T. C. ANKARA 5.

FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/59 Esas - 2024/16

Av. ...

Av. ...

Av. ...

Av. ...

Mahkememizde görülmekte bulunan Tasarımların Hükümsüzlüğü - Tasarım Haklarına Tecavüzün Mevut Olmadığının Tespiti davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

Davacı vekili 07/02/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 10.01.2022 tarihinde vana kapağı (... kapağı) ürünlerini içeren ... sayılı tasarım tescil başvurusunda bulunduğunu ve başvurusu kesinleşen tasarımların sicile tescil olunarak 11.04.2022/386 tarih/sayılı bültende yayımlandığını, davalı şirketin başvuru konusu tasarımın adına tescilli 09.02.2011 tarihli ve ... sayılı tasarımlar karşısında yenilik ve ayırt edicilik vasıflarının bulunmadığını iddia ederek itirazda bulunduğunu, ... sayılı ... kararıyla itirazın kabul edilerek ... sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verildiğini, anılan ... kararının iptali talebiyle ..... E. sayılı dosyası ile dava açıldığı, ne var ki davalının ... sayılı tasarımlarının hiçbir şekilde yeni olmadığını, yenilik ve ayırt edicilik gibi temel tescil koşullarını sağlamaması nedeniyle hükümsüz kılınması gerektiğini, müvekkilinin, tescil koşullarını taşımayan davalı tasarımlarına ihlal oluşturmadığının da açık olduğunu, SMK gereği bileşik ürünün parçasının tasarımının parça bileşik ürüne takıldığında görünür durumdaysa ve parçanın görünür durumda olan özellikleri yenilik ve ayırt edicilik şartlarını karşılamaktaysa tescil ile korunabileceğini, yargılama konusu davalı tasarımlarının bileşik ürün parçası niteliğinde olduğunu, ... sayılı tasarımların başvuru tarihi olan 09.02.2011 tarihinden önce başkaları tarafından kamuya sunulmuş olmaları halinde yeniliğin ortadan kalkacağını, dava konusu tasarımların tamamının tarımsal sulama sistemlerinde kulanılan boruların pratik bir şekilde birleştirilmesi için kulanılan bağlantı elemanlarından “...” (....) olarak anılan ürünlere ait olduğunu, ... sayılı tasarımların başvuru tarihi olan 09.02.2011 tarihinden evvel tasarım sahibi dışındaki firmalar tarafından piyasaya sunulmuş olduğunu ve yeni olmadıklarını, davalı tasarımlarının aynısının Yunanistan’da yerleşik ... adlı firma tarafından .... alan adlı internet sitesinde 2008 yılından itibaren satışa sunulduğunun belirlendiğini, archive.org sitesinden indirilen ürün görsellerinden de anlaşılacağı üzere dava konusu boru bağlantı (...) ürünlerinin 26.09.2008 tarihinde ... firması tarafından web sitesinde davalı tasarımlarından önce kamuya sunulduğunu, bu ürün görselerinin davalı tasarımlarının yeniliğini ortadan kaldırdığını, tasarımların ... firmasının ürünleri ile birebir aynı olduğunu, tasarımlar arasında çok küçük farklılıklar bulunduğu savunulsa bile bu çok küçük farkların ayrıntıda olduğu ve aynı olma durumunu değiştirmeyeceğini, ... sayılı tasarımların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile 2008 tarihinda kamuya sunulan ... firmasına ait kıyaslanan ürünlerin bilgilenmiş kulanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim arasında bir farklılık bulunmadığını, davalı tasarımlarının ayırt edicilik vasfının bulunmadığını, davalının yeni olmadığını bildiği tasarımları kendi adına tescil ettirerek tekel yaratmaya ve rekabet özgürlüğünü engellemeye çalıştığını, açıkça kötü niyetli bir tasarım tescilinin söz konusu olduğunu, müvekkilinin ... sayılı tasarım tescil başvurusuna konu ettiği ürünün davalı tasarımlarına tecavüz etmediğinin tespiti gerektiğini, yeni ve ayırt edici olmayan davalı tasarımları hükümsüz kılındığında kanunla doğmuş koruma hiç doğmamış olacağından müvekkilinin eylemlerinin tasarım hakkına tecavüz teşkil etmeyeceğini, müvekkilinin iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğunu ileri sürerek; yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olmadığı halde tescil olunan davalıya ait ... sayılı tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkine; davacının Türkiye’de giriştiği ticari ve sınai faaliyetin ve bu amaçla yapmış olduğu ciddi ve fiili girişimlerin, davalıya ait ... sayılı tasarımlardan doğan hakkına tecavüz teşkil etmediğinin tespitine; davalıya ait ... sayılı tasarımlardan doğan hakların davacı ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesinin ihtiyati tedbir yoluyla engellenmesine ve davalıya ait ... sayılı tasarım tescil belgesinin, üçüncü kişilere devrinin ihtiyati tedbir yoluyla önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili 16/03/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın müvekkiline ait tasarımların yenilik ve ayırt edicilik kriterlerinden yoksun olduğunu iddia ettiğini ve bu iddiasını desteklemek üzere bir ... şirketi olan ... şirketinin .... adresinde yer alan ürünleri mesnet gösterdiğini, ancak davacı yanın sunmuş olduğu delillerin müvekkili tasarımının yenilik ve ayırt edicilikten yoksun olduğunu ispatlamaya yetmediğini, söz konusu tasarımların hitap ettiği asıl kesimin sulama sistemleri ile ilgilenen çalışanlar olduğunu, vana kapakları ve kaplinler, buna puşvitlerin de eklenebileceğini ve işin bilgilisinin sulama sistemlerinde (ziraat, tarım vb.) sektörel faaliyet gösteren kişilerce çok sıklıkla kullanılan ekipmanlar olduğunu, davacı yanın mesnet sunmuş olduğu ... firmasının ürünleri ile ilgili müvekkili tasarımının daha ilk bakışta bilinçli tüketici bakımından ayırt edilebilecek düzeyde olduğunu, müvekkili tasarımının yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz olduğunu, davacı tasarımlarının müvekkili tasarımlarına benzediğini ve tecavüz teşkil ettiğini, müvekkili tasarımının da davacı yanın tasarımına paralel olarak bir ... kapağı modeli olduğunu, boru hatlarının bağlantı noktalarındaki su sızdırmasının müvekkili tasarımı ile engellendiğini, davacı yana ait tasarımın silindirik formda olduğunu, dışında yer alan ve dikey olarak anılabilecek şeritlerin bulunduğunu, müvekkili tasarımı ile dış form bakımından birebir denilebilecek benzerliğe sahip olan bu tasarımda, silindirik formun içinde yer alan dişli yapının, silindirik formun biraz daha ortasına doğru konumlandırıldığını, ancak bu silindirik formun içindeki dişli yapının müvekkilinin tasarımında birebir yer aldığını, davacı tasarımına göre biraz daha üstte yer aldığını, içindeki bu dişli yapının yalnızca konumlandırılma yeri bakımından ayrıksılık oluşturduğunu, bu durumun “küçük ayrıntı” seviyesinde kaldığını, yenilik değerlendirmesine katılamayacağını, her iki tasarımın hem form olarak hem dış ve içteki benzerliği nedeniyle birebir denebilecek düzeyde benzediklerini, davacı yanın açık şekilde müvekkiline ait tasarımda yalnızca ufak değişiklikler yaparak tescil talebinde bulunduğunu, ilgili kesimin taraf tasarımlarını yan yana gördüğünde yüksek derecede benzer olduğunu algılayabileceğini, davacının, müvekkilinin fikri yaratısından haksız bir şekilde fayda sağlayacağını, karşı yan tasarımının, müvekkili tasarımları karşısında yeni ve ayırt edici olmadığından bilgilenmiş tüketicinin yanılma ihtimali bulunduğunu, davacı yan ürünlerinin müvekkili ürünlerine tecavüz teşkil ettiğini ileri sürerek; her iki davanın ayrı ayrı reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK: Dava, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.77 hükmüne göre açılan Tasarımın Hükümsüzlüğü ve SMK m.154 hükmü uyarınca açılan Tasarım Haklarına Tecavüz Olmadığının Tespiti istemlerine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; I-Davalıya ait ... sayılı tasarımların yeni ve ayırt edici olup olmadığı, davalının çoklu tasarım tescil başvurusunda bulunurken kötü niyetli olup olmadığı, davalıya ait tasarımların hükümsüzlüğü koşulunun oluşup oluşmadığı, II-Davacıya ait ... sayılı tasarım tescil başvurusunun, davalıya ait ... sayılı tasarımlardan kaynaklı haklara karşı tecavüz oluşturup oluşturamayacağı, hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tasarım tescil belgeleri celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetinden özel veya teknik hususlara ilişkin rapor alınmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

Tasarım, bir ürünün veya onun bir kısmının görmek veya dokunmak gibi insan duygularıyla fark edilen görünümüdür. Görünüm, ürünü veya onun üstündeki süslemeyi oluşturan çizgilerin, özel şekillerin, çevre çizgisinin, renklerin, biçimin ve/veya malzemenin sonucudur. 6769 sayılı SMK’nın 56. maddesinde koruma koşulları düzenlenmiş olup, bir tasarımın tescili için yeni ve ayırt edici nitelikte olması gerektiği vurgulanmıştır. 6769 sayılı SMK’nın 56/4. maddesine göre bir tasarımın “yeni” olması o tasarımın aynısının daha önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması anlamına gelir. Eğer herhangi iki tasarım arasında sadece küçük ayrıntıda farklılık varsa o tasarımlar aynı kabul edilir. Yenilik değerlendirmesinde temel alınan kriter mutlak yenilik, yani dünyada yenilik ilkesidir. Yenilik mutlaktır; çünkü, tescili istenen tasarımın aynısının kamuya sunulması halinde, Türkiye’de dünyanın neresinde, ne zaman yapılmış olursa olsun, yenilik ortadan kalkar. Bundan tescil başvurusunda bulunan tasarımcının haberinin bulunup bulunmaması, hiçbir etki yapmaz.

Ayırt edicilik kriterini düzenleyen 56/5. Madde uyarınca, “Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b)Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.” Bir tasarımın ayırt edici nitelikleri o tasarıma has, yani sadece o tasarıma ait özelliklerdir. Yine 56/5. maddeye göre tasarımlar arasındaki kıyaslama bilgilenmiş kullanıcı tarafından yapılacak olup, 56/6. maddeye göre ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınacaktır.

Bilgilenmiş kullanıcı, tasarımı kullanarak bilgi sahibi olmuş, tasarımı tanıyan, deneyim sahibi kullanıcı demektir. Bilgilenmiş kullanıcı, sıradan bir kullanıcının gözden kaçırabileceği tasarımın önemli özelliklerini fark eder. Ama bir tasarım uzmanı kadar da bilgi birikimine sahip olmadığı için ayrıntılarla ilgilenmez.

Seçenek özgürlüğü kavramı ile ilgili olarak, koruma dışı hallerin değerlendirildiği 58/2. Maddede “Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.” ifadesi yer almaktadır. Bir ürün, tasarımcısına ne kadar seçenek özgürlüğü bırakıyorsa koruma kapsamı da o denli genişler; seçenek özgürlüğü ne denli darsa koruma kapsamı da o denli daralır. Bir ürün işlevini yerine getirebilmesi için ancak belirli bir şekilde tasarlanması zorunluysa, bu ürünün tasarımı hiç koruma görmez. Belirtilen açıklamalar ışığında tarafların iddia ve savunmaları, tasarım belgeleri, hükümsüzlüğe mesnet gösterilen dokümanlar, hukuki nitelendirme hariç maddi tespitler barındıran bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre;

Somut olayda dava konusu tasarımlar; tarımsal sulama sistemleri için “...” ürünlerine ilişkindir. ...; tarım sulama sistemlerinde, sulama bileşenlerini bir araya getirmek, ayırmak ve esneklik sağlamak için kullanılan bir üründür. Piyasada; hortum bağlantısı, ... manşon, bağlantı manşonu olarak da adlandırılmaktadır. Söz konusu ürün bakımından ürünün şekline ve işlevine ilişkin teknik zorunluklar şu şekilde saptanmıştır:

a)Söz konusu ürün için teknik olarak; kapağın kapline elle veya aletle takılabilmesi ve sıkılabilmesi için dış yüzeyde radyal olarak dağıtılmış sekiz adet çıkıntı çeşitli marka ürünlerinde rastlanan bir özelliktir. Markalar arasında bu çıkıntıların sayıları, yükseklikleri, kalınlıkları, formları ve nerede başlayıp nerede bittikleri farklılık göstermektedir. Diğer bir fark ise kapağın uzunluğu, yani boyudur. Kapak uzunluğu, kaplindeki paso uzunluğuna göre belirlenir.

b)Yukarıdaki özelliklerden kapak uzunluğu, başka bir ürüne monte edilmesini engelleyebilir veya fonksiyonunu tam yerine getirememesine sebep olabilir. Boru çaplarının standart olduğu düşünüldüğünde, boruyu kapline sabitleyecek olan kapak, aynı marka ... ile en uyumlu şekilde çalışacaktır. ... ve paka delik çapları, boruya uyumlu olması için tasarlanmıştır; yani markalar arası benzerlik olması doğaldır. Bu durumda kaplinin ve kapağının uzunluğu ve çıkıntıların form özellikleri açısından benzerlikler araştırılmalıdır.

Bütün olarak bu teknik zorunluklar haricinde kapak uzunlukları ve kapak üzerine yerleştirilmiş tutmayı kolaylaştıran çıkıntılar aracılığıyla ürün formu değiştirilerek farklı tasarımlara ulaşılması mümkündür.

Uyuşmazlık kapsamına konu edilen tarımsal sulama sistemleri için “...” ürününe ilişkin olarak seçenek özgürlüğü araştırmasına ilişkin örneklere bilirkişi raporunda yer verilmiştir.

Bilirkişi raporunda yer verilen örneklerden de görüleceği üzere; tarımsal sulama sistemleri için “... ürünü açısından seçenek özgürlüğünün kapsamı teknik zorunluluklar çerçevesinde bağlantı sağlanacak boru çapı sabit tutulurken kapak üzerinde farklılaşmak mümkündür.

Bu kapsamda seçenek özgürlüğü teknik kısıtlar çerçevesinde sınırlıdır.

Dava konusu "..." ürünlerinin bilgilenmiş kullanıcısı; tarımsal üretim ile iştigal eden, sulama sistemleri ürünlerini kullanan ve bu sistemler için ek parça/aparat satın alan ve/veya almak için piyasa araştırması yapan çiftçilerin, üreticilerin ve tarımsal üretimde çalışan diğer kişiler olabileceği tespit edilmiştir.

Dava konusu tasarımlar; tek başına bir ürün olarak son kullanıcılar tarafından kullanılmamakta, ancak birleşik bir ürün halinde veya birleşik ürünün parçaları olarak kullanılabilmektedir. Dolayısıyla normal kullanımda görünür olma durumu göz önünde bulundurulduğunda; ... ürününün, sulama sistemlerine, yani hortum vb. ürünlere uygulandıklarında dışarıdan görünen kısmı, yapısı tasarım koruması kapsamında yer alacak; bağlantıyı sağlayan, içte kalması sebebiyle de dışarıdan görünmeyen kısımları ise tasarım tescil koruması kapsamında değerlendirmeye alınmayacaktır. Bu sebeple, karşılaştırma yapmadan önce, davaya konu tasarımların, ait oldukları ürünler üzerindeki konumlarının, hangi kısımların görünür olduğunun belirlenmesi gerekmektedir. Zira mevzuat gereği, ilk olarak dava konusu tasarım görünebilirlik ve dolayısıyla tescil edilebilirlik yönünden değerlendirilmeli, akabinde ise tescil kabiliyetini haiz bir tasarım ise yeni ve ayırt edici olup olmadığı ikinci aşama olarak ele alınmalıdır.

Bu kapsamda ... sıra numaralı davalı tasarımlarının, normal kullanımda görünür olan kısımları belirlenerek bu kısımlar itibariyle yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmesi yapılmıştır.

Somut olayda ... sıra numaralı davalı tasarımları için görünür özellikler incelendiğinde; farklı kullanım amaçlarına hizmet eden iç boruların ve kapline takılan hortumun/dış borunun içinde kalan bağlantı noktalarının, son kullanıcı tarafından görülmeyeceği değerlendirilmiştir.

Ayrıca kullanım özellikleri gereği de iç boruların ve içte kalan bağlantı noktalarının benzerliği hariç tutulmuş ve zorunlu teknik gereklilik olarak görülmüştür. Tüm tasarımların ortak özelliği olan ... kapakları yönünden ise son kullanıcı nezdinde ayırt edici düzeyde bir yenilik bulunup bulunmadığı aşağıda ele alınmıştır.

İlk olarak belirtilmesi gerekir ki; bilirkişi raporunda detaylı olarak açıklandığı üzere, dava konusu ... sayılı çoklu tasarım ile hükümsüzlük iddiasına mesnet gösterilen ... sayılı çoklu tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle benzer olmadıkları, dava konusu çoklu tasarımın, mesnet bu tasarımlar karşısında yeni olduğu tespit edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde hükümsüzlük iddiasına mesnet olarak "..." ibareli internet sitesinde sergilenen ... ürünlerini de iddiasına dayanak göstermiştir. "..." uygulaması üzerinden yapılan incelemeye göre, mesnet gösterilen ... ürünlerine ilişkin 26/09/2008 tarihli ekran görüntü kaydı bulunduğu müşahede edilmiştir. ...; kâr amacı gütmeyen... adlı kuruluş tarafından geliştirilmiş bir sayısal zaman kapsülüdür. ... 'ten derlenen içerikle çalışan, 1996 yılında oluşturulan ve 2001 yılında halka açılan ..., kullanıcının "zamanda geriye" gitmesini ve web sitelerinin geçmişte nasıl göründüğünü görmesini sağlar.

Davalı vekili her ne kadar 08/11/2023 tarihli dilekçesi ile tek başına web archieve adı verilen yazılımın mutlak surette doğru bilgiler veren bir yazılım olmadığını belirterek, bu yazılım aracılığıyla elde edilen verinin müvekkilinin tescilli çoklu tasarımı karşısında yenilik kırıcı doküman olarak değerlendirilemeyeceğini ileri sürmüşse de, .... sayılı kararında; bir web sitesinin içeriğinin veya tarihinin manipüle edilmiş olması gibi soyut bir ihtimalin, söz konusu web sitesinin ekran görüntüsünden oluşan delillerin güvenilirliğinin sorgulanması için yeterli bir gerekçe olmadığını, bu güvenilirliğin ancak somut olarak bir manipülasyona işaret eden olguların ortaya konulmasıyla sorgulanabileceği, ayrıca, ... tarafından üretilen ekran görüntüsü, ürünün bir görüntüsünü içermese de, söz konusu web sitelerinden birinin ekran görüntüsünün güvenilirliğini destekleyen ilgili bir bilgi kaynağı olduğu yönünde içtihatta bulunduğu müşahede edilmiştir. ... uygulamasında da; ... aracılığı ile elde edilen kayıtlar güvenilir olarak değerlendirilmektedir. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; davacı yanın dermeyan ettiği, ... uygulaması üzerinden yapılan incelemeye göre, mesnet gösterilen ... ürünlerine ilişkin 26/09/2008 tarihli ekran görüntü kaydı "yenilik" ve "ayırt edicilik" bağlamında hükme esas alınmıştır. Dava konusu çoklu tasarım ile dava dilekçesinden hükümsüzlük iddiasına mesnet gösterilen "..." ibareli internet sitesinde sergilenen ... ürünleri bakımından aşağıdaki şekilde karşılaştırma yapılmıştır. ... sayılı tasarımın ... kapaklarının tasarımı yönünden, ... firmasına ait tasarımla görünür özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda; genel kapak formu, tutma ve sıkma kolaylığı sağlayan dikeylerin yerleşim ve yükseklikleri açısından görsel anlamda ayrıştırılamayacak düzeyde benzeştiği gözlenmektedir. Kapağın alt kısmında kullanılmış yatay yüzeyin yükseklik ve kalınlığı ve dikeylerin kapak ağzına geldiği açı ve yükseklikler benzeşmektedir. Dikeylerin görünümündeki benzerlik noktaları bilirkişi raporunda kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Benzerlik görülen, boru üzerinde kapak altında kalacak kısımda uygulanmış yatay yüzeyler görsellerde kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda, ... sayılı tasarımın mutlak yeniliğinden söz edilemez. Karşılaştırılan tasarımlar, bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edilemeyecek nitelikte benzerdir. ... sayılı tasarımın ... kapaklarının tasarımı yönünden, ... firmasına ait tasarımla görünür özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda; genel kapak formu, tutma ve sıkma kolaylığı sağlayan dikeylerin yerleşim ve yükseklikleri açısından görsel anlamda ayrıştırılamayacak düzeyde benzeştiği gözlenmektedir. Kapağın alt kısmında kullanılmış yatay yüzeyin yükseklik ve kalınlığı ve dikeylerin kapak ağzına geldiği açı ve yükseklikler benzeşmektedir. Dikeylerin görünümündeki benzerlik noktaları bilirkişi raporunda kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Benzerlik görülen, boru üzerinde kapak altında kalacak kısımda uygulanmış yatay yüzeyler ve iki ürünün tasarımında da bulunan 90 derece açılar arasında destekleyici dikeyler görsellerde kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda, ... sayılı tasarımın mutlak yeniliğinden söz edilemez. Karşılaştırılan tasarımlar, bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edilemeyecek nitelikte benzerdir. ... sayılı tasarımın ... kapaklarının tasarımı yönünden, ... firmasına ait tasarımla görünür özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda; genel kapak formu, tutma ve sıkma kolaylığı sağlayan dikeylerin yerleşim ve yükseklikleri açısından görsel anlamda ayrıştırılamayacak düzeyde benzeştiği gözlenmektedir. Kapağın alt kısmında kullanılmış yatay yüzeyin yükseklik ve kalınlığı ve dikeylerin kapak ağzına geldiği açı ve yükseklikler benzeşmektedir. Dikeylerin görünümündeki benzerlik noktaları bilirkişi raporunda kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Benzerlik görülen, boru üzerinde kapak altında kalacak kısımda uygulanmış yatay yüzeyler ve iki ürünün tasarımında da bulunan 90 derece açılar arasında destekleyici dikeyler görsellerde kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda, ... sayılı tasarımın mutlak yeniliğinden söz edilemez. Karşılaştırılan tasarımlar, bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edilemeyecek nitelikte benzerdir. ... sayılı tasarımın ... kapaklarının tasarımı yönünden, ... firmasına ait tasarımla görünür özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda; genel kapak formu, tutma ve sıkma kolaylığı sağlayan dikeylerin yerleşim ve yükseklikleri açısından görsel anlamda ayrıştırılamayacak düzeyde benzeştiği gözlenmektedir. Kapağın alt kısmında kullanılmış yatay yüzeyin yükseklik ve kalınlığı ve dikeylerin kapak ağzına geldiği açı ve yükseklikler benzeşmektedir. Dikeylerin görünümündeki benzerlik noktaları bilirkişi raporunda kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Benzerlik görülen, boru üzerinde kapak altında kalacak kısımda uygulanmış yatay yüzeyler görsellerde kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda, ... sayılı tasarımın mutlak yeniliğinden söz edilemez. Karşılaştırılan tasarımlar, bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edilemeyecek nitelikte benzerdir. .... sayılı tasarımın ... kapaklarının tasarımı yönünden, ... firmasına ait tasarımla görünür özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda; genel kapak formu, tutma ve sıkma kolaylığı sağlayan dikeylerin yerleşim ve yükseklikleri açısından görsel anlamda ayrıştırılamayacak düzeyde benzeştiği gözlenmektedir. Kapağın alt kısmında kullanılmış yatay yüzeyin yükseklik ve kalınlığı ve dikeylerin kapak ağzına geldiği açı ve yükseklikler benzeşmektedir. Dikeylerin görünümündeki benzerlik noktaları bilirkişi raporunda kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Benzerlik görülen, boru üzerinde kapak altında kalacak kısımda uygulanmış yatay yüzeyler ve iki ürünün tasarımında da bulunan 90 derece açılar arasında destekleyici dikeyler görsellerde kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda, .... sayılı tasarımın mutlak yeniliğinden söz edilemez. Karşılaştırılan tasarımlar, bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edilemeyecek nitelikte benzerdir. ... sayılı tasarımın ... kapaklarının tasarımı yönünden, ... firmasına ait tasarımla görünür özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda; genel kapak formu, tutma ve sıkma kolaylığı sağlayan dikeylerin yerleşim ve yükseklikleri açısından görsel anlamda ayrıştırılamayacak düzeyde benzeştiği gözlenmektedir. Kapağın alt kısmında kullanılmış yatay yüzeyin yükseklik ve kalınlığı ve dikeylerin kapak ağzına geldiği açı ve yükseklikler benzeşmektedir. Dikeylerin görünümündeki benzerlik noktaları bilirkişi raporunda kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Benzerlik görülen, boru üzerinde kapak altında kalacak kısımda uygulanmış yatay yüzeyler ve iki ürünün tasarımında da bulunan 90 derece açılar arasında destekleyici dikeyler görsellerde kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda, ... sayılı tasarımın mutlak yeniliğinden söz edilemez. Karşılaştırılan tasarımlar, bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edilemeyecek nitelikte benzerdir. .... sayılı tasarımın ... kapaklarının tasarımı yönünden, ... firmasına ait tasarımla görünür özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda; genel kapak formu, tutma ve sıkma kolaylığı sağlayan dikeylerin yerleşim ve yükseklikleri açısından görsel anlamda ayrıştırılamayacak düzeyde benzeştiği gözlenmektedir. Kapağın alt kısmında kullanılmış yatay yüzeyin yükseklik ve kalınlığı ve dikeylerin kapak ağzına geldiği açı ve yükseklikler benzeşmektedir. Dikeylerin görünümündeki benzerlik noktaları bilirkişi raporunda kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Benzerlik görülen, boru üzerinde kapak altında kalacak kısımda uygulanmış yatay yüzeyler görsellerde kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda, .... sayılı tasarımın mutlak yeniliğinden söz edilemez. Karşılaştırılan tasarımlar, bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edilemeyecek nitelikte benzerdir. ..... sayılı tasarımın ... kapaklarının tasarımı yönünden, ... firmasına ait tasarımla görünür özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda; genel kapak formu, tutma ve sıkma kolaylığı sağlayan dikeylerin yerleşim ve yükseklikleri açısından görsel anlamda ayrıştırılamayacak düzeyde benzeştiği gözlenmektedir. Kapağın alt kısmında kullanılmış yatay yüzeyin yükseklik ve kalınlığı ve dikeylerin kapak ağzına geldiği açı ve yükseklikler benzeşmektedir. Dikeylerin görünümündeki benzerlik noktaları bilirkişi raporunda kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Benzerlik görülen, boru üzerinde kapak altında kalacak kısımda uygulanmış yatay yüzeyler görsellerde kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda, ..... sayılı tasarımın mutlak yeniliğinden söz edilemez. Karşılaştırılan tasarımlar, bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edilemeyecek nitelikte benzerdir. .... sayılı tasarımın ... kapaklarının tasarımı yönünden, ... firmasına ait tasarımla görünür özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda; genel kapak formu, tutma ve sıkma kolaylığı sağlayan dikeylerin yerleşim ve yükseklikleri açısından görsel anlamda ayrıştırılamayacak düzeyde benzeştiği gözlenmektedir. Kapağın alt kısmında kullanılmış yatay yüzeyin yükseklik ve kalınlığı ve dikeylerin kapak ağzına geldiği açı ve yükseklikler benzeşmektedir. Dikeylerin görünümündeki benzerlik noktaları bilirkişi raporunda kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Benzerlik görülen, boru üzerinde kapak altında kalacak kısımda uygulanmış yatay yüzeyler görsellerde kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda, .... sayılı tasarımın mutlak yeniliğinden söz edilemez. Karşılaştırılan tasarımlar, bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edilemeyecek nitelikte benzerdir. .... sayılı tasarımın ... kapaklarının tasarımı yönünden, ... firmasına ait tasarımla görünür özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda; genel kapak formu, tutma ve sıkma kolaylığı sağlayan dikeylerin yerleşim ve yükseklikleri açısından görsel anlamda ayrıştırılamayacak düzeyde benzeştiği gözlenmektedir. Kapağın alt kısmında kullanılmış yatay yüzeyin yükseklik ve kalınlığı ve dikeylerin kapak ağzına geldiği açı ve yükseklikler benzeşmektedir. Dikeylerin görünümündeki benzerlik noktaları bilirkişi raporunda kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Benzerlik görülen, boru üzerinde kapak altında kalacak kısımda uygulanmış yatay yüzeyler görsellerde kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda, ... sayılı tasarımın mutlak yeniliğinden söz edilemez. Karşılaştırılan tasarımlar, bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edilemeyecek nitelikte benzerdir. .... sayılı tasarımın ... kapaklarının tasarımı yönünden, ... firmasına ait tasarımla görünür özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda; genel kapak formu, tutma ve sıkma kolaylığı sağlayan dikeylerin yerleşim ve yükseklikleri açısından görsel anlamda ayrıştırılamayacak düzeyde benzeştiği gözlenmektedir. Kapağın alt kısmında kullanılmış yatay yüzeyin yükseklik ve kalınlığı ve dikeylerin kapak ağzına geldiği açı ve yükseklikler benzeşmektedir. Dikeylerin görünümündeki benzerlik noktaları bilirkişi raporunda kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Benzerlik görülen, boru üzerinde kapak altında kalacak kısımda uygulanmış yatay yüzeyler ve iki ürünün tasarımında da bulunan 90 derece açılar arasında destekleyici dikeyler görsellerde kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda, ...sayılı tasarımın mutlak yeniliğinden söz edilemez. Karşılaştırılan tasarımlar, bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edilemeyecek nitelikte benzerdir. ... sayılı tasarımın ... kapaklarının tasarımı yönünden, ... firmasına ait tasarımla görünür özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda; genel kapak formu, tutma ve sıkma kolaylığı sağlayan dikeylerin yerleşim ve yükseklikleri açısından görsel anlamda ayrıştırılamayacak düzeyde benzeştiği gözlenmektedir. Kapağın alt kısmında kullanılmış yatay yüzeyin yükseklik ve kalınlığı ve dikeylerin kapak ağzına geldiği açı ve yükseklikler benzeşmektedir. Dikeylerin görünümündeki benzerlik noktaları bilirkişi raporunda kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Benzerlik görülen, boru üzerinde kapak altında kalacak kısımda uygulanmış yatay yüzeyler ve iki ürünün tasarımında da bulunan 90 derece açılar arasında destekleyici dikeyler görsellerde kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda, ... sayılı tasarımın mutlak yeniliğinden söz edilemez. Karşılaştırılan tasarımlar, bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edilemeyecek nitelikte benzerdir. ... sayılı tasarımın ... kapaklarının tasarımı yönünden, ... firmasına ait tasarımla görünür özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda; genel kapak formu, tutma ve sıkma kolaylığı sağlayan dikeylerin yerleşim ve yükseklikleri açısından görsel anlamda ayrıştırılamayacak düzeyde benzeştiği gözlenmektedir. Kapağın alt kısmında kullanılmış yatay yüzeyin yükseklik ve kalınlığı ve dikeylerin kapak ağzına geldiği açı ve yükseklikler benzeşmektedir. Dikeylerin görünümündeki benzerlik noktaları bilirkişi raporunda kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Benzerlik görülen, boru üzerinde kapak altında kalacak kısımda uygulanmış yatay yüzeyler görsellerde kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda, ... sayılı tasarımın mutlak yeniliğinden söz edilemez. Karşılaştırılan tasarımlar, bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edilemeyecek nitelikte benzerdir. ... sayılı tasarımın ... kapaklarının tasarımı yönünden, ... firmasına ait tasarımla görünür özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda; genel kapak formu, tutma ve sıkma kolaylığı sağlayan dikeylerin yerleşim ve yükseklikleri açısından görsel anlamda ayrıştırılamayacak düzeyde benzeştiği gözlenmektedir. Kapağın alt kısmında kullanılmış yatay yüzeyin yükseklik ve kalınlığı ve dikeylerin kapak ağzına geldiği açı ve yükseklikler benzeşmektedir. Dikeylerin görünümündeki benzerlik noktaları bilirkişi raporunda kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Benzerlik görülen, boru üzerinde kapak altında kalacak kısımda uygulanmış yatay yüzeyler ve iki ürünün tasarımında da bulunan 90 derece açılar arasında destekleyici dikeyler görsellerde kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda, ... sayılı tasarımın mutlak yeniliğinden söz edilemez. Karşılaştırılan tasarımlar, bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edilemeyecek nitelikte benzerdir. ... sayılı tasarımın ... kapaklarının tasarımı yönünden, ... firmasına ait tasarımla görünür özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda; genel kapak formu, tutma ve sıkma kolaylığı sağlayan dikeylerin yerleşim ve yükseklikleri açısından görsel anlamda ayrıştırılamayacak düzeyde benzeştiği gözlenmektedir. Kapağın alt kısmında kullanılmış yatay yüzeyin yükseklik ve kalınlığı ve dikeylerin kapak ağzına geldiği açı ve yükseklikler benzeşmektedir. Dikeylerin görünümündeki benzerlik noktaları bilirkişi raporunda kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Benzerlik görülen, boru üzerinde kapak altında kalacak kısımda uygulanmış yatay yüzeyler ve iki ürünün tasarımında da bulunan 90 derece açılar arasında destekleyici dikeyler görsellerde kırmızı renk yuvarlak içinde gösterilmiştir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda, ... sayılı tasarımın mutlak yeniliğinden söz edilemez. Karşılaştırılan tasarımlar, bilgilenmiş kullanıcı gözünde ayırt edilemeyecek nitelikte benzerdir.

Yukarıda yer verilen tespitlerin neticesine göre; dava konusu çoklu tasarımların "yeni" ve "ayırt edici" olmadıkları tespit edildiğinden, ... sayılı tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, 6769 sayılı SMK m.79/4 hükmü uyarınca hükümsüzlük kararı kesinleştiğinde bir örneğinin re'sen ...'e gönderilmesine, karar verilmiştir.

Davacı yanın ileri sürdüğü 6769 sayılı SMK m.154 hükmüne göre açılmış menfi tespit istemi bakımından ise aşağıdaki şekilde değerlendirme yapılmıştır: 6769 sayılı SMK m.154 hükmüne göre; Menfaati olan herkes, Türkiye’de giriştiği veya girişeceği ticari veya sınai faaliyetin ya da bu amaçla yapmış olduğu ciddi ve fiili girişimlerin sınai mülkiyet hakkına tecavüz teşkil edip etmediği hususunda, hak sahibinden görüşlerini bildirmesini talep edebilir. Bu talebin tebliğinden itibaren bir ay içinde cevap verilmemesi veya verilen cevabın menfaat sahibi tarafından kabul edilmemesi hâlinde, menfaat sahibi, hak sahibine karşı fiillerinin tecavüz teşkil etmediğine karar verilmesi talebiyle dava açabilir. Bildirimin yapılmış olması, açılacak davada dava şartı olarak aranmaz. Bu dava, kendisine karşı tecavüz davası açılmış bir kişi tarafından açılamaz. Birinci fıkra uyarınca açılan dava, sicile kayıtlı tüm hak sahiplerine tebliğ edilir. Birinci fıkra uyarınca açılan dava, hükümsüzlük davasıyla birlikte de açılabilir. Mahkeme, 99 uncu maddenin üçüncü veya yedinci fıkrası ile 143 üncü maddenin onuncu veya onikinci fıkrası uyarınca yapılan yayımdan önce, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak karar veremez.

Davacı vekilinin hem davalıya ait tasarımların hükümsüzlüğünü ileri sürmesi, hem de ... sayılı tasarım tescil başvurusunun konusu olan boru bağlantı elemanları ürünleri ile ilgili Türkiye'de giriştiği ticari ve sınai faaliyetin ve bu amaçla yapmış olduğu ciddi ve fiili girişimlerin davalıya ait ... sayılı tasarımlardan doğan haklara tecavüz teşkil etmediğinin tespiti isteminde bulunmasında SMK m.154/3 hükmü uyarınca dinlenebilir niteliği haizdir. Yine; davacıya ait ... sayılı tasarım tesciline davalının itiraz ederek ... nezdinde hükümsüz kılması üzerine açılan ... kararının iptali istemli davanın varlığı da gözetilerek, davacının iş bu dava yolu ile SMK m.154 hükmü uyarınca menfi tespit isteminde bulunmasında hukuki yararının bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Buna göre somut olayda yapılan incelemede; ... sayılı davacı tasarımı ile ... sayılı çoklu davalı tasarımları karşılaştırıldığında; davacı tasarımının, davalı tasarımlarından herhangi birinin aynısı veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzeri olmadığı kanaatine varılmıştır. Zira ... sayılı tasarım, hem ürünün formu, hem de tutma ve sıkma kolaylığı sağlayan dikeylerinin gerek yerleşim gerekse yükseklikleri açısından ... sayılı çoklu davalı tasarımları ile benzerlik taşımamaktadır. Tüm görsel özellikleri bir bütün olarak göz önüne alındığında, tasarımlar, bilgilenmiş kullanıcı gözünde açıkça ayırt edilebilmektedir.

Yukarıda yer verilen tespitlere göre; davacıya ait ... sayılı tasarım tescil başvurusunun konusu olan boru bağlantı elemanları ürünleri ile ilgili Türkiye'de giriştiği ticari ve sınai faaliyetin ve bu amaçla yapmış olduğu ciddi ve fiili girişimlerin davalıya ait ... sayılı tasarımlardan doğan haklara tecavüz teşkil etmediğinin tespitine, karar verilmiştir. Aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.