Danıştay 13. Daire Başkanlığı

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/1643 E.  ,  2024/5798 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

(... Yayıncılık A.Ş.)

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "..." logosuyla yayın yapan televizyon kanalında ... tarihinde saat ...'te yayınlanan "..." isimli şarkıya ait müzik klibinde 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin ikinci fıkrasının ihlal edildiğinden bahisle davacı şirkete 17.065,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun (Üst Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu yayın üzerinde yaptırılan inceleme neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu, dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile programın yayın saati göz önünde bulundurulduğunda, her yaşta izleyicinin televizyon başında olabileceği bir saatte yayınlanan "..." isimli şarkıya ait müzik klibinde yer alan görüntülerin gençlerin ve çocukların fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimini zedeleyecek nitelikte olduğu anlaşıldığından, davacı şirkete idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Dairemizin 04/04/2023 tarih ve E:2020/1553, K:2023/1656 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda bilirkişiler tarafından dosyaya sunulan 14/12/2022 tarihli Bilirkişi Raporu'nda; "... söz konusu klibin bir kısmında müziğin ritmi ile uyumlu dans hareketleri görülürken bir kısmında ise spot olarak cinsel vücut bölgelerinin ön planda tutulduğu dans görüntüleri ile cinselliği çağrıştıran ve cinsel çekim dürtüsünü artırabilecek figür ve görüntüler dikkat çekmektedir. ... 7 yaşın altındaki okul öncesi çocuklar; söz konusu görüntüleri anlayamamakla birlikte bu tarz görüntülere sıkça maruz kalındığında, cinsel çağrışım barındıran dans görüntülerini taklit eden davranışlar sergileyebilirler. 7 yaş ve üzeri -ergenlik dönemi öncesindeki- çocuklar, kendi gelişim düzeylerine uygun olmayan cinsel içerikteki görüntüleri anlayamayacakları gibi, yaşlarına uygun olmayan ve soyut olarak işlemleyemedikleri olumsuz bir uyaran ve bilgiyle karşılaşmış olacaklardır. Henüz cinsellikle ilgili uygun rol model davranış geliştiremeyecekleri bu dönem çocuklarının, yaşlarına uygun olmayan bu uyaranlarla karşılaşmaları; yeni uygunsuz davranış modellemelerinin öğrenilmesi ya da söz konusu davranışların taklit edilmesi ile sonuçlanabilir. Dolayısıyla soyut kavramlar üzerinde akıl yürütememeleri nedeniyle erken uyaran niteliği taşıyabilecek, gelişimsel olarak uygun olmayan cinsel içerikteki ve yineleyici görsel uyaranlara maruziyetleri; ruhsal, ahlaki ve sosyal açıdan olumsuz etkilenmelerine neden olabilir. Ergenlik dönemindekiler için, klipteki genç yetişkinlerin olumsuz rol model olarak alınmasına ve benzer eylemlere ilişkin uyaranlarda seçici dikkat artışına, bu eylemleri deneme arzusuna ve cinsel ilgi artışına yol açabilir. Aynı zamanda uzun vadede, ergenlik döneminde aktif içselleştirme süreci ile gelişimi devam eden ahlaki ve toplumsal değer yargılarının yapılanmasını olumsuz etkileyebilir. Dolayısıyla çocukların ve gençlerin ekran başında olabileceği saatlerde yer alan klipte aktarılan görüntülerin, çocuk ve gençlerin ruhsal gelişimini olumsuz etkiler nitelikte cinsel içerik taşıdığı düşünülmüştür." hususlarına yer verildiği, anılan bilirkişi raporunun taraflara tebliğinin ardından, davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna yönelik olarak ileri sürülen itirazların bilirkişi raporunu kusurlandıracak nitelikte görülmediği ve bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu, bu durumda, müzik klibinde yer alan görüntülerin, okul öncesi ve okul dönemi çocuklarında ve gençlerde zihinsel ve ruhsal gelişimi olumsuz yönde etkileyecek türden içeriğe sahip olduğu, bu nedenle davacı şirkete idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun aktarılan gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, idari para cezasına konu yabancı dildeki şarkının çocukların ve gençlerin gelişimine zarar verecek nitelikte olmadığı, klibin bir bütün olarak sanat eseri niteliğinde olduğu göz önünde bulundurulup incelemenin bu bakış açısıyla yapılması gerektiği, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, idari para cezasına konu yayınla 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin ikinci fıkrasının ihlal edildiği, klipte yer alan söz ve görüntülerin çocukların ve gençlerin "zihinsel" ve "ahlaki" gelişimini olumsuz etkileyebilecek nitelikte olduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Bölge idare mahkemesi nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştay'ın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu Mahkeme kararının kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin reddine,

2.Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,

5.2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 23/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.