Danıştay 13. Daire Başkanlığı

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/289 E.  ,  2024/1014 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

3...., 4- ..., 5- ....,

6...., 7- ...,

8....,

9...., 10- ...,

11...., 12- ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Muğla ili, Bodrum ilçesi'nde yer alan Geriş RES üretim tesisinde 09/12/2021 tarihinde itibaren 39 yıl 1 ay 23 gün süreyle üretim faaliyetinde bulunmak üzere ... Elektrik Üretim A.Ş. adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı üretim lisansının (... tarih ve ... sayılı üretim lisansının devamı niteliğinde) iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada yer alan tüm hususlar ile mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği uyarınca, başvurucunun lisans almasından önce, önlisans sürecinde anılan Yönetmeliğin 17. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmesinin zorunlu olduğu ve bu yükümlülükler tamamlandıktan sonra üretim lisansının verileceği, müdahil şirketin ise önlisans sürecine ilişkin yükümlülüklerden olan taşınmazların mülkiyet/kullanma haklarının elde edilmesi ve üretim tesisine ilişkin imar planlarının onaylanmasına yönelik işlemlere karşı açılan davalarda, söz konusu acele kamulaştırma işlemlerinin ve imar planlarının yargı kararlarıyla iptal edildiği göz önüne alındığında, bu haliyle müdahil şirketin önlisans süresi içerisinde tamamlaması gereken yükümlülüklerini süresi içerisinde yerine getiremediği sonucuna varıldığından, Geriş ... Enerji Santrali'nde faaliyette bulunmak üzere müdahil şirket adına düzenlenen dava konusu üretim lisansında hukuka uygunluk bulunmadığı;

Öte yandan, davalı idarece, müdahil şirketin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun geçici 9. maddesi kapsamında kabul edilerek anılan Yönetmeliğin geçici 15. maddesi uyarınca kurulması planlanan Geriş RES üretim tesisine yönelik inşaat öncesi dönem yükümlülüklerini tamamlama süresine ilave süreler eklenilmek suretiyle ileri tarihlere ötelenmiş ise de, müdahil şirketin 6446 sayılı Kanun'un geçici 9. maddesi kapsamında olduğu kabul edilse dahi anılan Yönetmeliğin geçici 15. maddesi kapsamında yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerden olan taşınmazların mülkiyet/kullanma haklarının elde edilmesi ve üretim tesisine ilişkin imar planlarının onaylanmasına yönelik işlemlere karşı açılan davalarda, söz konusu acele kamulaştırma işlemlerinin ve imar planlarının yargı kararlarıyla iptal edildiği, bu hâliyle müdahil şirketin 6446 sayılı Kanun'un geçici 9. maddesinde öngörülen süreler içerisinde tamamlaması gereken yükümlülüklerini de yerine getiremediği, müdahil şirket adına düzenlenen dava konusu üretim lisansında bu yönüyle de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile müdahil şirket adına verilen ... tarih ve ... sayılı üretim lisansının iptaline ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 28/02/2023 tarih ve E:2022/4511, K:2023/859 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak verilen Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; "... Dava konusu elektrik üretim lisansının sahibi olan müdahil şirketin, verilen ek süreler sonucunda lisansına dercedilen tesis tamamlama süresi olan 05/10/2020 tarihinden önce ve kendisine verilen süre içerisinde davalı idarece yapılan tadiller uyarınca yükümlülüklerin askıya alındığı alanlar dışındaki üretim tesisini tamamladığı ve 06/02/2020 tarihinde geçici kabulü yapılan tesisin işletmeye alındığı göz önüne alındığında, lisans sahibi şirketin üretim lisansına dercedilen inşaat öncesi süre içerisinde ve mücbir sebep hâlleri haricinde tarafına verilen ek sürede üretim tesisinin inşaatına başlanması için yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerini tamamladığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar istinafa konu Mahkeme kararında, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 17. maddesinde belirtilen önlisans sürecine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmediği gerekçesiyle üretim lisansının iptali gerektiği belirtilmiş ise de, müdâhil şirkete verilen lisansın önlisans niteliğinde olmadığı, dava konusu lisansın 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu yürürlüğe girmeden önce yürürlükte bulunan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu hükümleri uyarınca verilen üretim lisansı niteliğinde olduğu anlaşıldığından, 6446 sayılı Kanun'un geçici 9. maddesi ve Yönetmeliğin geçici 15. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözüme kavuşturulması gerekirken hatalı nitelendirme ile Yönetmeliğin 17. maddesi uyarınca değerlendirme yapılmak suretiyle verilen kararda hukukî isabet bulunmadığı sonucuna varılmaktadır. Öte yandan, istinafa konu Mahkeme kararında, kamulaştırma işlemleri ile imar planlarına karşı açılan davaların bir kısmında dava konusu işlemlerin iptaline karar verildiğinden bahisle üretim lisansının da iptaline karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu üretim lisansının iptaline karar verilmiş ise de, karara gerekçe olarak gösterilen kamulaştırma işlemlerine konu taşınmazların üretim alanında yer almadığı, imar planlarının iptaline ilişkin kararların ise üretim sahasının tamamında üretimi engelleyecek nitelikte olmadığı ve sonrasında güncel imar planlarının da yürürlüğe girdiği, üretimin gerçekleştirildiği türbin alanlarında mülkiyet hakkı ve imar planlarına ilişkin üretim yapılmasına yönelik hukuki bir engel bulunmadığı göz önünde alındığında, üretim sahasının yalnızca bir kısmını ilgilendiren taşınmazlar hakkında verilen kararlar nedeniyle üretim lisansının iptaline karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Bu itibarla, müdahil şirkete ait dava konusu elektrik üretim lisansının iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır." gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği dikkate alındığında, ... tarih ve ... sayılı üretim lisansı verilmesinin Dairelerinin anılan kararı ile hukuka uygun bulunduğundan, anılan üretim lisansının devamı şeklinde düzenlenerek verilen dava konusu üretim lisansında da hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına; 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, kararın hatalı değerlendirmeler içerdiği, üretim lisansına konu sahanın değişmediği, üretim tesisine ait şalt sahası ve idari bina kaçak olduğu için belediyece mühürlendiği, davacının faaliyetinin sonlandırılması gerekirken yargı kararının işlevsiz bırakıldığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare ve davalı yanında müdahil tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Davacıların temyiz isteminin reddine,

2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine,

5.Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacılara iadesine,

6.2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara ve müdahile tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 29/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.