ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Talep eden vekili dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin hissedarı ..... .....tarihinde iş yerinin olduğu caddede aracını park etmişken araç içerisinde bulunan şirkete ait defterler ve belgeleri şirket binasına taşıdığını, müvekkili şirkete ait pay defterinin de bu evrakların içinde olması gerekirken .....tarihinde bu defterin evrakların içerisinde olmadığını fark ettiğini, muhtemelen araç içerisinde unutulmuş olan belgenin çalınmış olma ihtimali olduğunu, bu nedenle müvekkili şirkete ait pay defteri zayinin olduğunu beyanla; şirket pay defterinin zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Talep ile TTK'nın 82/7. maddesine dayanılarak .....Eğitim Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne ait pay defteri için zayi belgesi verilmesi talep edilmektedir. 6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Söz konusu hükümde "yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle" defter ve belgelerin ziyaa uğramasından söz edildiği dikkate alınarak, sınırlayıcı bir düzenleme yapılmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle hükümdeki "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olayların da madde kapsamında düşünülmüştür. Bu nedenle tacirin, söz konusu hükümdeki defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur (Yargıtay HGK'nın 25/09/1985, E. 1984/11-12, K. 1985/728 tarih ve sayılı kararı). Bundan ayrı olarak, ticari defter ve belgelerin kaybedilmiş olduğu iddiasının, samimi ve inandırıcı bulunması da lâzımdır. (Arkan, Sabih: Ticarî İşletme Hukuku, 24. Basıdan Tıpkı Basım, Ankara 2018, s. 382) TTK'nın 82/7. maddesine göre; ancak yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebi ile zıya gerçekleşirse belge verilmesi istenebilir. Davada hırsızlık sebebine dayanılmıştır. Ancak, sunulan deliller hırsızlığı ispata yarar deliller olmayıp, kaybolmaya ilişkin delillerdir. Kaldı ki talep eden basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini muhafaza etmek ve korunması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.