Danıştay 13. Daire Başkanlığı

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/971 E.  ,  2024/5480 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

Taahhüt ve Ticaret Ltd. Şti.

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Gençlik ve Spor Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “...” ihalesi üzerinde bırakılan ve 05/02/2020 tarihinde sözleşme imzalanan iş ortaklığı tarafından, mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre süresi içerisinde taahhüdün yerine getirilmediğinin tespit edildiğinden bahisle, davacının 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 26. maddesi uyarınca 1 yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklamasına ilişkin 29/12/2022 tarih ve 32058 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gençlik ve Spor Bakanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; "..." ihalesinde ekonomik açıdan en avantajlı firma olan ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Tur. San. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı ile davalı idare arasında 05/02/2020 tarihinde sözleşme imzalandığı, sözleşmeye göre işin süresinin 650 gün olarak belirlendiği, 17/11/2021 tarihine kadar işin bitirilmesinin taahhüt edildiği, 07/02/2021 tarihinde işin yer tesliminin yapıldığı, belediyenin inşaat ruhsatını 05/04/2021 tarihte vermesinden dolayı fiili olarak işe başlama tarihinin ... tarih ve E... sayılı Makam Oluruyla 10/10/2020 olarak belirlendiği, çalışılmayan günler için 246 gün ek süre verildiği, işin bitim tarihinin 21/07/2022 tarihi olarak güncellendiği, bitim tarihi geçmiş olmasına rağmen iş tamamlanmadığının tespit edilmesi üzerine davacı şirkete ihtar çekildiği, çekilen ihtara rağmen iş teslim edilmediğinden bahisle ... tarih ve E-... sayılı işlemle sözleşmenin feshedildiği ve dava konusu işlemin tesis edildiği;

Mahkemelerinin 22/02/2023 tarihli ara karına verilen cevabi yazılar incelendiğinde, ihale konusu işin yapım sürecine ilişkin işin başlangıç tarihi 10/10/2020 tarihinden 05/09/2021 tarihine kadar işin %50,92'sinin tamamlanması gerekirken sadece %16,41'inin tamamlandığı, 30/09/2021 tarihinde sözleşmenin feshedildiği 10/11/2022 tarihine kadar ise işin hiç ilerlemediği, sözleşmede belirtilen sürelerde işin tesliminin yapılmadığının sabit olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :

Davacı tarafından, sözleşme konusu işin yer tesliminden hemen sonra pandemi koşullarının ortaya çıkması ve işe özgü olan yukarıda belirtilen nedenlerle sahada fiilen işe başlanılmasının 10/10/2020 tarihine uzadığı, idarece sözleşmenin tasfiyesi yerine süre uzatımı verildiği, böylece anılan tarihe kadar işe başlanılamamasında kendilerinin kusurunun bulunmadığı, Covid-19'un etkisiyle temelinde üretim ve tedarikte meydana gelen aksamalardan dolayı ham madde, akaryakıt ve tüm inşaat malzemelerinde dünya genelinde aşırı fiyat artışları meydana geldiği, bu durum günümüze kadar etkisini devam ettirerek ülkemizde özellikle inşaat piyasasında aşırı fiyat artışlarına ve yüksek enflasyona neden olduğu, Kanun koyucu tarafından kamu kurumlarına inşaat yapan yükleniciler için getirilen fiyat farkı uygulamalarının yüklenicilerin aşırı maliyet artışlarından kaynaklanan zararlarını gidermekte ve reel inşaat maliyetlerini karşılamakta yetersiz kaldığı, birçok yüklenicinin mal tedarik edemez duruma geldiği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından her yıl ocak ayında bir defa yayımlanan inşaat birim fiyatlarının aşırı fiyat artışları nedeniyle yılda iki defa yayımlanmak durumunda kalındığı, ihaleye konu sözleşme ile taahhüt edilen işin mevcut sözleşme fiyatları ve fiyat farklarıyla yapılmasının imkansız olduğu, kusuru olmayan nedenlere dayalı ifa imkansızlığının açık kanıtı olmasına rağmen davalı idarece keyfi ve çelişkili davranılarak 2020/5 sayılı Genelge'nin uygulanmaması yönünden ısrarlı ve haksız bir tutum sergilenmeye devam edildiği, ... tarih ve ... sayılı davalı idare yazısı ve dayanak 13/06/2022 tarih ve 147 sayılı Genelge ile dava konusu iş için yine yüklenicinin kusuru olmaksızın ve ödenek yetersizliği nedenine dayalı olarak bu defa 253 gün süre uzatımı verildiği, verilen bu süre uzatımının henüz başındayken bu defa davalı idare tarafından Ankara 15. Noterliği’nden keşide edilen ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarname ile sözleşmenin genel hükümler kapsamında feshine gidileceğinin bildirildiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında taraflar arasında imzalanan 05/02/2020 tarihli sözleşmenin haklı nedenlerle feshi, sözleşmeyle birlikte davalıya verilen banka teminat mektubunun iptali ve alacak talepli dava açıldığı, davanın halen derdest olduğu, işin süresinde yapılmamasında kusurunun bulunup bulunmadığı, ifa imkansızlığı hallerinin oluşup oluşmadığı ve Cumhurbaşkanlığı Genelgesi çerçevesinde herhangi bir değerlendirme yapılmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, verilen kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin reddine,

2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,

5.2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 16/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.