DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2024/2481 E.  ,  2024/3147 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU: Danıştay Altıncı Dairesinin 10/07/2024 tarih ve E:2024/3007, K:2024/4632 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Kimya mühendisi olan ve yapı malzemesi denetçisi olarak görev yapan davacı tarafından, 11/12/2020 tarih ve 31331 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 5. fıkrasının "Bu koşullara ilave olarak laboratuvarın kapsamında kimyasal deneylerin bulunması halinde ilgili yapı malzemesi kalite kontrolü deneyleri konusunda en az üç yıl meslek içi ihtisas alanında laboratuvar denetçi belgesine sahip kimya mühendisi de istihdam edilir." kısmının iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 10/07/2024 tarih ve E:2024/3007, K:2024/4632 sayılı kararıyla;

Dava dilekçesinde de bahsedildiği gibi dava konusu düzenlemenin "laboratuvarın kapsamında kimyasal deneylerin bulunması halinde ilgili yapı malzemesi kalite kontrolü deneyleri konusunda en az üç yıl meslek içi ihtisas alanında laboratuvar denetçi belgesine sahip kimya mühendisi de istihdam edileceğine" yönelik olduğu, davacının davalı idareye 11/12/2023 tarihli başvurusunun ise "denetçi belgelerinin 11/12/2023 tarihinden sonra geçerliliğinin devam edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması ve müktesep hakkın mevcudiyeti gözetilerek belgenin geçerliliği ve devamına dair işlem yapılarak uygulamanın sağlıklı bir şekilde devamının sağlanmasına" yönelik olduğu, dava konusu Yönetmelik maddesi içeriğine yönelik bir istem içermemesi nedeniyle iptali istenen başvurunun Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 5. fıkrasının uygulaması niteliğinde olmadığı, dolayısıyla davacının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapıtığı başvurusuna verilen cevabın 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 4. fıkrası kapsamında bir uygulama işlemi olarak değerlendirilemeyeceği, bu durumda, 11/12/2020 tarih ve 31331 sayılı (Daire kararında sehven 14/03/2023 tarih ve 32132 sayılı olarak yazılmıştır.) Resmi Gazete'de yayımlanan dava konusu Yönetmeliğin uygulanması ya da yayımı tarihinden itibaren yasal dava açma süresi olan 60 gün içinde dava açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 23/01/2024 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :

Davacı tarafından, Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği'nin geçici 3. maddesinin, dava konusu 6. maddesinin 5. fıkrasını da kapsayacak şekilde laboratuvar kuruluşlarının çalışma şekli ve çalışacak olan denetçiler için yayım tarihi olan 11/12/2020 tarihinden itibaren 3 yıl süre verdiği, bu sürenin 11/12/2023 tarihinde dolduğu, dolayısıyla Yönetmeliğin dava konusu 6. maddesinin 5. fıkrasının 11/12/2023 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanacağı, denetçi belgesini kullanıp kullanamayacağı, müktesep haklarının devam edip etmeyeceği bu süre sonunda ortaya çıkacağından 11/12/2023 tarihini beklemek zorunda olduğu, bu nedenle dava açma süresinin 12/12/2023 tarihinden itibaren başlayacağı, davanın süresinde açıldığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b)Hukuka aykırı karar verilmesi,

c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması", sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin reddine,

2.Davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 10/07/2024 tarih ve E:2024/3007, K:2024/4632 sayılı kararının ONANMASINA,

3.Kesin olarak, 04/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY

X- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma sürelerinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu belirtilmiş; aynı maddenin dördüncü fıkrasında, "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükmüne, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle "İdari makamların sükutu" başlıklı 10. maddesinde ise, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem ve eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, kimya mühendisi olan ve yapı malzemesi denetçisi olarak görev yapan davacı vekili tarafından, davalı idareye yapılan 11/12/2023 tarihli başvuru ile davacının 4708 sayılı Kanun ve Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği gereği kimya mühendisi olarak Bakanlık tarafından kendisine verilen ...tarih ve ... sayılı denetçi belgesinin 22/08/2022 tarihinde vize edildiği, 11/02/2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile 14/02/2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği'nin değişik yorumlara ve denetçi belgelerinin geçerliliğinin devam edip etmediğine dair endişelere yol açtığı, yapı denetimine dair mevzuatta müktesep hak olarak denetçi belgelerinin 11/12/2023 tarihinden sonra geçerliliğinin devam edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması ve müktesep hakkın mevcudiyeti gözetilerek belgenin geçerliliği ve devamına dair işlem yapılarak uygulamanın sağlıklı bir şekilde devamının sağlanmasının istenildiği, davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısında, Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce izin belgesi verilen laboratuvarlar için Yönetmeliğe geçici 3. maddesinin 1. fıkrası ile "Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce Bakanlıkça izin belgesi verilmiş olan laboratuvarlar, 6. maddenin 5. fırkasındaki şartları bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 3 yıl içerisinde sağlar." hükmü eklenerek Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce izin belgesi verilen laboratuvarlara Yönetmeliğin 6. maddesinin 5. fıkrasında belirtilen personele şartları sağlamak için Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 3 yıllık süre verildiği, Yönetmeliğin geçici 2. maddesinin 2. fıkrası ile de "Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce Bakanlıkça laboratuvar denetçi belgesi verilmiş olan denetçilerin belgeleri geçerlidir." hükmü eklenerek Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce denetçi belgesi alanların Yönetmeliğin 11. maddesinin 9. fıkrasında yapılan sınıflandırma sebebiyle yeniden başvuru yapmalarına ve belge almalarına gerek bulunmadan yapılan sınıflandırmaya göre istihdam edilebileceğinin hüküm altına alındığı, bu bağlamda davacı kimya mühendisinin, Bakanlıkça izin belgesi verilen ve kapsamlarında kimyasal deney bulunduran hem yapı malzemeleri hem de zemin laboratuvarlarında kimya laboratuvar denetçisi olarak istihdam edilebileceğinin belirtilmesi üzerine davacı vekili tarafından 11/12/2020 tarih ve 31331 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 5. fıkrasının "Bu koşullara ilave olarak laboratuvarın kapsamında kimyasal deneylerin bulunması halinde ilgili yapı malzemesi kalite kontrolü deneyleri konusunda en az üç yıl meslek içi ihtisas alanında laboratuvar denetçi belgesine sahip kimya mühendisi de istihdam edilir." kısmının iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından, yapı denetimine dair mevzuatta müktesep hak olarak denetçi belgelerinin 11/12/2023 tarihinden sonra geçerliliğinin devam edip etmediğinin sorulması yönünde davalı idareye yapılan 11/12/2023 tarihli başvuru üzerine tesis edilen davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin 17/01/2024 tarihinde davacı vekiline tebliği üzerine altmış gün içerisinde 23/01/2024 tarihinde dava açılmıştır. Bu durumda, davacı tarafından 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında davalı idareye yapılan 11/12/2023 tarihli başvuru üzerine tesis edilen 25/12/2023 tarihli işlemin davacı yönünden bireysel bir işlem niteliğinde olduğu sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, uygulama işlemi üzerine, düzenleyici işlemin iptali istemiyle açılan davada süre aşımı bulunmadığından, davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Daire kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.