8. Hukuk Dairesi

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Kadastro sonucunda; ... ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 1 26... parsel sayılı 9218,68 m² yüzölçümündeki taşınmaz, ...’ın zilyetliğinde bulunduğu ancak ... numaralı orman kadastro komisyonunca 2/B uygulamasıyla ormandan çıkarılıp kültür arazisi olarak bırakıldığı belirtilerek tarla niteliği ile Hazine adına tespit edilmiş, itiraz edilmediğinden 25.04.1996 tarihinde tapuya tescil edilmiştir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu ... köyünde 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 4. maddesine göre yapılıp 26.03.1996-24.04.1996 tarihleri arasında ilân edilen orman kadastrosu ve 2/B uygulaması, ... ilçesi ... köyünde ise 6831 sayılı Orman Kanunu (6831 sayılı Kanun) hükümleri uyarınca yapılıp 28.07.1992 tarihinde ilan edilen orman kadastrosu ve 2/B uygulaması bulunmaktadır. Davacılar dava dilekçelerinde; ırsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, 1 26... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptal edilerek adlarına tesciline karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; dava konusu 1 26... parsel sayılı taşınmazın evveliyatının orman olduğunu, öncesi orman olan yerlerin orman niteliğini yitirse dahi orman toprağı olduğunu ve zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığını, özel mülkiyete konu edilemeyeceğini, 1995 yılında yapılan orman tahdit çalışmaları sırasında öncesi orman olduğundan Orman Kanunu'nun 2/B maddesine göre ormandan çıkartıldığını, bu gibi yerlerin zilyetlikle vatandaşa verilmesi mümkün olmadığından Hazine adına tespit ve tescil edildiğini, davacıların öncesi orman olan bu dava konusu taşınmaz üzerinde fiilen zilyetliklerini sürdürmelerinin yasal olmadığını, gelecek açısından da davacılara bir hak oluşturmayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin 11.02.2016 tarihli ve 2014/263 Esas, 2016/124 Karar sayılı kararı ile, dava konusu taşınmazın 2/B sahasında kaldığı ve zilyetlikle kazanılamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekilinin temyiz isteminde bulunması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 13.03.2018 tarihli ve 2017/20 Esas, 2018/1753 Karar sayılı ilamıyla "Mahkemece bozma kararına uyulmakla birlikte gerekleri yerine getirilmemiş, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak karar verilmiştir.

Şöyle ki; incelenen dosya kapsamından; çekişmeli taşınmazın ... köyü genel arazi kadastrosu çalışma alanında bulunduğu halde, ... ilçesi ... Köyünde yapılan orman kadastrosu sırasında bir bölümünün ... Devlet Ormanı olarak sınırlandırılıp, aynı anda 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini kaybettiği belirtilerek ... poligon numarasıyla Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı, bir bölümün ise orman tahdidi dışında bırakıldığı anlaşılmaktadır. Ancak ... köyünde yapılan orman kadastrosu ve 2/B uygulamasının davaya konu taşınmazın bulunduğu ... köyünde ilan edilip edilmediği yönünde araştırma yapılmamıştır.

27.01.2009 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5831 sayılı Tapu Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu'nun 5. maddesiyle, 6831 sayılı Kanuna eklenen ek 10. maddesi uyarınca, Orman Kanununun 20.06.1973 tarih ve 1744 sayılı 6831 Sayılı Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bu Kanuna 3 Ek Madde ile Bir Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanun'la değişik 2. maddesi, 23.09.1983 tarihli 28 96... .06.1986 tarihli 3302 sayılı 31.08.1956 Tarihli ve 6831 Sayılı Orman Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'larla değişik 2. madde 1. fıkra (B) bendi uygulamalarına göre orman sınırı dışına çıkarılan taşınmazların, çıkarma işleminin kesinleştiği tarihten itibaren kazandırıcı zamanaşımı yolu ile iktisap edilemeyeceği açık ise de; davanın açıldığı tarihte usulünce ilan edilerek kesinleşmiş 2/B çalışmasının bulunmaması ve imar ihya ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının gerçekleşmesi halinde davanın kabulüne karar verileceği kuşkusuzdur. Kaldı ki; çekişmeli taşınmazın bir bölümü de orman tahdidi dışında kalmaktadır.

O halde mahkemece, öncelikle ... köyünde yapılan orman kadastrosu ve 2/B uygulamasına ilişkin işe başlama, işi bitirme, çalışma (...poligonuna ait) ve askı ilan tutanaklarının tamamı getirtilerek, anılan çalışmanın ... köyünde ilan edilip edilmediği araştırılmalı, çekişmeli taşınmazın bir bölümü tahdit dışında kaldığından 6831 sayılı Kanun'un 4999 sayılı Orman Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile değişik 7. maddesi uyarınca herhangi bir nedenle orman sınırları dışında bırakılmış ormanların yapılacak orman kadastrosu ile her zaman orman sınırları içine alınabileceği ve öncesi itibariyle orman sayılan yerlerin kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla edinilemeyeceği gözetilerek, ... köyünde yapılan orman kadastrosu ... köyünde ilan edilmemiş ise orman kadastrosu ve 2/B uygulaması kesinleşmeyeceğinden çekişmeli taşınmazın tamamı yönünden, ... köyünde yapılan orman kadastrosu ... köyünde ilan edilmiş ve dava tarihinden önce kesinleşmiş ise çekişmeli taşınmazın orman tahdidi dışında kalan kesimi yönünden orman araştırması yapılması gerekeceğinden keşifte uygulandığı belirtilen 1960 tarihli memleket haritasının yapımında kullanılan hava fotoğrafı ile kadastro tespit tarihinden 15 - 20 yıl önce iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik hava fotoğrafları ve bu fotoğraflara dayanılarak üretilmiş orijinal renkli memleket haritaları, 1970'li yıllara ait ortofoto haritaları bulundukları yerlerden getirtildikten sonra önceki bilirkişiler dışında halen Orman ve Su İşleri Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman yüksek mühendisi veya mühendisi, bir ziraat mühendisi ve tapu fen memurundan oluşturulacak, bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte en eski (1960) tarihli memleket haritası, anılan haritanın yapımında kullanılan hava fotoğrafları ve amenajman planı çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 47 85... sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı;tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanun'un 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 tarih ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 tarih ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 tarih ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kadastro Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; taşınmazın toprak yapısı, bitki örtüsü, ağaçların yaşı, cinsi, sayısı, kapalılık durumu, çevresi, incelenmeli, yukarıda değinilen belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ve hava fotoğrafının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve hava fotoğrafı ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri, ayrıca hava fotoğrafı stereoskop aleti ile inceletilip taşınmazın üzerinde neler gözüktüğünü belirtir şekilde yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, açıklanan yöntemlerle yapılacak araştırma sonucu, taşınmazın orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, bu kez davacı gerçek kişiler yararına 3402 sayılı Kanun'un 14... . maddeleri gereğince imar-ihya ve zilyetlik yoluyla taşınmaz edinme koşullarının araştırılması gerekeceğinden, fen, orman ve ziraat bilirkişi tarafından dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ilişkin olarak 1970'li yıllara ait 1/200 00... /25000 ölçekli stereoskopik hava fotoğrafları, topoğrafik harita ve kadastro paftası ile çakıştırıldıktan sonra mahalline uygulanmalı, stereoskop aletiyle incelenmeli, taşınmazlar üzerinde tam olarak hangi tarihten itibaren zilyetliğin başladığı belirlenmeli, imar ve ihya yapılmışsa hangi tarihte başlayıp tamamlandığı, kimden kime kaldığı, zilyetliğin ne zaman başlayıp nasıl sürdürüldüğü ve ekonomik amacına uygun olup olmadığı, maddi olaylara dayalı ve ayrıntılı olarak, taşınmaz başında dinlenecek yerel bilirkişiler ile taraf tanıklarından sorulmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin doğruluğu yukarıda belirtilen ve gerçeğin kendisi olan belgelere dayalı olarak düzenlenecek bilirkişi kurulu raporuyla denetlenmeli, 3402 sayılı Kanun'un 14/1. maddesinde yazılı 40... dönüm kısıtlama araştırmasının aynı maddenin, 03.07.2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu (5403 sayılı Kanun) ile değiştirilen ikinci fıkrası hükümleri nazara alınarak yapılması gerektiği düşünülerek, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları yönünden aynı çalışma alanı içerisinde belgesizden zilyetliğe dayalı olarak tespit ve tescil edilen taşınmaz olup olmadığı, varsa cinsi, parsel numaraları ve miktarı, tapu müdürlükleri ve ilgili kadastro müdürlüklerinden ve yine, aynı kişiler tarafından açılan tescil davası olup olmadığı hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüklerinden ayrı ayrı sorularak gerektiğinde tesbit tutanak örnekleri ve tapu kayıtları ya da tescil dava dosyaları getirtilip incelenmeli, dava konusu taşınmazın sulu ya da kuru tarım arazisi olup olmadığı konusunda 5403 sayılı Kanun'un 3/j maddesi ile Taşınmaz Malların Sınırlandırma Tespit ve Kontrol İşleri Hakkındaki Yönetmeliğin 10. maddesinin değişik ikinci fıkrası hükümlerine göre, sulu tarım arazisi: tarım yapılan bitkilerin büyüme devresinde ihtiyaç duyduğu suyun, su kaynağından alınarak yeterli miktarda ve kontrollü bir şekilde karşılandığı araziler olarak açıklandığından) ziraat mühendisinden Kanunun amacına uygun rapor alınmalı, bundan sonra toplanan delillerin tümü birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır." gereklerine değinilerek İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

2.İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazın 6831 Kanun'a göre 1990 yılında yapılan çalışmalarda ... Devlet Ormanı olarak tespit edildiği, bu tespitin 28.07.1992 tarihinde kesinleştiği, dava konusu taşınmazın daha sonra 1996 yılında 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına alındığı, uyulmasına karar verilen bozma ilamında 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi uyarınca orman dışına çıkarılma işleminin kesinleştiği tarihten itibaren kazandırıcı zamanaşımı yoluyla taşınmazın iktisap edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosya içerisinde yer alan bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olmadığını, tespit tarihinden geriye doğru 20 yılı aşkın zilyetliğin bulunduğu ve iktisap koşullarının gerçekleştiğini, dava konusu taşınmazın orman arazisi olarak tespit edilmeden en eski tarihli memleket haritalarında orman sayılmayan yerlerden olmasına rağmen 2/B işlemi uygulandığını ve bu işlemin yok hükmünde sayılacağını, taşınmazın evveliyatında dahi kültür arazisi vasfında olduğunu, ... köyünde orman kadastrosu ve 2/B çalışmalarının yapılmadığını ve herhangi bir askı ilanının mevcut olmadığını, ... köyünde yapılan çalışmaları ise ... köyünde ilan edilmediğini, bu nedenle 2/B uygulamasının kesinleşmeyeceğini, 1970 yılına ait hava fotoğrafından taşınmaz üzerinde aktif zirai faaliyet yapıldığını ve imar ihya edildiğini, taşınmazın dört tarafının tarla vasıflı arazilerle çevrili olduğu ve 84 parselle bir bütün olarak kullanıldığını, taşınmazın 2/B kapsamında olmadığını açıklayarak itirazları doğrultusunda kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, davacılar vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Ancak; her ne kadar ... köyünde 6831 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yapılarak 28.07.1992 tarihinde ilan edilen 2/B çalışmasında dava konusu 1 26... parsel numaralı taşınmaz orman sınırları dışına çıkarılmışsa da taşınmazın ... köyü idari sınırları içerisinde kaldığı ve söz konusu çalışmanın ... köyünde ilan edilmediği, bu durumda ... köyünde yapılan 2/B çalışmasının dava konusu taşınmaz açısından hüküm ifade etmeyeceği açıktır.

Ne var ki, eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinden yapılan araştırmada, 1960 yılına ait memleket haritasının dayanağı 1959 yılı hava fotoğrafından dava konusu taşınmazın güney-batı ve doğu hudutlarında gruplar halinde homojen dağılımda 50- 60... ila 60 yaş arası orman ağacının (meşe-çalı) olduğu, kapalılık ve sıklığının %35 civarında bulunduğu, kuzey orta kısmının ise orman içi açıklık olarak izlendiği, aynı durumun 1970 yılı hava fotoğrafında da gözlendiği ancak orta açık kısımda zirai faaliyet yapıldığı, 1988 yılı hava fotoğrafından taşınmaz ve çevresinin açık alan olarak göründüğü, üzerinde orman bitki örtüsü ve kalıntısının olmadığı, heterojen dağılımlı 5-6 adet 50... yaş meşe ağacının kaldığı, geri kalan kısımda zirai faaliyet yapıldığı, taşınmazın evveliyatı itibariyle orman sayılan yerlerden olduğu, 4785 sayılı Orman Kanunu'na Bazı Hükümler Eklenmesine ve Bu Kanun’un Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamına girmediği ve 5658 sayılı Orman Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bu Kanun'a Bazı Maddeler Eklenmesine Dair Kanun kapsamında iadeye tabi yerlerden olmayıp orman sayılan yerlerden olduğu ve öncesi itibariyle orman sayılan yerlerin kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla edinilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucunda orman dışına çıkarılma işleminin kesinleştiği tarihten itibaren kazandırıcı zamanaşımı yoluyla taşınmazın iktisap edilemeyeceği gerekçesiyle reddine karar verilmesi isabetsiz olup, bu husus bozmayı gerektirmekte ise de, ret kararının sonucu itibariyle doğru olduğu ve gerekçedeki söz konusu yanlışlığın giderilmesinin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği anlaşıldığından, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının, gerekçesinin düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE;

Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının, yukarıda (2) numaralı bentte yazılı nedenlerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinin açıklanan şekilde DÜZELTİLMESİ SURETİYLE ONANMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz eden davacılara iadesine, 1086 sayılı Kanun'un 440/I. maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

08.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.