Danıştay 13. Daire Başkanlığı

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/1569 E.  ,  2024/3801 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

2.... Valiliği (E-Tebligat)

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:.... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Bayilik lisansıyla faaliyet gösteren davacıya ait akaryakıt istasyonunda 17/03/2019 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, ulusal marker seviyesi geçersiz ve teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt ikmali yapıldığı ve istasyonda gizli sabit/seyyar tank, düzenek, ekipman bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle istasyonun mühürlenmesine ilişkin ... tarih ve ... nolu işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ait akaryakıt istasyonunda 17/03/2019 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, üzerinde bitkisel yağ yazılı ... plakalı tankerden akaryakıt ikmali yapıldığının görüldüğü, akaryakıt ikmali yapan tankerdeki akaryakıtın ulusal marker içermeyen kaçak akaryakıt olduğu ve istasyonun arka kısmında bulunan kalorifer odasının altında gömülü bulunan yeraltı tankına akaryakıt boşaltımı yaptığı, kaçak akaryakıt boşaltımı yapılan yeraltı tankının istasyon vaziyet planında bulunmadığı, gizli yeraltı tankında 10.250 litre kaçak akaryakıt bulunduğunun tespit edildiği, davacıya ait akaryakıt istasyonunda kaçak ve menşei belli olmayan akaryakıt satışı yapıldığı ve yasal olmayan tank bulunduğu hususunun ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin ... Değişik İş No'lu dosyasında verilen karar uyarınca 17/03/2019 tarihinde yapılan aramalar üzerine düzenlenen tespit ve elkoyma tutanakları ile sabit olduğu, akaryakıt istasyonunu işleten davacı hakkında yasal olmayan tank bulundurmak ve kaçak akaryakıt fiili nedeniyle 5607 sayılı Kanun uyarınca Kadınhanı Cumhuriyet Başsavcılığı'nca ... sayılı dosyasında yürütülen soruşturmanın devam ettiği,

Bu durumda, davacıya ait istasyonda içerisinde ulusal marker ölçümü geçersiz motorin bulunan gizli tank, düzenek, ekipman bulunduğunun tespit edildiği, bu hususun tutulan tutanak ile de sabit olduğu, davacı hakkında iddia edilen fiilin sübuta erdiği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :

Davacı tarafından, istasyonun tümünün mühürlenemeyeceği, ulusal marker seviyesi geçersiz akaryakıt satmadığı, bahse konu tankın kendisine ait olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFLARIN SAVUNMASI : Davalı Konya Valiliği tarafından, davacıya ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde kaçak ve menşei belli olmayan akaryakıt satışı yapıldığı ve yasal olmayan tank bulunduğunun tespit edildiği, bu hususların tutanak altına alındığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından savunma verilmemiştir, DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

USUL YÖNÜNDEN: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun dava şartlarını düzenleyen 114. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde, "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" kuralına yer verilmek suretiyle "derdestlik" doğrudan dava açma şartları arasında sayılmış, aynı Kanun'un 115. maddesinde ise, mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde, davayı usulden reddedeceği kurala bağlanmıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda "derdestlik" müessesesi düzenlenmemiş ve Kanun'un 31. maddesinde Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava görülmekte iken, ikinci davanın esasının derdestlik nedeniyle incelenmemesi ve davanın usulden reddedilmesi gerektiğinin, usul hukukunun genel ilkelerinden biri olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Derdestlik durumunun ortaya çıkması için, aynı davanın iki kere açılmış olması, birinci davanın görülmekte (derdest) olması, birinci dava ile ikinci davanın aynı dava olması şartları birlikte gerçekleşmelidir. Davaların aynı dava olarak kabul edilebilmesi de, davaların taraflarının, konularının, dava konusu işlemlerin hukuki sebeplerinin aynı olmasına bağlıdır. Derdestlik, yeni açılmış olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış ve görülmekte (derdest) olduğunun taraflarca ileri sürülmesi ile ya da mahkemece re'sen yapılacak araştırma ile tespit olunur.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Dosya incelendiğinde, bakılan davanın, davacıya ait istasyonun mühürlenmesine ilişkin ... tarih ve ... nolu işlemin iptali istemiyle 25/04/2029 tarihinde ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasıyla açıldığı, anılan Mahkemenin davanın yetki yönünden reddine karar vermesi üzerine dosyanın gönderildiği ... İdare Mahkemesi'nce ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla davanın reddine karar verildiği, söz konusu karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun ise temyize konu kararla reddedildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından, istasyonunun mühürlenmesine ilişkin ... tarih ve ... nolu işlemin iptali istemiyle 19/04/2029 tarihinde ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasıyla da dava açıldığı, anılan Mahkemenin davanın yetki yönünden reddine karar vermesi üzerine dosyanın gönderildiği ... İdare Mahkemesince ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla davanın yetki yönünden reddine ve yetkili yargı yerinin belirlenmesi için dava dosyasının Danıştay'a gönderilmesine karar verildiği, Dairemizin 25/02/2020 tarih ve E:2019/4071, K:2020/607 sayılı kararı ile ... İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna karar verilmesi üzerine, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, söz konusu karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun ise ... Bölge İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği ve anılan kararın Dairemizin 26/09/2024 tarih ve E:2021/4797, K:2024/3572 sayılı kararıyla onandığı görülmüştür.

Bu durumda, tarafları (her ne kadar davalı taraflardan biri Konya Valiliği ise de dava konusu işlem Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu adına tesis edilmiştir.), konusu ve sebebi aynı olan davalardan, temyize konu işbu davanın daha sonra açıldığı dikkate alındığında, derdestlik nedeniyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yönündeki karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin reddine,

2.Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,

5.2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 07/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.