Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde saat .....sıralarında sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı araç ile Diyarbakır İli, Bağlar İlçesi Batıkent kavşağında seyir halinde iken müvekkiline ait .....plakalı araca sağ tarafı ile çarpmak suretiyle trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin aracında maddi hasar meydana geldiğini, meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait olan .....plakalı araçta meydana gelen değer kaybının giderilmesi için davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, davalı şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilininin zararı giderilmediğinden bu davayı açma zarureti doğduğunu, müvekkiline ait olan .....plakalı araçta kaza sonrası meydana gelen değer kaybı bedeli olarak fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500.00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesini, ikame araç bedeli olarak fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500.00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı .....’dan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin, davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .....Sigorta A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; Sigorta şirketine başvuru şartı sağlanmadığını, Karayolları Trafik Kanunu’nun 109/1. Maddesine göre sorumluluk sigortası sözleşmelerinden doğan her türlü tazminat davası hak sahibinin zararı ve tazminat yükümlülüğünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl sonra zamanaşımına uğradığını, kaza tespit tutanağı ve ceza dosyalarından alınan raporlar hukuk hakimi açısından bağlayıcı olmadığını, değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerektiğini, araç kilometresi yüksek ise veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyeceğini, itirazlarının baki kalmak kaydıyla; değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, araç mahrumiyet bedeli poliçe kapsamında olmadığından müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, Karayolları Trafik Kanunu’nun 99. maddesi ve yerleşmiş Yargıtay kararları gereğince, yeterli ve gerekli belgelerin eklenmesi sureti ile şirketlerinin müracaat tarihinden öncesinde şirketinin temerrüdü söz konusu olmadığını, sigortacı yönünden sigorta bedelini ödeme yükümlülüğü belgelerin ibrazından itibaren 8 iş günü içinde, böyle bir başvuru olmadığı takdirde dava tarihinde muaccel hale geldiğinden bu tarihlerden öncesi için faiz sorumluluğunun da bulunmamakta olduğunu, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER; .....Sigorta A.Ş.'den eksper raporu celp edilmiştir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğünden hasar bilgisi, kaza tespit tutanağı ve ekspertiz raporu celp edilmiştir. Taraflara ait araçların tescil kayıtları uyap sisteminden celp edilmiştir.

Mahkememizce trafik bilirkişi ve makine mühendisi bilirkişiden bilirkişi raporları alınmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı, kazaya sebebiyet veren aracın sürücüsü ile ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketine yöneltilmiş değer kaybı istemi ile sürücüye yöneltilmiş ikame araç bedeli istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktası ise; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarın, davacıya ait aracın tamirde kaldığı süre boyunca davacının ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Kaza tespit tutanağının incelenmesinde, .....tarihinde davalı sigorta şirketin sigortalı araç sürücüsü .....' ın sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın davacı .....’e ait .....araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili .....tarihli ıslah dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki 500,00 TL değerindeki araç değer kaybı taleplerinin 72.500,00 TL artırarak toplamda 73.000,00 TL değerine ıslah ettiklerini, dava dilekçesindeki 500,00 TL değerindeki araç mahrumiyet bedeli taleplerinin 7.500,00 TL artırarak toplamda 8.000,00 TL değerine ıslah ettiklerini, toplamda 1.000,00 TL olan dava değerlerini 81.000,00 TL değerine ıslah ettiklerini, dilekçeleri doğrultusunda davalarının kabulünü ve alacağa temerrüt tarihinden itibaren avans faizi işletilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce kusur ve zarar hususunda bilirkişi raporu alınmış, makine mühendisi ve trafik bilirkişisi .....tarihli raporlarında özetle; davaya konu kazanın gerçekleşmesinde davalı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğu, dava konusu trafik kazası sonucu dava konusu aracın ön ve sağ yan kısımlarında orta ölçekli hasar meydana geldiğini, .....tarihli düzenlenen ekspertiz raporunda belirtilen parça ve işçilik giderlerine ait kalemlerinin dava konusu aracın onarımı için gerekli parça ve işçilik kalemleri ile birebir uyumlu olduğunu, kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın hasar geçmişi, kilometresi, geçmiş mülkiyet durumu ve araç rayicini belirleyecek diğer faktörler dikkate alınarak yetkili satıcılar ve internet satış siteleri üzerinden yapılan araştırmalar sonucunda emsal aracın 415.000,00 TL bedel ile temin edilebileceğini, dava konusu araçta oluşan hasar miktarı, aracın rayiç bedeli ve onarım giderleri dikkate alınarak; dava konusu aracın onarımının ekonomik olacağı ve pert-total olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, dava konusu araçta oluşan hasar miktarı ve yapılan onarım işlemleri işleminden kaynaklı olarak 45.000,00 TL değer kaybı oluşacağı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Mahkememizce .....tarihinde Makine Mühendisi bilirkişisinden bilirkişi ek raporu alınmış olup, bilirkişi raporunda özetle; Davalı .....Sigorta A.Ş. vekili tarafından sunulan 'bilirkişi raporuna karşı itirazlar' konulu dilekçede dava konusu araçta oluşan değer kaybının somut veriye dayanmada varsayımsal olarak belirlendiğini ve değer kaybının hesabında aracın kaza tarihindeki değeri değil günümüz piyasa rayicine göre hesaplama yapıldığının ifade edildiğini, dava dosyası üzerinde yapılan incelemede; davacı taraf tarafından bilirkişi kök raporuna karşı herhangi bir beyanda bulunulmadığının görüldüğünü, trafik kazası sonucunda dava konusu araçta oluşan değer kaybı, yetkili satıcılar ve internet alım-satım siteleri üzerinden yapılan piyasa araştırması sonucu elde edile veriler değerlendirilerek hesaplandığını, bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar, belirli ve objektif kriterlere dayandırılmış olduğunu, varsayımsal nitelik taşımamakta olduğunu, dava konusu aracın değer tespitinin kaza tarihi itibarıyla yapıldığının belirtildiğini, bu durum dikkate alınarak dava konusu aracın değer kaybı hesaplamasında esas alınan araç rayici, kaza tarihine göre belirlenmiş olduğunu, güncel piyasa değeriyle hesaplama yapılmadığını, değer kaybı hesabının, belirli ve objektif verilere dayalı olarak hazırlandığını, itiraz dilekçesinde belirtilen varsayımsal nitelikte olmadığını, dava konusu araçta oluşan değer kaybının ise kaza tarihi itibarıyla 45.000,00 TL olarak belirlendiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Değer kaybı ve mahrumiyet bedeli hususunda alınan bilirkişi raporu Mahkememizce Yargıtay kararlarına uygun bulunmadığından,

Mahkememizce .....tarihinde Makine Mühendisi bilirkişisinden yeni bir bilirkişi raporu alınmış olup, bilirkişi raporunda özetle; .....plakalı .....model .....modelindeki aracın teknik özellikleri ve genel durumunun açıklandığını, .....plakalı aracın .....tarihindeki kazalı fotoğrafları ile ekspertiz raporunda belirtilen, değişimi ve onarımı yapılan parçaların uyumlu olduğunu, dava konusu .....plakalı otomobilin onarımının ekonomik olduğunu, aracın kaza tarihi itibariyle .....önceki rayiç değerinin 402.000,00 TL olabileceğini, aracın kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan sonraki rayiç değerinin 329.000,00 TL olabileceğini, kaza tarihi itibari ile değer kaybı (.....) fiyatının: 73.000,00 TL olabileceğini, davalı .....Sigorta Anonim Şirketi dava konusu .....plakalı araç için değer kaybı ödemesi yapmadığını, .....tarihinde araç mahrumiyet (ikame araç) tazminat tutarının 8.000,00 TL olabileceğini, .....kaza tarihi itibari ile toplam maddi kayıp miktarının 81.000,00 TL olabileceğini, .....tarihli trafik kazasında .....plakalı araç sürücüsü .....’ün %0 oranında kusurlu olduğunu ve .....plakalı araç sürücüsü .....’ın %100 oranında kusurlu olduğu durumda; davalıların toplam maddi kayıp tutarının %100’ünden sorumlu olması ve .....Sigorta Anonim Şirketinin ödeme yapmadığı göz önüne alınırsa davalıların toplam maddi kaybın %100’ü olan 81.000,00 TL ödeme yapması gerektiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Değer kaybı tazminatı gerçek zararlar arasında olup, davalı ZMMS sigortacısı şirketi akdî sorumlu olarak, araç sürücüsü haksız fiil sorumlusu olarak, araç maliki de aracın işleteni olarak bu tazminattan sorumludur. Yine araç sürücüsü ve işleten, davacının aracın tamirde kaldığı süre boyunca aracı kullanamaması nedeni ile uğradığı mahrumiyet bedelinden sorumludur.

Davacı vekili değer kaybı yönünden alacağa temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiştir. Davalı sigorta şirketi, kaza tarihinde temerrüte düşmemekte olup, KTK'nun 97. maddesi uyarınva başvuru yapıldıktan 8 iş günü sonra temerrüte düşmektedir. Davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihini ispat yükü davacı üzerindedir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde KTK'nun 97. maddesi uyarınca başvuru yaptığına dair belge sunmuş ise de dava dilekçesi ekinde KTK'nun 97.maddesi uyarınca başvurunun tebliğ belgesini sunmadığından ve sigorta şirketinden gelen yazı cevabında da bu hususta belge bulunmadığından, .....tarihli celsenin (2) numaralı ara kararı ile davacı vekiline, davalı sigorta şirketine KTK'nun 97. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurunun tebliğ belgesini sunması için duruşma tarihinden itibaren iki hafta kesin süre verilmesine, aksi taktirde başvurunun sigorta şirketine tebliğ tarihinin, ara buluculuk başvuru tarihi olan .....olarak kabul edileceğinin ihtar ediliş, davacı tarafça belge sunulmadığından, davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi, ara buluculuk başvuru tarihi olan .....olarak kabul edilmiştir. (Bu yönde Yargıtay .....Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın .....Esas .....Karar sayılı içtihadı). Diğer davalılar ise haksız fiil tarihi olan .....tarihinde temerrüte düşmüştür.

Davacı vekili alacağa avans faizi işletilmesini talep etmiş olup, kazaya karışan .....plakalı aracın ticari nitelikte minibüs olduğu, davacının avans faizi talebinin yerinde olduğu görülmüştür. İzah edilen nedenlerle Mahkememizce davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın KABULÜ ile;

1.a- 73.000,00 TL değer kaybı tazminatının, davalı .....Sigorta A.Ş.den .....ve davalı .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

1.b-8.000,00 TL mahrumiyet bedeli tazminatının .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı .....alınarak davacıya ödenmesine,

2.Alınması gerekli 5.533,11 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 427,60 TL ile ıslah harcı 1.367,00 TL'nin mahsubu ile eksik 3.738,52 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3.Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davalı .....Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4.Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 427,60 TL, peşin harç 427,60 TL, ıslah harcı 1.367,00 TL, bilirkişi ücreti 8.600,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 1.218,00 TL olmak üzere toplam 12.040,20 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,

5.Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,

6.Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.