6. Hukuk Dairesi

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince duruşmasız, davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 15.05.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davalı vekili Avukat ... ile davacı vekili Avukat ....'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında düzenlenen 13.08.2015 tarihli sözleşme ile zemin çivisi yapımı işinin kararlaştırıldığını, davacının bekleme ücreti ve vinç kira bedeli gibi sözleşmede olmayan alacak kalemleri talep ettiğini, edimini yerine getirmeden 15.03.2016 tarihinde haksız olarak ve önceden bildirimde bulunmaksızın sözleşmeyi feshettiğini, sözleşmenin 9. maddesinde açıkça yazılı gecikme bedeli faturası ve diğer yansıtma faturalarına dayalı olarak davalıdan 130.886,70 TL alacaklı olduğunu ileri sürerek, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iş bedelini zamanında ödemediğini ve temerrüde düştüğünü, sözleşmenin 1.26. maddesine göre çalışma sahasında gerekli hallerde iş makineleri hizmetinin verilmesi gerektiği halde davacının sahada gerekli vinç hizmeti vermekten imtina ettiğini, vinç kira bedelleri toplamı 107.434,23 TL’nin ödenmediğini, sözleşme eki olan 06/08/2015 tarihli teklifin 4.4 nolu maddesine göre müvekkilinden kaynaklanmayan sebepler ile günlük atıl olarak beklemelerinin karşılığında ödenmesi gereken 216.000 USD+KDV'nin ödenmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşmenin 7. maddesinde iş bedelinin ne şekilde ödeneceğinin kararlaştırıldığı halde işverenin ödemekle yükümlü olduğu hak ediş bedellerini sözleşmede belirtilen süreler içinde ödemediğinden yüklenicinin sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu, davacının kendi kusurundan kaynaklanan fesih nedeniyle cezai şart talep edemeyeceği, kural olarak eser sözleşmelerinde eserin meydana getirilmesi için gerekli olan her türlü araç, makine ve teçhizatın yüklenici tarafından hazır edilmek zorunda olduğu, sözleşmenin taşeronun yükümlülükleri maddesi başlığı altındaki 1.2 maddesine göre işlerin zamanında ve şartnamede belirtildiği kalitede yapılabilmesi için gerekli olan her türlü makine ve ekipmanların şantiyeye yeteri kadar getirilmesi ve bulundurulması taşeronun yükümlülüğü içerisinde sayıldığından vinç kira bedelinin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, atıl bekleme süresine ilişkin alacak talebi ile ilgili olarak yapılan değerlendirmede, yüklenici tarafından iş başlama tutanağının tanzim edilmediği, yer teslimi ile ilgili yüklenici tarafından sözleşmedeki süreler göz önünde tutularak bu sürelerin hemen bitiminde ihtaratın yapılmadığı, atıl bekleme süresi talebine ilişkin belgelerin dosyaya sunulmadığı, ispat yükünün de alacaklı olan davalıda bulunması sebebiyle dosyaya sunulu belgelere göre ispat yükünü yerine getirmediğinden alacak talebinin yerinde olmadığı, davalının defterlerinde kayıtlı olan 129.430,17 TL yönünden alacak kaleminde yer alması nedeniyle aradaki fark bedel olan 37.004,68 TL’den davacı tarafın sorumlu olmayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının, davalıya vinç bedeline ilişkin fatura bedeli olan 118.959,89 TL, atıl bekleme süresine ilişkin fatura bedeli olan 728.166,67 TL, davacının cari hesap alacağına ilişkin olarak talep edilen 37.004,68 TL olmak üzere toplam 884.131,24 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşmedeki kararlaştırmaya ve yüklenici tarafından çekilen ihtarlara göre iş sahibinin yüklenicinin hak ettiği iş bedelini ödeme edimini süresinde yerine getirmediği, bu sebeplerle sözleşmenin ifasındaki gecikmenin iş sahibinden kaynaklandığı ve fesihte iş sahibinin kusurlu olduğu, eserin meydana getirilmesi için vinç dahil tüm iş makinelerinin yüklenici tarafından sağlanması hem sözleşme hem de kanunda kural olarak benimsendiğinden bu bedel yönünden davacının sorumluluğu bulunmadığı, davalı yüklenicinin atıl bekleme süresi karşılığı ücret talebinin değerlendirmesinde; davalı yüklenicinin bu talebini 06.08.2015 tarihli fiyat teklifinde belirtilen işin durması halinde boşta beklenen her gün için 8.000,00 USD/gün makine seti stand-by bedeli ödeneceği düzenlemesine dayandırdığı, anılan fiyat çalışmasının atıl bekleme süresine ilişkin ücret düzenlemesinin olduğu sayfada iş sahibinin imzasının bulunmadığı, yüklenici tarafından işe başlama tutanağının tanzim edilmediği, yer teslimi ile ilgili yüklenici tarafından sözleşmedeki süreler göz önünde tutularak bu sürelerin bitiminde ihtaratın yapılmadığı, sözleşmenin yüklenici tarafından feshedilmesi ve feshe bağlı cezai şart talebinin yerinde olmaması sebebiyle bu bedel yönünden davacının sorumluluğu bulunmadığı, fesihte kusurlu olan tarafın gecikme nedenli cezai şart istemesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle, taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; mahkemenin gerekçeli kararında işverenin ödemekle yükümlü olduğu hakediş bedellerini sözleşmede belirtilen süreler içinde ödemediğini, edimini ifa etmediği gerekçe gösterilerek davalı firmanın sözleşmeyi feshetmede haklı olduğuna hükmedildiğini, bu hususun kabulünün mümkün olmadığını, vekil eden şirketin proje müdürleri tarafından davalı şirkete gecikmenin defalarca bildirildiğini, haksız talep ve tehditlerine karşılık bulamayan davalının, henüz sözleşme gereği borçlandığı edimi yerine getirmeden ve proje tamamlanmamışken 15.03.2016 tarihinde önceden bir bildirimde bulunmaksızın haksız bir fesih gerçekleştirdiğini, inşaat sahasını terk ettiğini, vekil edenin gecikme bedeli talebinin haklı olduğunu ve kabulüne karar verilmesi gerektiğini, sözleşme konusu işten beklenen ana fonksiyonun kazı durabilitesi ve şev stabilitesinin sağlanması olduğu halde davalının ana fonksiyonun sözleşmeye uygun olarak gerçekleşmemesine sebep olduğunu beyan etmektedir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde; mahkemenin aynı heyetten ek rapor almasının hatalı olduğunu, bilirkişi kurulunun raporu etki altında hazırladığını ve tarafsız olmadığını, önceki raporlar ile oluşan çelişkinin giderilmediğini, sözleşmenin feshinin haklı olduğunu, iş sahası süresinde teslim edilmese dahi işin müvekkili tarafından süresinde tamamlanabileceğini, vinç kira bedeline ilişkin sözleşme maddelerinin hatalı yorumlandığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Taraflar arasında düzenlenen 13.08.2015 tarihli sözleşme ile çivili duvar uygulaması işi kararlaştırılmıştır. Davacı taşeron, davalı alt taşerondur. Sözleşme davalı tarafça .... Noterliğinin 15.03.2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedilmiştir. Davacının davalının hakettiği iş bedelini kararlaştırılan sürede ödemediği, davalının da üstlendiği edimin ifasında geciktiği, bu durumun işin zamanında teslimini de geciktirdiği dosya kapsamı ve bilirkişi raporlarından anlaşıldığından sözleşmenin feshinde taraflar ortak kusurlu olduğu halde, sözleşmenin davalı tarafça haklı nedenle feshedildiğinin kabulü hatalı olmuştur.

3.Sözleşmenin 1.2. maddesine göre işlerin zamanında ve şartnamede belirtildiği kalitede yapılabilmesi için gerekli olan her türlü makine ve ekipmanların şantiyeye yeteri kadar getirilmesi ve bulundurulması alt taşeronun yükümlülükleri arasında sayılmıştır. Taşeron ise sözleşmenin 1.26. maddesine göre çalışma sahasında gerekli hallerde iş makineleri (kepçe, vinç, hı-up) hizmetinin verilmesini sağlayacaktır. Sözü edilen sözleşme maddeleri birlikte değerlendirildiğinde gerekli hallerde vinç hizmetinin verilmesi yükümlülüğünün davacı taşerona ait olduğu anlaşılmaktadır. Dosya kapsamından davalı alt taşeron tarafından kiralama yolu ile temin edildiği anlaşılan vinç bedelinden davacının sorumlu olduğunun kabulü gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. İlk Derece Mahkemesince bu hususlar üzerinde durulmadan yanlış değerlendirme sonucu karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davacıya verilmesine, Takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davalıya verilmesine, Peşin alınan harçların istek halinde taraflara iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,21.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.