Danıştay 10. Daire Başkanlığı

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2021/5802 E.  ,  2024/5813 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMLERİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem:... ili, ... ilçesinde ... tarihinde meydana gelen bombalı saldırıda yaralanan davacı tarafından, olay yerinde yeterli güvenlik önlemlerinin alınmadığı ve idarenin hizmet kusuru bulunduğu iddia edilerek, 2.000,00 TL (miktar artırımıyla birlikte 127.571,32 TL) maddi ve 98.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; davanın maddi tazminat talebi bakımından kabulüne, 127.571,32 TL maddi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 19/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, davanın manevi tazminat talebi bakımından kısmen kabulüne, kısmen reddine, 20.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 19/07/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının %50 oranında müterafik kusuru olduğu belirtilerek davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacı yönünden 63.785,66 TL maddi zararının 2.000,00 TL'lik kısmına idari başvuru tarihi olan 19/07/2016 tarihinden itibaren, kalan 61.785,66 TL'lik kısmına ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 16/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat istemi yönünden davanın reddine, davacı için 10.000,00 TL manevi zararın idari başvuru tarihi olan 19/07/2016 tarihinden tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI:

Davacı tarafından; Bölge İdare Mahkemesince davalı idarenin istinaf dilekçesine karşı cevabını sunması beklenmeden karar verildiği, kararda maddi hataların olduğu, 1970 doğumlu bir aile hekimi olup bölgede göçmen kamplarında gönüllü doktorluk için bulunduğu ve hiç bir gençlik derneğinin üyesi olmadığı, aracını bölgeye çekip ... Kültür Merkezinde dinlenmek için gittiği sırada meydana gelen patlamada yaralandığı, gerek yaşı itibarıyla genç olmadığı ve gerekse dernekle ve organizasyonla bağlantısı olmaması nedeniyle kendisi hakkında genelleme yapılarak müterafik kusur işletilmesinin hukuka aykırı olduğu, maddi ve manevi zararının azaltılmadan ve kendisine kusur izafe edilmeden giderilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından; zarara neden olan patlamanın hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluğunu doğuran bir olay olmayıp terör eylemi olduğu, dava konusu olay terör eyleminden kaynaklandığından idarenin sorumluluğunun bulunmadığı, 5233 sayılı Kanun manevi tazminatları kapsamadığından dava konusu uyuşmazlıkta manevi tazminata hükmedilemeyeceği, manevi tazminata faiz işletilemeyeceği ileri sürülmektedir. TARAFLARIN_SAVUNMALARI:

Davalı tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

Davacı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ :Davacının temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :

Suriye Arap Cumhuriyeti'nin Ayn El Arap (...) şehrinin yeniden inşası ve 19-24 Temmuz Rojova devriminin sözde yıldönümü dolayısıyla ... (...Parti)’nin gençlik yapılanması olan ...'nin ( ... Federasyonu) organizasyonuyla, SGDF üyesi şahıslar ile birlikte ... (... Partisi) ve ... (... Partisi) üyesi olan yaklaşık 300 şahıs, sosyal medyadan yapılan çağrılar üzerine 20/07/2015 tarihinde sabah saatlerinde ülkemizin çeşitli illerinden ... ilçesine gelmiştir.

Topluluk saat 12.00 sıralarında, ... Mahallesi, ... Caddesi üzerinde yer alan ... Belediyesi'ne bağlı ... Kültür Merkezi bahçesinde toplanmış ve "... Birlikte Savunduk, Birlikte İnşa Edelim" konulu basın açıklamasına başlamıştır. Bu esnada, Ş.A.A. isimli şahıs üzerindeki bombaları patlatmış, meydana gelen patlamada davacı ...'ın da aralarında yer aldığı 70 kişi yaralanmış, 34 kişi ise hayatını kaybetmiştir.

Davacı tarafından, zararlarının tazmini talebiyle 19/07/2016 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun 29/09/2016 tarihli yazıyla reddi üzerine olay yerinde yeterli güvenlik önlemlerinin alınmadığı ve idarenin hizmet kusuru bulunduğu iddia edilerek, 2.000,00 TL (miktar artırımıyla birlikte 127.571,32 TL) maddi ve 98.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 2. fıkrasında, istinafın, temyizin şekil ve usullerine tabi olduğu; yine aynı Kanun'un "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 3. fıkrasında, temyiz dilekçelerinin, ilgisine göre kararı veren bölge idare mahkemesine, Danıştaya veya 4. maddede belirtilen mercilere verileceği ve kararı veren bölge idare mahkemesi veya Danıştayca karşı tarafa tebliğ edileceği, karşı tarafın ise tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde cevap verebileceği, cevap verenin, kararı süresinde temyiz etmemiş olsa bile düzenleyeceği dilekçesinde, temyiz isteminde bulunabileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Dava dosyasının incelenmesinden ...İdare Mahkemesince davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı davalı idare tarafından 17/02/2021 tarihli dilekçe ile istinaf yoluna başvurulduğu, söz konusu dilekçenin 25/03/2021 tarihinde davacı vekilinin UETS hesabına konulmak suretiyle tebliğe çıkarıldığı, davacı vekilinin de aynı tarihte tebligatı açtığı, 30/03/2021 tarihinde ise sistem tarafından tebligatin otomatik okundu sayıldığı, davacının 21/04/2021 tarihinde saat 19.00'da gönderdiği dilekçe ile davalı idarenin istinaf talebine cevap verdiği, ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince de ... tarihinde saat 17.11 de görüşme tutanağı oluşturularak davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda davacının henüz otuz günlük cevap verme süresi dolmadan, ayrıca süresinde verdiği savunma dilekçesi henüz dosyaya girmeden dolayısıyla savunma dilekçesi okunmadan önce karar verilmekle, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince dosya usulüne uygun olarak tekemmül ettirilmeyerek davacının savunma hakkının ihlal edildiği ve karar içerisinde de başka dosyaya ait bilgilere yer verilmek suretiyle maddi hata yapıldığı dikkate alındığında temyize konu kararın eksik inceleme sonucu verildiği kanaatine ulaşılmıştır. Bu itibarla, temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi kararında belirtilen nedenlerle hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan; Bölge İdare Mahkemesince, yukarıda belirtilen gerekçeyle verilen bozma kararına uyulması halinde bozma kararındaki gerekçe doğrultusunda yeniden bir karar verildikten sonra tarafların temyiz istemlerinin esası yönünden karar verilmek üzere dosya tekrar Dairemize gönderileceğinden davalı idarenin temyiz istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine gerek görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,

2.... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 04/12/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.