8. Hukuk Dairesi 2023/4200 E. , 2025/7074 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasında yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: K A R A R Kadastro sırasında, Erzincan ili .... ilçesi .... köyü 1 20... ve 170 parsel sayılı taşınmazlar ... vasfı ile Hazine adına tescil edilmiş, 1 20... parsel ise mera vasfı ile özel siciline kaydedilmiştir.
Davacı ..., 1 20... ve 170 parsel sayılı taşınmazın içinde, köy karşısı mevkiinde 25 dönüm çayır ve 15 dönüm tarla, 1 20... parsel sayılı taşınmazın içinde 15 dönüm ... olmadığını, 20.02.1956 tarihli harici satış senedi ve 1965 tarihli ve 52 sayılı tapu kaydı irsen intikal ve zamanaşımı zilyetliği nedeniyle malik olduğunu ileri sürerek kadastro tespitinin iptal edilerek adına tescili istemiyle dava açmıştır.
Asli müdahiller, ..., ..., ..., ..., ... ve ..., yargılama sırasında ayrı ayrı dilekçelerle, davaya konu 1 20... ve 170 parsel içerisinde bulunan bir kısım taşınmazların ... olmadığını ve katılan ... Temmuz 1328 tarihli ve 9 sayılı, ... Mayıs 1326 tarihli tapu kaydı ile, ... Mart 1932 tarihli 9 ve Eylül 1970 tarihli ve 24 sayılı, ... Kanuni Sani 1931 ve Mart 1932 tarihli tapu kaydı ile irsen intikal ve zamanaşımı zilyetliği nedeniyle malik olduklarını ileri sürerek tespitin iptali ile taşınmazların ayrı ayrı adlarına tescilini istemişlerdir.
Asli müdahiller ..., ..., ..., 1 20... ve 170 parsel içindeki bir kısım taşınmazların ... olmadığını kök miras bırakanları .... ve .... oğlu....’dan kaldığı, 14.06.1962 tarihli satış senedi ve....1289 tarihli ve 69 ve Şubat 1297 tarihli ve 43 sayılı tapu kaydı bulunduğunu, ... mirasçısı ..., ... ve ...’in bu yerde haklarının bulunmadığını ileri sürerek, tespitin iptali ile adına tescili istemiyle davaya katılmıştır. Asli müdahiller ..., 16.02.2001 havale tarihli dilekçesiyle, 1 20... parsel içerisinde kalan bir kısım yere satın alma vergi kaydı ve eklemeli zamanaşımı zilyetliği nedeniyle malik olduğunu, bu yerde ... ve mirasçılarının hakkını bulunmadığını ileri sürerek adına tescilini istemiştir.
Davacı ..., 170 parsel sayılı taşınmazın içinde yer alan bir kısım taşınmazın ... olmadığını, Mart 1316 tarihli ve 37... .04.1976 tarihli ve 8 numarada tapu ile adına kayıtlı olduğunu, yine köy civarı mevkiinde bulunan tarlasının 1316 tarihli ve 37 sayılı tapu kaydı ile ... ... adına kayıtlı olup, mirasçılar arasında yapılan taksim sonucunda kendisine kaldığını, bu taşınmazların ... olmadığını ve 30 yıla aşkın süredir zilyet ve malik olduğunu ileri sürerek adına tescili istemiyle ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı dava, görevsizlik kararı ile Kadastro Mahkemesine aktarılmış (2000/7 Esas-2001/18 Karar) ve bağlantı nedeniyle Mahkemenin 1999/41 Esas sayılı dosyası ile birleştirildikten sonra, yargılama sırasında, ..., 12.09.2000 havale tarihli dilekçeyi harçlandırarak, katılan davacı ...’in 1 20... ve 170 parsel sayılı taşınmaz içinde kalan taşınmazlar içinde kalan bir kısım yerler hakkında açtığı davaya, taşınmazların ortak miras bırakandan kaldığını iddia ederek miras payları oranında adına tescili istemiyle katılmıştır. Asli müdahil Köy Tüzel Kişiliği 28.05.2007 havale tarihli dilekçe ile 1 69... parsellerin içinde köy meralarının bulunduğunu iddia etmiştir. ... (Kapatılan) Kadastro Mahkemesince, tüm davalar bağlantı nedeniyle Mahkemenin 1999/41 Esas sayılı dosyasında birleştirildikten sonra, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 1 20... ve 170 parsel sayılı taşınmazların iptaline karar verilmiş; davalılar Hazine ve, ... İdaresi vekili, asli müdahil ... vekili, davacı ... tarafından temyiz edilen hüküm, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi tarafından bozulmuştur.
Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm kurulduğu, dayanak tapu kayıtları komşu taşınmazlara ilşkin kayıtlar ve eski tarihli belgeler getirtilmediği belirtilerek eksik belgeler getirtildikten sonra keşif yapılarak bu belgelerin taşınmazlara uygulanması ve taşınmazlarının niteliğinin belirlenmesi, tapu kayıtlarının uygulanarak geçerliliğinin belirlenmesi, taşınmazların imar-ihya durumunun ve zilyetliğinin araştırılması ve bu durumları belirten denetlenebilir bilirkişi raporları alınarak sonucuna göre karar verilmesi gereğine değinilmiştir.
Bozma kararı sonrası dosyanın devredildiği Tercan Kadastro Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; "... bilirkişiler.... ve .... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (E1), (L1) ve (I1) harfleriyle gösterilen alanların dava konusu olan 1 20... ve 1 20... numaralı parsellerin dışında 1 20... numaralı parselin içerisinde kaldığı görülmüş ve dosyamız arasına 1 20... numaralı parselin kadastro tespit tutanakları alınmış, tutanakların kesinleşmiş olmasının Kadastro Mahkemesi açısından davalı olan parsellerde önem taşıyamayacağı bilindiğinden yargılamaya 1 20... numaralı parseli de dava konusu alarak devam edildiği, 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide 1 20... parselin (İ), (C), (D), (A), (B), (L), (E), (Y) ve (S) harfleri gösterilen kısımları; 1 20... parselin (Ş), (Ğ), (Ğ1), (H), (H1), (H2), (Z), (G), (N), (P) ve (R) harfleri ile gösterilen kısımları, 1 20... parselin (E1), (L1), (I1) harfleri ile gösterilen kısımları açısından öncesinin ... olmadığı, tapu kayıtlarının uyduğu ve zilyetlik şartlarının oluştuğu gerekçesi ile "Davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, 1- Dava konusu .... ili ... ilçesi ... köyü 1 20... parsel sayılı taşınmazın tespitinin iptali ile bulunduğu adanın en son parsel numarası verilmek suretiyle;
1.A) Teknik bilirkişiler.... ve.... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (İ) harfi ile gösterilen 11.162,09 m² yüzölçümlü taşınmazın müşterek mülkiyet şeklinde 1/3 pay .... oğlu 1956 doğumlu ..., 1/3 pay ... oğlu 1968 doğumlu ..., 1/3 pay .... oğlu 1964 doğumlu ... adına tespit ile tapu kütüğüne çayır vasfında kayıt ve tesciline, 1-B) Teknik bilirkişiler ...ve ... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (C) harfi ile gösterilen 8.991,73 m² yüzölçümlü taşınmaz ile yine aynı tarihli krokide (D) harfi ile gösterilen 3.022,63 m² yüzölçümlü taşınmazların davacı ... oğlu 1923 doğumlu....’nın yargılama sırasında vefat ettiği anlaşılmakla belirtilen (C) ve (D) no.lu taşınmazların tamamı ayrı ayrı 512 pay kabul edilerek 128 payı eşi ..., 48 payı çocuklarından ... ...., 48 payı...., 48 payı ..., 48 payı ..., 48 payı ..., 48 payı ..., 48 payı ..., 12 payı ölen oğlu ...'nın eşi ..., 9 payı ölen oğlu ...'nın çocuğu.... 9 payı ölen oğlu ...'nın çocuğu ..., 9 payı ölen oğlu ...'nın çocuğu...., 9 payı ölen oğlu ...'nın çocuğu ... adlarına tespit ile müştereken tapu kütüğüne çayır vasfında kayıt ve tesciline, 1-C) Teknik bilirkişiler ...ve ... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 20.132,96 m² yüzölçümlü taşınmazın davacı ... ve ....’dan olma Tercan .... doğumlu ...’nın yargılama sırasında vefat ettiği anlaşılmakla taşınmazın tamamı 9 pay kabul edilerek bunun 1 payının...’den olma 1963 doğumlu ..., 1 payının....’den olma 1965 doğumlu ..., 1 payının...’den olma 1967 doğumlu ..., 1 payının...’den olma 1969 doğumlu ..., 1 payının...’den olma 1972 doğumlu ..., 1 payının...’den olma 1973 doğumlu...., 1 payının...’ den olma 1980 doğumlu ..., 1 payının...’den olma 1979 doğumlu .... ile 1 payının...’den olma 1981 doğumlu...adlarına tespitine, müştereken tapu kütüğüne çayır vasfıyla kayıt ve tesciline, 1-D) Teknik bilirkişiler ...ve ... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (B) harfi ile gösterilen 20.530,10 m² yüzölçümlü taşınmazın davacı ... ve ...’dan olma Tercan 1933 doğumlu ...’nın yargılama sırasında vefat ettiği anlaşılmakla taşınmazın tamamı 768 pay kabul edilerek 64 payı çocukları ..., 64 payı ..., 64 payı ..., 64 payı ..., 64 payı..., 64 payı ..., 64 payı ..., 64 payı ..., 64 payı ..., 64 payı..., 64 payı ..., 16 payı yargılama sırasında ölen çocuğu...'nın mirasçılarından eşi ..., 12 payın...'nın mirasçılarından ..., 12 payın...'nın mirasçılarından ...., 12 payın...'nın mirasçılarından..., 12 payın...'nın mirasçılarından ... adlarına tespitine, müştereken tapu kütüğüne çayır vasfında kayıt ve tesciline, 1-E) Teknik bilirkişiler ...ve ... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (L) harfi ile gösterilen 16.674,01 m² yüzölçümlü taşınmaz ile bilirkişilerce 169 parsel içinde kaldığı ölçüm ile belirtilen ve aynı tarihli krokide (I) harfi ile gösterilen 4.095,12 m² yüzölçümlü taşınmazların (L) ve (I) davacı ... oğlu ... (...)’ın yargılama sırasında vefat ettiği anlaşılmakla taşınmazın tamamı 196 pay kabul edilerek 49 pay eşi ..., 21 pay çocukları ..., 21 pay çocukları ..., 21 pay çocukları..., 21 pay çocukları ..., 21 pay çocukları ..., 21 pay çocukları ..., 21 pay çocukları... adına tespiti ile müştereken tapu kütüğüne çayır vasfında kayıt ve tesciline, 1-F) Teknik bilirkişiler... ve ... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (E) harfi ile gösterilen 11.264,67 m² yüzölçümlü taşınmaz ile aynı tarihli krokide (F) harfi ile gösterilen 30.635,74 m² yüzölçümlü taşınmazların (E) ve (F) davacı ... ve ...ten olma 1930 doğumlu ...’ın yargılama sırasında vefat ettiği anlaşılmakla taşınmazın tamamı 24 pay kabul edilerek 6 payının murisin eşi 1945 doğumlu ..., 3 payının ...’den olma 1966 doğumlu ..., 3 payının ...’den olma 1967 doğumlu ..., 3 payının ...’den olma 1971 doğumlu ..., 3 payının ...’den olma 1974 doğumlu..., 3 payının ...’den olma 1975 doğumlu..., 3 payının ...’den olma 1976 doğumlu ...adına tespiti ile müştereken tapu kütüğüne çayır vasfında kayıt ve tesciline, 1-G) Teknik bilirkişiler ...ve ... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (Y) harfi ile gösterilen 29.922,29 m² yüzölçümlü taşınmazın müdahil ... ve ...’dan olma 1926 doğumlu ...’ın yargılama sırasında vefat ettiği anlaşılmakla taşınmazın tamamı 20 pay kabul edilerek 5 payının müdahilin eşi 1925 doğumlu ..., 3 payının ...’dan olma 1945 doğumlu ..., 3 payının ...’dan olma 1944 doğumlu ..., 3 payının ...’dan olma 1948 doğumlu ..., 3 payının ...’dan olma 1960 doğumlu ..., 3 payının ...’dan olma 1959 doğumlu ... adına tespiti ile müştereken tapu kütüğüne çayır vasfında kayıt ve tesciline, 1-H) Teknik bilirkişiler ...ve ... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (S) harfi ile gösterilen 7.371,19 m² yüzölçümlü taşınmazın müdahil ... oğlu ... adına tespiti ile tapu kütüğüne çayır vasfında kayıt ve tesciline, 1-I) Davacılar ile müdahillerin bakiye taleplerinin reddine, yukarıda belirtilen (İ), (C), (D), (A), (B), (L), (I), (E), (Y), (F) ve (S) harfi ile belirtilen alanlar dışında kalan yerlerin mükerrer sicil oluşumunu önlemek amacıyla aynı ada ve parsel numarası ile ... vasfı ile Hazine adına tapu kütüğüne tespit gibi tesciline, 2- Dava konusu Erzincan ili ... ilçesi ... köyü 1 20... parsel sayılı taşınmazın tespitinin iptaline, bulunduğu adanın en son parsel numarası verilmek suretiyle;
2.A) Teknik bilirkişiler ...ve ... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (Ş) harfi ile gösterilen 27.735,46 m² yüzölçümlü taşınmazın müdahil ... oğlu 1938 doğumlu ... adına tespiti ile tapu kütüğüne çayır vasfında kayıt ve tesciline, 2-B) Teknik bilirkişiler ...ve ... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (Ğ) harfi ile gösterilen 28.150,72 m² yüzölçümlü taşınmaz, (Ğ1) harfi ile gösterilen 4.869,62 m² yüzölçümlü taşınmaz, (H) harfi ile gösterilen 30.416,25 m² yüzölçümlü taşınmaz, (H1) harfi ile gösterilen 6.229,59 m² yüzölçümlü taşınmaz, (H2) harfi ile gösterilen 5.970,60 m² yüzölçümlü taşınmazların (Ğ, Ğ1, H, H1 ve H2) müdahil ... oğlu ... Tercan doğumlu ... yargılama sırasında vefat ettiği anlaşılmakla taşınmazın tamamı 64 pay kabul edilerek 16 payı eşi ..., 12 pay ..., 12 pay ..., 12 pay..., 12 pay ... dına tespiti ile müştereken tapu kütüğüne çayır vasfında kayıt ve tesciline, 2-C) Teknik bilirkişiler ...ve ... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (Z) harfi ile gösterilen 18.670,02 m² yüzölçümlü taşınmazın müdahil ... ve ...’dan olma 1926 doğumlu ...’ın yargılama sırasında vefat ettiği anlaşılmakla taşınmazın tamamı 160 pay kabul edilerek 32 payının ...’dan olma 1945 doğumlu ..., 32 payının ...’dan olma 1948 doğumlu ..., 32 payının ...’dan olma 1960 doğumlu ..., 32 payının ...’dan olma 1959 doğumlu ..., 8 pay oğlu ... yargılama sırasında vefat ettiğinden mirasçılarından eşi ..., 12 pay oğlu ... yargılama sırasında vefat ettiğinden oğlu ..., 12 pay oğlu ... yargılama sırasında vefat ettiğinden kızı ... adına tespiti ile müştereken tapu kütüğüne çayır vasfında kayıt ve tesciline, 2-D) Teknik bilirkişiler ...ve ... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (G) harfi ile gösterilen 8.998,42 m² yüzölçümlü taşınmazın davacı ... ve ...ten olma 1930 doğumlu ...’ın yargılama sırasında vefat ettiği anlaşılmakla taşınmazın tamamı 24 pay kabul edilerek 6 payının murisin eşi 1945 doğumlu ...,3 payının ...’den olma 1966 doğumlu ..., 3 payının ...’den olma 1967 doğumlu ..., 3 payının ...’den olma 1971 doğumlu ..., 3 payının ...’den olma 1974 doğumlu..., 3 payının ...’den olma 1975 doğumlu..., 3 payının ...’den olma 1976 doğumlu ...adına tespiti ile müştereken tapu kütüğüne çayır vasfında kayıt ve tesciline, 2-E) Teknik bilirkişiler ...ve ... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (N) harfi ile gösterilen 2.825,16 m² yüzölçümlü taşınmazın müdahil ... ve ... oğlu 1945 doğumlu ...'ın yargılama sırasında vefat ettiği anlaşılmakla taşınmazın tamamı 96 pay kabul edilerek 24 pay eşi ..., 12 payı çocukları..., 12 payı ..., 12 payı ..., 12 pay ... ..., 12 pay ... ..., 12 pay ... adına tespiti ile müştereken tapu kütüğüne çayır vasfında kayıt ve tesciline, 2-F) Teknik bilirkişiler ...ve ... tarafından imzalı ...ve ... tarihli rapora ekli krokide (P) harfi ile gösterilen 7.848,79 m² yüzölçümlü taşınmazın müdahil ... oğlu .... doğumlu ... adına tespit ve tapu kütüğüne çayır vasfında kayıt ve tesciline, 2-G) Teknik bilirkişiler ...ve ... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (R) harfi ile gösterilen 11.025,03 m² yüzölçümlü taşınmazın müdahil ... ve ... oğlu 1934 doğumlu ...'in yargılama sırasında vefat ettiği anlaşılmakla taşınmazın tamamı 4 pay kabul edilerek 1 payı eşi ..., 1 payı kızı ..., 1 payı oğlu ..., 1 payı kızı... adına tespit ve tapu kütüğüne çayır vasfında kayıt ve tesciline, 2-H) Davacı ve müdahillerin bakiye taleplerinin reddine, yukarıda belirtilen teknik bilirkişiler ...ve ... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (Ş), (Ğ), (Ğ1), (H), (H1), (H2), (Z), (G), (N), (P) ve (R) harfi ile gösterilen alanlar dışında kalan yerlerin mükerrer sicil oluşumunu önlemek amacı ile aynı ada ve parsel numarası ile ... vasfı ile Hazine adına tapu kütüğüne tespit gibi tesciline, 3- Dava konusu Erzincan ili ... ilçesi ... köyü 1 20... parsel sayılı taşınmazın tespitinin iptaline, bulunduğu adanın en son parsel numarası verilmek suretiyle, 3-A) Teknik bilirkişiler ...ve ... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (L1) harfi ile gösterilen 3.044,18 m² yüzölçümlü taşınmaz ile aynı tarihli krokide (I1) harfi ile gösterilen 29.229,49 m² yüzölçümlü taşınmazların (L1) ve (I1) davacı ... oğlu ... (...)’ın yargılama sırasında vefat ettiği anlaşılmakla taşınmazın tamamı 196 pay kabul edilerek 49 pay eşi ..., 21 pay çocukları ..., 21 pay çocukları ..., 21 pay çocukları..., 21 pay çocukları ..., 21 pay çocukları ..., 21 pay çocukları ..., 21 pay çocukları... adına tespiti ile müştereken tapu kütüğüne çayır vasfında kayıt ve tesciline, 3-B) Teknik bilirkişiler ...ve ... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (E1) harfi ile gösterilen 1.023,75 m² yüzölçümlü taşınmazın davacı ... ve ...ten olma .... doğumlu ...’ın yargılama sırasında vefat ettiği anlaşılmakla taşınmazın tamamı 24 pay kabul edilerek 6 payının murisin eşi 1945 doğumlu ..., 3 payının ...’den olma 1966 doğumlu ..., 3 payının ...’den olma 1967 doğumlu ..., 3 payının ...’den olma 1971 doğumlu ..., 3 payının ...’den olma 1974 doğumlu..., 3 payının ...’den olma 1975 doğumlu..., 3 payının ...’den olma 1976 doğumlu ...adına tespiti ile müştereken tapu kütüğüne çayır vasfında kayıt ve tesciline, 3-C) Davacı ve müdahillerin bakiye taleplerinin reddine, yukarıda belirtilen teknik bilirkişiler ...ve ... tarafından imzalı 20.11.2015 tarihli rapora ekli krokide (E1), (L1) ve (I1) harfi ile gösterilen alanlar dışında kalan yerlerin mükerrer sicil oluşumunu önlemek amacı ile aynı ada ve parsel numarası ile ... vasfı ile Hazine adına tapu kütüğüne tespit gibi tesciline, 4- Müdahil ... Köyü Tüzelkişiliği’nin taleplerinin reddine..." karar verilmiş ve işbu karar davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava kadastro tespitine itiraza ilişkindir.
Dava konusu taşınmazların bulunduğu yerde ... kadastrosu 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 4. maddesine göre yapılmış 1 20... ve 170 parsel sayılı taşınmazlar ... içerisinde bırakılmış, 1 20... parsel ise ... dışında bırakılarak kadastro çalışmaları neticesinde mera vasfı ile özel sicile kaydedilmiştir.
1.Davalı ... İdaresi vekilinin, dava konusu 1 20... parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 3402 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca kadastro hakimi, doğru, infazı kabil, infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak şekilde ve dava konusu taşınmaz/taşınmazlar hakkında sicil oluşturmaya elverişli bir karar vermek zorundadır. ... İdaresi tarafından 1 20... parsele yönelik usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığı gibi bu parselin ... içerisinde kaldığına yönelik bir iddiası da bulunmadığından İlk Derece Mahkemesince 1 20... parselin tespitinin iptali ile bilirkişi raporunda (E1), (L1) ve (I1) harfi ile gösterilen kısımları dışında kalan yerlerin mera olarak özel siciline kayıt ve tesciline karar verilmesi gerekirken ... vasfı ile Hazine adına tesciline karar verilmesi kanuna aykırılık teşkil etmekte ise de, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 438. maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının anılan parsel yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
2.Davalı ... İdaresi vekilinin, dava konusu 1 20... ve 170 parsel sayılı taşınmazların bilirkişi raporlarında (İ), (C), (D), (A), (B), (L), (E), (Y), (S), (Ş), (Ğ), (Ğ1), (H), (H1), (H2), (Z), (G), (N), (P) ve (R) harfleri ile gösterilen kısımlarına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyulmasına rağmen bozma gerekleri yerine getirilmemiştir.
Dosyanın incelenmesinde, bozma ilamı öncesi ... Kadastro Mahkemesince verilen 25.11.2008 tarihli ve 1999/41 Esas, 2008/12 Karar sayılı hükümle 1 20... ve 170 parsellerin teknik bilirkişiler ... ve ... tarafından imzalı 07.08.2008 tarihli rapora ekli krokide (İ), (C), (D), (A), (B), (L), (I), (E), (Y), (F), (S), (M), (Ş), (Ğ), (H1), (H2), (Z), (G), (N), (P) ve (R) harfleri ile gösterilen alanlarının kişiler adına tespit ve tesciline karar verildiği ve bu hükmün davalı Hazine ve davalı ... İdaresi vekili, katılan davacı ... vekili, davacı ... tarafından temyiz edildiği, taşınmazın ... vasfı ile tesciline karar verilen kısımları ile temyiz etmeyen taraflar açısından kesinleştiği anlaşılmıştır. Ayrıca İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki; davanın ... kadastrosuna itiraz davası olduğu değerlendirildiğine göre, dava konusu taşınmazların ... olup olmadığının duraksamaya yer vermeyecek biçimde belirlenmesi gerekir. Oysa dava konusu taşınmazların öncesinin ... olup olmadığı belirlenmemiş, davacı ve asli müdahillerin dayanak tapu kayıtları dava konusu taşınmazlara uygulanmadığı gibi ve tapu kayıtlarının değerlerini yitirip yitirmediği de değerlendirilmemiştir.
O halde; sağlıklı bir sonuca varabilmek için İlk Derece Mahkemesince öncelikle bozma öncesi karardaki usuli kazanılmış hak durumu gözetilerek sağlıklı bir sonuca varabilmek için İlk Derece Mahkemesince, yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ile bunların yanında komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları Mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise Mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3'er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve ... Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman ... mühendisleri arasından seçilecek bir ... mühendisi bilirkişi, bir ziraat mühendisi bilirkişi, bir jeoloji mühendisi bilirkişi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi aracılığıyla yeniden keşif yapılmalıdır. Keşifte, davacıların dayandıkları tapu kayıtları yöntemince mahallinde uygulanmalı; getirtilen belgeler dava konusu taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 47 85... sayılı Kanun'lar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi ... olan bir yerin üzerindeki ... bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt ... toprağının ... sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman ... bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle dava konusu taşınmazlar, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları (büyük ölçeklendirilmiş ve denetime elverişli olacak şekilde) üzerinde gösterilmeli; taşınmazların gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; tespit tarihinden 15, 20, ve 25 yıl önceki hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazın niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazın üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazların imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazların ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve dava konusu taşınmazların 6831 sayılı ... Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 17/2. maddesinde belirtilen ... içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı; dayanılan tapu kayıtları yöntemince yerel bilirkişi ve fen bilirkişi marifetiyle ile zemine uygulanmalı, tapu kaydının mahalline uyduğu saptandığı takdirde, tapu kaydı kapsamında kalan dava konusu taşınmazların ... bilirkişi raporu ve rapora ekli memleket haritası ve hava fotoğraflarındaki konumu dikkate alınarak tapu kayıtlarının 47 85... sayılı Kanun'lar kapsamında hukuki değerini yitirip yitirmediği değerlendirilmeli, dayanak tapu kaydı şayet değişebilir sınırları içeriyorsa, tapu kaydının miktarı ile geçerli sayılması gerektiği düşünülmeli, tapu kayıtlarının tescil hükmü ile oluştuğu ve zeminde dava konusu taşınmazlara uyduğu saptanırsa ilamın davanın tarafları yönünden kesin hüküm teşkil edip etmediği değerlendirilmeli, taşınmazların ... sayılmayan yerlerden olduğu belirlendiği takdirde yukarıda anlatıldığı şekliyle tapu kayıtları 3402 sayılı Kanun'un 20. maddesinde düzenlenen usullere uygun şekilde uygulanıp, 3402 sayılı Kanun'un 20/son maddesinde düzenlenen miktar fazlalıkları var ise bu durumda 3402 sayılı Kanun'un 14... . maddeleri koşullarının oluşup oluşmadığının araştırılması gerekeceği düşünülmeli, bu durumda aynı keşifte yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi hâlinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı, fen bilirkişilerden keşfi takibe elverişli, dava konusu taşınmazları komşularıyla birlikte gösterir krokili rapor alınmalı; ziraat mühendisi bilirkişiden taşınmazların toprak yapısı ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şekli ve süresini, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsü, imar ve ihyaya konu edilmişse imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir ve komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve önceki bilirkişinin esas ve ek bilirkişi raporlarını irdeler şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, jeodezi ve fotogrametri uzmanları dahil harita mühendisi bilirkişilerden yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi neticesinde taşınmazların sınırlarını ve niteliğini, üzerinde kullanım bulunup bulunmadığını, mümkün olduğu takdirde taşınmazlarda imar ve ihya tamamlanmış ise hangi tarihte tamamlandığını belirtir ve incelenen taşınmazları hava fotoğrafında denetlemeye elverişli şekilde gösterir rapor alınmalı; jeolog bilirkişiden, dava konusu taşınmazların dere yatağından kazanılıp kazanılmadığı, halen aktif dere yatağında kalıp kalmadığı ve aktif dere yatağında kalmıyor ise derenin etkisi altında kalan yerlerden olup olmadığı hususlarında ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.
Öte yandan kabule göre de 1 20... ve 170 parsellerin (İ), (C), (D), (A), (B), (L), (I), (E), (Y), (F), (S), (M), (Ş), (Ğ), (H1), (H2), (Z), (G), (N), (P) ve (R) harfleri ile gösterilen kısımlarının dışında kalan yerlerin aynı ada ve parsel numarası ile ... vasfı ile Hazine adına tespit gibi tesciline karar verilmişse de, kadastro hakiminin infaza elverişli hüküm kurması gerektiği ve bu kısımlar dışında kalan yerlerin birbirinden bağımsız olması nazara alındığında isabetsizdir.
SONUÇ: Açıklanan sebeplerle;
1.Kamu düzeni de gözetilerek davalı ... İdaresi vekilinin 1 20... parsel yönünden temyiz itirazlarının (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının (3-C) fıkrasında yer alan ".... vasfı ile Hazine adına tapu kütüğüne..." ibaresinin hükümden çıkarılmasına ve yerine "mera vasfı ile özel siciline" şeklinde yazılmak suretiyle DÜZELTİLMİŞ ŞEKLİ İLE ONANMASINA, 2. Davalı ... İdaresi vekilinin 1 20... ve 170 parsellerin (İ), (C), (D), (A), (B), (L), (I), (E), (Y), (F), (S), (M), (Ş), (Ğ), (H1), (H2), (Z), (G), (N), (P) ve (R) harfleri ile gösterilen kısımları yönünden temyiz itirazlarının (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 1086 sayılı Kanun'un 440/1 maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 01.12.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.