Danıştay 12. Daire Başkanlığı

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/6136 E.  ,  2025/1494 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: İstanbul Devlet Opera ve Balesi Müdürlüğünde misafir sanatçı sözleşmesi ile orkestra sanatçısı olarak görev yapan davacının, işe alınma açısından gerekli olan niteliklerin herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşıldığından bahisle 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin (a) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uzun süredir davalı idarede görev yapan davacının, yürüttüğü görevde yetersizliği, başarısızlığı, disiplinsizliği veya hizmetine ihtiyaç bulunmadığı yolunda hukuken kabul edilebilir herhangi bir somut belirlemede bulunulmaksızın, opera sanatçısı (korist), orkestra sanatçısı ve piyanist olarak çalıştırılacakların Yükseköğretim Kurumu bünyesinde müzik ve sahne sanatları eğitimi veren fakülte, akademi ve konservatuvardan lisans düzeyinde mezun olmaları ya da son sınıfta öğrenimlerine devam ediyor olmaları şartını taşımadığından bahisle sözleşmesinin feshedildiği, ancak dava dosyasına ekli ... tarih ve ... sayılı teftiş kurulu başkanlığına yazılan görüş yazısında, sözleşmeli personel çalıştırılmasına yönelik herhangi bir düzenlemenin olmadığı, performans değerlendirilerek işlemlerin tesis edildiğinin ve kişisel yetenek dışında herhangi bir öğrenim koşulunun aranmadığının belirtildiği, nitekim davacının 2019 yılından itibaren ilgili kurum bünyesinde koro şefi görevini ifa ettiği, kabiliyetlerine göre, memleketin sahne hayatında öteden beri yüksek başarı ve olağanüstü yetenekleriyle tanınmış olup sahne hayatında kendini kanıtlamış sahne sanatçılarının istihdamının bilinen bir gerçek olduğu, öğrenim şartını sağlamadığından bahisle davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü Türk Uyruklu Temsil/Gün Başına Çalışma Grubunda Opera Sanatçısı (Korist), Bale Sanatçısı, Orkestra Sanatçısı, Piyanist, Sanatsal Yardımcı Eleman ve Atölye Elemanlarının Çalıştırılmasına Dair Usul ve Esaslar’ın, “Türk Uyruklu Misafir Sanatçı Temsil Başına Çalışma Grubunda "Opera Sanatçısı (Korist), Bale Sanatçısı, Orkestra Sanatçısı ve Piyanist“ başlıklı 2. maddesinde "Opera Sanatçısı (Korist), Orkestra Sanatçısı ve Piyanist olarak çalıştırılacakların Yükseköğretim Kurumu bünyesinde müzik ve sahne sanatları eğitimi veren fakülte, akademi ve konservatuvardan lisans düzeyinde mezun olmaları ya da son sınıfta öğrenimlerine devam ediyor olmaları şartı aranır," düzenlemesine yer verildiği, davacının lisans düzeyinde eğitiminin tarih anabilim dalında olduğu ve düzenlemede belirtilen şartı taşımadığı, dolayısıyla da orkestra sanatçısı unvanı ile görev üstlenmesinin mümkün olmadığı, dava konusu işlemin mevzuata uygun tesis edildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :

İstanbul Devlet Opera ve Balesi Müdürlüğünde orkestra sanatçısı olarak 11/04/2019 tarihinde görev yapmaya başlayan davacı ile 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar'ın Ek 8. maddesi kapsamında sözleşme imzalanması kararı alınması üzerine, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi uyarınca "orkestra sanatçısı" olarak 01/01/2020 tarihinde sözleşme imzalanmış, akabinde davacının hizmet sözleşmesi 2021 ve 2022 yılları için yenilenmiştir.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı inceleme raporunda getirilen teklif doğrultusunda, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin (a) bendi uyarınca davacının sözleşmesinin feshine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasında; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir" hükmü yer almaktadır. 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde, "Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır." düzenlemesi getirilmiş; "Sözleşmenin feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin (a) bendinde; "Personelin; a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması," halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesinin tek taraflı feshedileceği düzenlenmiştir.

Anılan Esasların "Bir yıldan az süreli veya mevsimlik çalışma" başlıklı Ek 8. maddesinde; "657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet kapsamında yılın, ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi zamanlı veya parça başı ücret vermek suretiyle sözleşme süresiyle sınırlı olarak çalıştırılabilecek hizmetler ile bu hizmetlerde çalıştırılacakların ücret ve adet üst sınırları ekli 5 sayılı Bir Yıldan Az Süreli Hizmetlere İlişkin Cetvelde gösterilmiştir. Anılan Cetvelde gösterilen üst sınırları aşmamak üzere, bu kapsamda çalıştırılacak sözleşmeli personelin sayısı, sözleşme ücreti ve çalışma süreleri, her yıl ilgili kurumun önerisi ve Devlet Personel Başkanlığının olumlu görüşü üzerine Cumhurbaşkanınca saptanır. Bu madde uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılacakların, 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (4), (5), (6), ve (7) numaralı alt bentleri ile hizmet gerekleri açısından ihtiyaç duyulması halinde (8) numaralı alt bendinde belirtilen şartları taşımaları gerekir. Kurumlar, bu koşullara ilave olarak hizmet gereği özel şartlar belirleyebilirler..... Bu madde kapsamında istihdam edilmiş olmak, idareler açısından sonraki yıllarda aynı şekilde yeniden çalıştırma zorunluluğu doğurmaz. Bu madde hükümlerine aykırı olmamak üzere, çalıştırılacak personelin çalışma usul ve esaslarına dair şartlar ile diğer hususlar hizmet sözleşmelerinde düzenlenir. Bu madde hükümlerine aykırı olmamak üzere, aranacak özel şartlar ile alım yöntemleri kurumlarca düzenlenebilir.

Bu kapsamda görev yapacak personele ait tip sözleşme örneklerinin Cumhurbaşkanlığına vize ettirilmesi zorunludur. Vize işlemi yapılmadan sözleşme yapılamaz ve herhangi bir ödemede bulunulamaz." düzenlemesine yer verilmiştir. 04/04/2016 tarih ve 242 sayılı makam onayı ile yürürlüğe giren Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü Türk Uyruklu Temsil/Gün Başına Çalışma Grubunda Opera Sanatçısı (Korist), Bale Sanatçısı, Orkestra Sanatçısı, Piyanist, Sanatsal Yardımcı Eleman ve Atölye Elemanlarının Çalıştırılmasına Dair Usul ve Esaslar’ın, “Türk Uyruklu Misafir Sanatçı Temsil Başına Çalışma Grubunda Opera Sanatçısı (Korist), Bale Sanatçısı, Orkestra Sanatçısı ve Piyanist “ başlıklı 2. maddesi; “Türk Uyruklu Misafir Sanatçı Temsil Başına Çalışma Grubunda Opera Sanatçısı (Korist), Bale Sanatçısı, Orkestra Sanatçısı ve Piyanist “ başlıklı 2. maddesinde; “Türk Uyruklu Temsil Başına Çalışma Grubunda Opera Sanatçısı (Korist), Bale Sanatçısı, Orkestra Sanatçısı ve Piyanist olarak çalıştırılacak sanatçılar, Müdürlükler tarafından belirlenecek değerlendirme yapılan branşla ilgili en az 3 kişilik komisyon tarafından dinleme ve denemeye tabi tutularak başarılı olanlar ile kadro ihtiyaç durumuna göre sözleşme yapılacaktır. Göreve alınanlardan gerekli görülenler tekrar deneme ve dinlemeye tabi tutulabilirler. Dinleme ve denemede başarılı olamayanlarla sözleşme yenilenmez. (Ek-1 Müfredatı uygulanacaktır)

Bu şekilde çalıştırılmak üzere yapılacak başvuruda; bale sanatçısı olarak çalıştırılacakların Yükseköğretim Kurumu bünyesinde müzik ve sahne sanatları eğitimi veren fakülte, akademi veya konsertavuarların bale bölümünden en az lise düzeyinde mezun olmaları ya da lisans düzeyinde öğrenime devam ediyor olmaları, Opera Sanatçısı (Korist), Orkestra Sanatçısı ve Piyanist olarak çal ıştırılacakların ise Yükseköğrenim Kurumu bünyesinde müzik ve sahne sanatları eğitimi veren fakülte, akademi ve konservatuvardan lisans düzeyinde mezun olmaları ya da son sınıfta öğrenimlerine devam ediyor olmaları şartı aranır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Dosyanın ve yukarıda metnine yer verilen mevzuatın incelenmesinden; kendisi ile orkestra sanatçısı sözleşmesi imzalanan davacının, müzik ve sahne eğitimi veren fakülte, akademi ve konservatuvardan lisans düzeyinde mezun olmadığı veya son sınıf öğrenimine devam etmediği, aksine Mimar Sinan Üniversitesi Tarih Bölümü mezunu olduğu anlaşılmaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası uyarınca yürürlüğe konulan 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 6. maddesinde, sözleşmeli personelin sözleşmesinin hangi hallerde feshedilebileceği ve hangi hallerde sona ereceği bentler halinde sayma yoluyla tek tek belirlenmiş olup, davacı yönünden söz konusu maddenin (a) bendinde yer alan "işe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması" şeklindeki sözleşme feshi sebebinin gerçekleştiği sonucuna ulaşıldığından, davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu durumda, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,

2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davalı idareye iadesine,

4.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 17/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.