Danıştay 4. Daire Başkanlığı

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/249 E.  ,  2025/119 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Mersin İli, Mezitli ilçesi, ... Mahalle, ... Bulvarı, ... Sitesi Blok ... adresinde işletilen "..." unvanlı işyerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyet yürütüldüğünden bahisle iş yerinin tahliyesine ilişkin olarak tesis edilen 19/04/2022 tarihli mühürleme tutanağı ile yapılan tahliye işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla söz konusu işlemin iptaline karar verildiği dikkate alındığında, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsat başvuru sürecinden sonraki bir tarihte işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığı gerekçesiyle işyerinin mühürlenmesine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :

Davalı tarafından; tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, aynı iş yerine ait benzer dava konusu işlemde davanın reddine karar verildiği, iki farklı yargı kararı arasında çelişki bulunduğu, bu çelişkinin giderilmesi gerektiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; ''Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz. Ruhsat, Örnek 5’te yer alan bilgileri içerecek şekilde düzenlenir. İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur. '' düzenlemesi, aynı Yönetmeliğin "Ruhsatın Düzenlenmesi" başlıklı 12. maddesinde; "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılmasında bu Yönetmeliğin dördüncü kısmında belirtilen süreler geçerlidir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı müracaatı sırasında bu Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında başka herhangi bir belge istenemez ve başvuru formundaki beyana göre ruhsat işlemleri sonuçlandırılır. İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." düzenlemeleri yer almaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden, Mersin İli, Mezitli İlçesi, ... mahalle, ... Bulvarı, ... Sitesi, ... blok ... adresinde "..." bayiliği için işyeri açma ruhsatının verilmesi istemiyle davalı idareye başvuruda bulunulduğu, söz konusu başvurunun reddedildiği, başvuru süreci devam ederken işyerinin tahliyesine ilişkin olarak tesis edilen 19/04/2022 tarihli mühürleme tutanağı ile yapılan tahliye işleminin tesis edilmesi üzerine, bu işlemlerin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığa konu işyerine ilişkin olarak, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle usulüne göre düzenlenmiş bir işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığı, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihten sonra işyeri açma ruhsatının verilmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddi üzerine açılan davada ruhsat başvurusunun reddi işleminin iptaline karar verilmiş ise de; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır" kuralı uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmayan davacıya ait işyerinin tahliye ve mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, ruhsatsız olarak faaliyette bulunduğu tespit edilen işyerinin faaliyetten men edilerek mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptali yolunda İdare Mahkemesince verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin kabulüne,

2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 07/01/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.