incelenerek karara bağlanır. (2) Karşı taraf ancak bu bölüm hükümlerine göre tenfiz şartlarının bulunmadığını veya yabancı mahkeme ilâmının kısmen veya tamamen yerine getirilmiş yahut yerine getirilmesine engel bir sebep ortaya çıkmış olduğunu öne sürerek itiraz edebilir." hükmünü düzenlemiştir.Tenfiz kararı verilebilmesinin koşulları, Türkiye Cumhuriyeti ile ilâmın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma bulunması olduğu,----------- ile aramızda 28/06/1932 tarih ve 2045 sayılı Kanunla onaylanmış ve 05/07/1932 gün ve -------- sayılı ---------- yayımlanarak 13/07/1933 tarihinde yürürlüğe giren 1931 tarihli “Müzahereti Adliye Mukavelenamesi” mevcut olduğu bu nedenle dosyaya konu ilam açısından mütekabiliyet koşulu sağlanmıştır. Diğer şart, ilâmın, --------- mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması olup davanın konusu satım sözleşmesi gereği alacağın tahsiline ilişkin olduğundan tenfizi istenilen ilam ---------- mahkemelerinin münhasır yetkisine girmemektedir. Bir başka şart, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması olup tenfizi istenilen ilam borç alacak konusunda olduğundan kamu düzenine aykırı bulunmamaktadır. Son şart, o yer kanunları uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu kişinin yukarıdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı ----------- mahkemesine itiraz etmemiş olmasıdır.