17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin Uluslararası Lojistik alanında faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, davalı ...San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne ait bir takım emtiaların Türkiye'den yurtdışına denizyolu ile taşınması ve liman operasyonu hizmetleri verildiğini, müvekkili şirketin davalıya cari hesap kapsamında hizmetler verdiğini, faturalar kesmiş olduğunu, bu faturalardan bir kısmının ödendiğini, davalı için yapılan son denizyolu konteyner taşımasında Bakanlık uygulaması gereğince gümrük müdürlüğünün gemiden bazı konteynerleri indirip açtığını, kontrol ederek tekrar yüklettiğini, bu indirme, kontrol ve tekrar yükleme nedeniyle limanda oluşan masrafların armatöre fatura edildiğini, armatörün de müvekkili şirkete fatura ettiğini, müvekkili şirket tarafından da bu masrafların davalıya 09.05.2023 tarihli ... numaralı ve 4.076,00.-USD bedelli fatura kesilerek tebliğ ettiğini, davalının ise navlun ücretini ödese de oluşan bu masrafları ödemekten imtina ettiğini, bu masraflar bakanlığın talimatı ile gümrük müdürlüğünün zaman zaman yaptığı rutin kontrol uygulamaları nedeniyle oluştuğunu, bu masrafların davalı tarafça ödenmesinin gerekli olduğunu, davalının cari hesap dökümü incelendiğinde 09.06.2023 tarihi itibariyle toplamda 4.076,00.-USD borcu bulunduğu görüldüğünü, davalının müvekkili şirketten taşıma/ liman operasyonu hizmeti almasına rağmen oluşan masrafları ödemekten imtina ettiğini, kendileri ile yapılan görüşmelerin sonuçsuz kaldığını, bunun üzerine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas numarası ile davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının borçluya ödeme emri 02.08.2023 tarihinde tebliğ edilmiş olduğunu, davalının 07.08.2023 tarihli dilekçesi ile yetkiye, borca, faize ve tüm ferilere itiraz ettiğini, takibin icra müdürlüğünce durdurulduğunu, davalının takibe itirazının haksız ve mesnetsiz olduğunu, bu nedenlerle .... İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin yıllık USD mevduata kamu bankalarınca fiilen uygulanan azami faizi ile birlikte devamına karar verilmesine, itirazın haksız ve kötü niyetli olduğundan %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, alacağın tahsilinin dava sonunda imkansız hale gelmemesi için borçluya ait banka hesapları, araçlar veya gayrimenkuller üzerine dava konusu miktar kadar teminatsız ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete maların taşındığı konteynerın indirildiği ve denetlendiği bilgisi verilmediğini, müvekkili şirketin böyle bir kontrolden haberi olmadığını, davacının müvekkili şirkete yalnızca yükleme yapıldığı ve geminin varış limanına yola çıktığı bilgisini verdiğini, bu sürece ilişkin tüm ödemeler taşıma konusu olan CIF taşıma şekline ilişkin ödemeler de dahil olmak üzere yapıldığını, bu hali ile yükleme işinin tamamlandığını, beyanname verilmek suretiyle fiili ihracatın tamamlanmış olduğunu, fiili ihracattan sonra oluşacak her türlü zarardan acente/davacının sorumlu olduğunu, müvekkili şirkete ait malların gümrükleme ve yükleme işlemi yapılmış olup, sonraki süreçlerden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirkete ait malların gümrükleme ve yükleme işlemi yapıldığını, müvekkile varış limanına yola çıktığı bilgisi verildiğini, Gümrük Müdürlüğü'nün herhangi bir rutin kontrolünden bahsedilmediğini, davacıya faturanın tanzim edildiği tarihten sonra ödeme yapılmış olup, takibini fatura alacağına dayandırmasının hatalı olduğunu, davacının özensiz yükleme yapması nedeniyle müvekkili şirketin malların hasar görmesi nedeniyle, takas mahsup def'inde bulunduğunu, icra inkar tazminat talebinin haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/01/2024 tarih, ... sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmiş olup, davacı vekilinin talebi üzerine dosya Mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizin 21/02/2024 tarihli ara kararı uyarınca davacı vekili tarafından ihtiyati tedbir talep edilmiş ise de, HMK 389 md. gereğince sadece uyuşmazlık konusu üzerinde ihtiyati tedbir kararı uygulanabileceğinden dava konusu olmayan mallar üzerine tedbir konulamayacağından ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Davalı vekilinin 12/11/2024 tarihli dilekçesi ile cevap dilekçesini ıslah etmiş olmakla, sunmuş olduğu dilekçede özetle; Davaya konu alacağın kaynağı döner sermayeden karşılandığından, davacının talep/rücu hakkı bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun malların gemiye yüklenmesi ile son bulduğunu, malların gemiye sorunsuz yüklenmesine rağmen, davacı; yüklemeden sonraki işlem olan, Gümrük Müdürlüğünün rutin kontrolleri nedeniyle zarara uğradığını, oluşan zararın müvekkil şirket tarafından tazmin edilmesi gerektiğini iddia etmiştir. Müvekkil şirket, davacı tarafça var olduğu iddia edilen zarardan sorumlu olmadığını, müvekkili şirkete maların taşındığı konteynerın indirildiği ve denetlendiği bilgisi verilmediğini, müvekkili şirkete ait malların gümrükleme ve yükleme işlemi yapılmış olup, sonraki süreçlerden sorumlu tutulması mümkün olmadığını, davacıya faturanın tanzim edildiği tarihten sonra ödeme yapılmış olup, takibini fatura alacağına dayandırması hatalı olduğunu, faturanın içeriğinden faturanın iddia edilen gümrük müdürlüğünün işlemi sonrası yapılan masraflara ait olduğu sonucu çıkmadığını, armatörün davacı adına düzenlediği faturanın içeriğinden, faturanın iddia edilen gümrük müdürlüğünün işlemi sonrası yapılan masraflara ait olduğu sonucu çıkmadığını, davacının özensiz yükleme yapması nedeniyle müvekkili şirketin malları hasar gördüğünden, takas mahsup def'inde bulunduklarını, borç likit olmadığından ve talep yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatının reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 28/05/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, aldırılan bilirkişi raporunda özetle; Davacının ticari defterlerinde inceleme yapılmakla dava konusu faturaların davacı yan kayıtlarında yer almasına karşın, davalı yan ticari defter kayıtlarına yer almadığı, dava konusu faturalar için davacı tarafından dava dışı fiili taşıyana ödeme yapıldığı, davacının ödemesine her hangi bir ekleme yapmaksızın davalıya yansıttığı, dosya kapsamında söz konusu davacının katlandığı fatura bedellerinden davalının sorumlu olduğunun değerlendirildiği, talep edilen - katlanılan bedelin mail yazışmaları ve oluşa göre kadri maruf olduğunun değerlendirildiği, davacının 4.076,00 USD talep edebileceği, işlemiş faiz talebinin temerrüt ve faiz olarak sabit olmadığı, davalının takas edilebilir tazminat iddiasının da sabit olmadığı belirtilmiştir.

Dava; Taraflar arasındaki taşıma ilişkisi nedeniyle davacının ödemiş olduğu liman masraflarını davalıdan tahsili istemiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Davacı ... Tic. A.Ş. tarafından ...Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. aleyhinde .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasıyla 31.07.2023 tarihinde başlatılan İcra takibinde 4.076,00 USD asıl alacak ve 42,44 USD işlemiş faizin tahsilinin talep edildiği, davalının takibe itirazı takibin durduğu, davacının hak düşürücü süre içinde eldeki itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmaktadır.

Davacı vekili, müvekkili şirketin davalıya ait bir takım emtiaların Türkiye'den yurtdışına denizyolu ile taşınması ve liman operasyonu hizmetleri verildiğini, faturalar kestiğini, faturalardan bir kısmının ödendiğini, davalının navlun ücretini ödese de oluşan bu masrafları ödemekten imtina ettiğini, bu masraflar bakanlığın talimatı ile gümrük müdürlüğünün zaman zaman yaptığı rutin kontrol uygulaması nedeniyle oluştuğunu, davalının cari hesap dökümü incelendiğinden 09.06.2023 tarihi itibariyle toplamda 4.076,00 USD borcu bulunduğunu, davalının taşıma/liman operasyonu hizmeti almasına rağmen oluşan masrafları ödemekten imtina ettiğini ileri sürmektedir.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda mali inceleme ile davacının yasal defter kayıtlarında; davacının davalıdan icra takibine konu edilen 09.05.2021 tarih, ... seri nolu, 4.076,00 USD karşılığı 109.866,54 TL. alacaklı gözüktüğü, dava dışı asıl taşıma firması ... Limited tarafından davacı adına düzenlenen 05.05.2023 tarih, ... seri nolu, 891 USD tutarlı ve 05.05.2023 tarih, ... seri nolu, 3.185 USD tutarlı toplam 4.076 USD'lik masraf faturalarının dava dışı şirketin hesabına alacak kaydedilmiş olduğu ve bu faturalara ait herhangi bir iade faturası düzenlenmemiş olduğu, ödemesinin 20.06.2023 tarihinde banka yoluyla cari hesaba yapılan 6.009,05 USD'lik ödeme ile gerçekleştirilmiş olduğu, davalının yasal defter kayıtlarında; davacı tarafından icra takibine konu etmiş olduğu 09.05.2021 tarih, ... seri nolu, 4.076,00 USD karşılığı 79.678,06 TL. tutarındaki faturanın yasal defter kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir.

Dosyaya sunulan ... Nolu 30.04.2023 Tarihli Konşimentoda Göndereni/Taşıtanı ...Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. (davalı), alıcısı ... Ltd. olup ... nolu 1 x 20 feet konteyner muhtevası mobilya emtiasının Ambarlı/Kumport limanından, ... limanına Jazan isimli gemi ile taşındığı, ... Nolu 30.04.2023 Tarihli ana konişmentonun Göndereni/Taşıtanı ... Tic. A.Ş. (davacı), alıcısı ... Ltd. Olarak belirtildiği, fiili taşıyanın ... şirketi olduğu görülmektedir.

Taraflar arasında navlun sözleşmesi yapıldığı, davacının taşıma işini organize ettiği, davalının bu taşıma konusu malı CIF teslim şekli ile sattığı, navlunu ödediği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Somut olayda, yükün gemiye yüklendikten sonra denetime tabi tutulduğu, dava dışı fiili taşıyan tarafından davacı akdi taşıyana yansıtılan 05.05.2023 tarih, ... seri nolu, 891 USD tutarlı ve 05.05.2023 tarih, ... seri nolu, 3.185 USD tutarlı toplam 4.076 USD'lik masraf faturaların ödendiği, davacı tarafından davalıya "liman masrafı" konusuyla 3.185,00 Usd + 891,00 Usd olmak üzere toplam 4.076,00 Usd bedelle düzenlendiği, kendi katlandığı masrafları aynen davalıya yansıttığı görülmektedir. Taşınan emtiaya ilişkin olarak düzenlenen ... Nolu 19.04.2023 tarihli satış faturasının davalı tarafından, dava dışı alıcıya "mal ve navlun bedeli" açıklaması ile CIF teslim şekli ile düzenlendiği, gümrük beyannamesinde de CIF teslim şeklinin belirtildiği görülmektedir. CIF satış, taşıma sözleşmesinin satıcı-gönderici tarafından yapılıp, mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra masraf ve riskin alıcıya geçtiği satım şeklidir. Buna göre yükleme limanı masraflarından da taşıtan sorumlu olacaktır.

İstanbul Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğünün 20/12/2024 tarihli yazı cevabında ... sayılı konteynerde alınan bildirime istinaden kaçak göçmen yönünden arama yapıldığı, ancak konteyner içinde düzensiz göçmen olmadığının tespit edildiği belirtilerek 30/04/2023 tarihli arama tutanağı gönderilmiştir.

Dosyaya sunulan mail yazışmaları incelendiğinde 03.05.2023 tarihinde hat taşıyanı ... tarafından, davacıya iletilen e-posta ile "konteyner gemiye yüklendikten sonra bakanlıktan inceleme talebi limana iletildiği için konteynerin gemiden indirilebilmesi için konteynerin gemiden indirilebilmesi adına üzerindeki konteynerler de elleçlendi. Bu nedenle 30 adet shifting + 1 kapak açma bedeli oluştu" bildirimi yapıldığı anlaşılmaktadır. Buna göre göçmen kaçakçılığı bilgisi nedeniyle gemiye yüklenen konteynerin indirilerek incelemeye tabi tutulduğu, masrafların fiili taşıyan tarafından davacıya yansıtıldığı dosya kapsamı ile sabit olup yukarıda açıklanan nedenlerle davalı taşıtanın sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.

Bilirkişi raporunda da kamu otoritesi denetiminden kaynaklanan ve sadece davalıya ait konteyner incelemesi için sarf edilen masraflar bakımından davacı yanca katlanılan masrafları karşılaması gerektiği, 4.076,00 USD masraf dava dışı çıkış limanı, dava dışı fiili taşıyan ve son olarak davacının katlandığı ve davalıya yansıtılabilir masraf kalemleri olduğu, davacının katlandığı fatura bedellerinden davalının sorumlu olduğunun değerlendirildiği, Talep edilen - katlanılan bedelin mail yazışmaları ve oluşa göre kadri maruf olduğunun değerlendirildiği belirtilmiş olup davalı vekili 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunun 11. Maddesine göre masrafların döner sermayeden karşılanması gerektiğini ileri sürmüş ise de anılan hüküm el konulan eşyalara ilişkin olup somut olayda arama sonrası mühürlenerek liman işletmesine teslim edildiği, dolayısıyla gümrük mührü bulunan konteynerın aranması için yapılan masrafların davalı taşıtandan talep edilebileceği kabul edilmiştir.

Davalı vekili davalının borçlu çıkması halinde takas mahsup definde bulunmuş ise de dosyaya bu yönde bir delil sunmadığından talebi yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davanın asıl alacak bakımından kabulü ile , davalının temerrüde düşürüldüğü belgelendirilmediğinden işlemiş faiz talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.