21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili 27/09/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dava konusu ... ... Şubesi'ne ait ... numaralı, 07/01/2019 tarihli 33.000,00 TL bedelli çeki aralarındaki ticari ilişki nedeniyle dava dışı ... ... San. Ve Tic Ltd. ŞTi ' ne keşide ettiği ve çeki İstanbula kargo ile gönderdiğini, çekin kargoda kaybolduğunu, kaybolmuş çeki bulan kişilerin öncelikle dava dışı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kaşesini sahte olarak yaptığını ve arkasına şirketin imzasını sahte olarak attığını, daha sonra davalı ... Turizm'in kaşesi ve imzasının atılmış olduğu, ardından diğer davalı ... ... son ciranta olarak imza atarak, sahte bir fatura ile davalı ...'e götürerek Faktoring işlemine konu edildiğini, Faktoring şirketinın çekteki ciro silsilesini kontrol etmemiş olduğunu, kendisine ... ... tarafından ibraz edilen irsaliyeli faturada malı teslim alan kısmında herhangi bir imza bulunmamasına rağmen faktoring işlemini gerçekleştirmiş olduğu, kambiyo senedinin keşidecisine başvurarak borcu teyit etme yükümlülüğüne aykırı davranmış, Faktoring işlemi uygulayan ... Metal - ... ...'nin ticari ünvanının gerçekliğini dahi araştırma gereği duymadığını, kargoda bulunan çeki eline geçiren ... veya ... ..., öncelikle ... ... şirketinin kaşesini sahte olarak yaptırdığını, daha sonra bu şirketin imzasını sahte olarak attığını, Davalı faktoring kuruluşunun, Faktoring İşlemleri Hakkında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesine aykırı davranarak gerekli istihbarat çalışmasını yapmadığını, senetteki kaşe ve imzaların sahte olduğunu bilebilecek durumda olmasına rağmen, Kanun ve Yönetmeliklerin kendisine yüklediği ödevleri yerine getirmemiş olduğunu, çek üzerindeki ciro silsilesi kopuk olmasına rağmen, dava konu çek için faktoring işlemi gerçekleştirdiğini, Davalı faktoring kuruluşu, faktoring işlemi yapan ... Metal - ... ... isimli bir ticari ünvan bulunmadığını dahi araştırmadığını, herkesin kullanımına açık olan ticaret sicil gazetesinde yapılacak basit bir araştırmayla bile ... Metal - ... ... isimli bir şahıs şirketinin bulunmadığı ortaya çıkacağı halde, gerçekte var olmayan bir şahıs şirketinin faturasını faktoring işlemine konu etmesi nedeniyle de ağır kusurlu olduğunu, fatura üzerindeki "... Vergi Dairesi-: ... " numaralarının vergi kimlik numarası olmadığını, ... ... isimli şahsın TC Kimlik Numarası olduğunu, böylece fatura üzerinde dahi yanıltıcı ve gerçeği yansıtmayan bilgi bulunduğunu, davalı faktoring kuruluşunun Faktoring Kanunu ve ilgili yönetmeliklerini ağır biçimde ihlal etmesi nedeniyle %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekilinin 24/02/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkili faktoring ile ... ... arasında 28.05.2018 tarihli faktöring sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca 09.08.2018 tarihli faktöring işlemi neticesinde, takibe dayanak olan, davacı ... tarafından keşide edilen 07.01.2019 keşide tarihli ... ... Şubesi'nin B1 ... seri numaralı ve 33.000,00 TL bedelli çeki ciro etmek sureti ile devir aldığını, davacının iddialarının aksine, dava konusu çeki, faktöring müşterisi ile ... arasındaki ticari ilişki sonucu 31.07.2018 tarihli faturaya dayanarak faktöring müşterisine ciro ederek teslim yapılan faktöring işlemine konu olan bedelin faktöring müşterisinin hesabına ödendiği, ancak davacının keşidecisi olduğu çekin tahsil edilemediği, bu nedenle keşideci aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/ ... Esas numaralı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, müvekkilin faktoring işlemleri bakımından kusurlu hareket ettiği yönündeki iddiaların kabulünün mümkün olmadığı, müvekkil şirket tarafından 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu ve buna ilişkin Yönetmelik ile BDDK Genelgeleri çerçevesinde değerlendirme yapıldığını, faktöring işlemine konu ticari alacak ve faturanın veya benzeri belgelerin sahte olup olmadığı incelenerek sahte olmadığının anlaşıldığını, bunun üzerine faktöring müşterisi ... ...'ye ödeme yapıldığını, yapılan işlemin ... ... ve ... Turizm arasındaki ticari ilişkiye binanen düzenlenmiş olan faturalara istinaden gerçekleştirildiğini, bu nedenle 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Kanunu'nun 9.maddesinin 2. Fıkrası uyarınca çelişki yaratmadığını, davacının, müvekkilin kusurlu olduğu iddialarına cevaben, davacı tarafın çalındığını iddia ettiği çek ile ilgili adli makamlara başvurulduğuna ilişkin evrak sunmadığını, ... ... ile ilgili müvekkil firma tarafından, sunmuş olduğu faturada vergi kimlik numarasının Türkiye Cumhuriyeti Kimlik numarası yazılmış olduğunu, bunun faturanın araştırılmadan alındığının göstergesi olduğunu, ... ...'nin Ticaret Sicil kayıtlarının bulunmadığını ve davacıya telefon açılmadığı ifadeleri ile ilgili müvekkili şirketin yasal yükümlülüğünün olmadığını, ayrıca müvekkilin çekte bulunan tüm ciro zincirine dair araştırma yapması yönündeki iddiasının yönelik yükümlülüğünün bulunmadığını, sonuç olarak, müvekkili firma tarafından yapılan faktöring işleminin hukuka uygun olduğunu, yapılmış olan faktoring işleminin faturalarla tevsik edilmiş olduğunu, faktöring işlemi neticesinde müvekkili şirket nezdinde doğan alacağın ödenmesi ve işlemin usul ve yasaya uygun şekilde gerçekleştirildiğinden müvekkilinin kötü niyetli olmadığını, işbu sebeplerle; davacı lehine hükmolunan ihtiyati tedbirin kaldırılmasını, ardından yapılacak yargılama neticesinde davanın reddi ve davacı taraf aleyhine %20'den az olmayacak şekilde tazminata hükmedilmesi talep etmiştir.

Davalı ... vekilinin 15/01/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin tekstil imalat ve pazarlama işi ile iştigal ettiği, dava konusu çeklerin şirketin ticari defter kayıtlarında bulunmadığını, davacı şirket ile ticari ilişkinin olmadığını, dava konusu çeklerin üzerindeki imza ve yazılar ile kaşenin müvekkili şirket yetkilisine veya çalışanlarına ait olmadığını, dava konusu çekteki imzaya itiraz ettiklerini, müvekkili şirketin imza ve kaşesinin taklit edildiğini, imza incelemesi talep ettiklerini, tüm bu nedenlerle davacı tarafından açılmış olan davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... ...'ye dava dilekçesi ekli usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş, davalı yasal süresi içerisinde mahkememize cevap dilekçesi sunmamış ve duruşmalara katılmamıştır.

-.... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı takip dosyası Uyap kayıtları, - ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/... Esas sayılı dosya aslı, -Mali Müşavir ... ...'in sunduğu 07/06/2021 tarihli bilirkişi raporu, -Mali Müşavir ... ..., Bankacı ... Mülayim, Nitelikli Hesap Uzmanı ... 'nin sunduğu 28/03/2022 tarihli bilirkişi raporu,

Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, davacının .... İcra müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyası ve buna dayanak kıymetli evrak nedeni ile davalılara borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.

Dava konusu çekin, Davacı/... ve Davadışı/... firması arasındaki ticari ilişkiye istinaden keşide edildiği, Davaya konu olan ... ... Şubesine ait B1 ... numaralı 07.01.2019 tarihli 33.000,00 TL bedelli çek Davacı ... Ltd. Şti. tarafından Dava dışı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti.ne 04.08.2018 tarihinde verildiği, 01.10.2018 tarihinde ise Dava dışı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iade işlemi yapılarak çekin Davacı ... Ltd. Şti. iade edildiği, ... ...’nin 2018 ve 2019 yıllarına ait ticari faaliyetlerinin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, İstanbul Vergi Kaçakçılığı-1 Denetim Daire Başkanlığı tarafından denetlendiği, 11.02.2012 tarih ve ... sayılı “Vergi Tekniği Raporu” düzenlendiği, 24.04.2018’den itibaren 2018 ve 2019 hesap dönemlerinde gerçek mal veya hizmet alım satımına dayanan bir faaliyet icra etmediği, komisyon karşılığı sahte fatura düzenleyicisi olduğu tespit edilmiştir.

Davacı ve davacıdan önce ve sonra gelen davalı ve dava dışı cirantalar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı hususunda mahkememizce resen görevlendirilen Mali Müşavir ..., Bankacı ... Mülayim, Nitelikli Hesap Uzmanı ... ' tarafından hazırlanan 28/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... dosyada yer alan faktoring işlemine konu ... Metal - ... ... tarafından, ... San Tic Ltd Şti'ne düzenlenen 31.07.2018 tarih ve ... sayılı 35.164,00TL bedelli irsaliyeli faturaya konu malın alıcı olarak görülen şirkete teslim edildiğine dair fatura üzerinde teslim alan kısmında alıcının ad soyadı ve imzasının olmadığı, davalı Faktoring şirketinin Kanun, yönetmelik ve Yargıtay Kararları ile faktoring işlemlerinde uyulması gereken kriterlere göre dava konusu çeki temlik alırken, çek ve çekin dayanağı olan fatura ile ilgili gerekli araştırmayı ve incelemeyi yapmadığı, dava konusu çekin temlikine dayanak olarak kullanılan irsaliyeli faturanın şeklen incelenip gerçekliği hakkında yeterli araştırmanın yapıldığına, malların tesliminin gerçekleşip gerçekleşmediğine ve fatura ekindeki çek üzerinde yer alan cironun fatura borçlusuna yazılı şekilde teyit ettirildiğine, çek keşidecisine de başvurularak borcun teyidinin sağlandığına dair davalı faktoring şirketi tarafından dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı, davalı Faktoring şirketinin, müşterisi davalı ... ...' nin düzenlediği faturanın bu haliyle faktoring işlemine dayanak teşkil edemeyeceği, dosyada yer alan Vergi Teknik raporunda faktoring müşterisi davalı ... ...' nin 24.04.2018'den itibaren 2018 ve 2019 hesap dönemlerinde gerçek mal veya hizmet alım satımına dayanan bir faaliyet icra komisyon karşılığı sahte fatura düzenleyicisi olduğu ve ilgili dönemlerde mükellef tarafından düzenlenen tüm belgelerin herhangi bir mal veya hizmet alım satımına dayanmayan sahte belgeler olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtildiğinden, faktoring işlemine dayanak yapılan 31.07.2018 tarih ve ... sayılı 35.164,00 TL bedelli irsaliyeli faturanın vergi tekniği raporunda belirtilen dönemde düzenlendiği gözetildiğinde faturanın gerçek bir mal veya hizmet alım satımına dayanmayan sahte belge olduğu ve normal gerçek ve tüzel kişilere göre daha fazla dikkat, özen ve araştırma yükümlülüğü altında olan faktoring şirketinin davaya konu çeki iktisapta ağır kusurlu olduğu,..." sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Davalı ... Şirketi tarafından davaya konu senet üzerindeki kaşe imzanın kendisine ait olmadığını bildirdiği, bu yönde davalının kusurunun da tespiti için senet üzerinde imza incelemesine karar verilmiş, ancak ... CBS'nin 2019/... soruşturma sayılı dosyasında çek aslının kaybolduğuna dair tutanak tutulduğu ve çek aslının mahkememize gönderilemediği görülmüştür.

Davalı faktoring şirketine kıymetli evrak üzerinde birden fazla ciro olması halinde tek tek bütün cirantalar hakkında istihbarat araştırması yapmak yükümlülüğü yüklenemez ise de kendisi ile faktoring ilişkisi kuran ve fatura ile kıymetli evrakı kendisine sunan fatura alacaklısı görünen ile fatura borçlusu hakkında araştırma yapması gerekir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 30/06/2020 tarih 2019/4611 Esas, 2020/3330 Esas sayılı kararı da aynı yöndedir. Nitekim davalı faktoring şirketi, çok basit şekilde senet borçlusu olarak görünen davacı ve davalılara ulaşabilecek, çekin teyidini sağlayabilecek ve bu yolla çekin kayıp olduğunu öğrenebilecekken bu yükümlülüğünü yerine getirmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı ile dava dışı ... firması arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu tespit edilerek, ciro silsilesinde yer alan davalılar yönünden ciro silsilesinin bozulduğu, imza incelemesi de yapılamadığından davalı ... yönünden kusurun tespitinin yapılamadığından davacının davasının kabulüne, dava konusu takibin davacı yönünden iptaline, davalı son ciranta olan ... ...'nin sahte faturalar düzenlediğine ilişkin 2018 yılına ait Teftiş raporları da dikkate alındığında davalı faktoring şirketinin iktisapta ağır kusurlu hareket ettiği dikkate alınarak takdiren %20 oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

1.Davanın KABULÜ ile;

Davacının .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... esas sayılı icra dosyasında ve buna dayanak 07/01/2019 keşide tarihli, ... seri numaralı, 33.000,00TL bedelli çek nedeni ile davalılara BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, davacı adına başlatılan takibin iptaline,

2.Asıl alacağın %20 si olan 6.600,00TL kötüniyet tazminatının davalı ... A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,

3.Alınması gereken 2.586,07TL harçtan peşin alınan 646,52TL harcın mahsubu ile bakiye 1.939,55TL harcın davalılardan müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,

4.Davacı tarafça yapılan 44,40TL başvurma harcı, 646,52TL peşin harç, 2.400,00TL bilirkişi ücreti, 841,90TL tebligat ve posta masrafından oluşan toplam 3.932,82TL yargılama giderinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

5.Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

6.Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine, Dair, tarafların yokluğunda, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/01/2025 Katip ...