DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/2907 E.  ,  2024/3393 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

2.... Bakanlığı

3....Bakanlığı

4.... Valilliği

5.... Belediye Başkanlığı

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onikinci Dairesinin 01/12/2022 tarih ve E:2018/1749, K:2022/5950 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 01/01/2018 tarih ve 30288 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan "Kamu kurum ve kuruluşlarında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı sözleşmesi kapsamında çalıştırılmakta olan işçilerin sürekli işçi kadrolarına veya mahalli idare şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmesine ilişkin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23. ve Geçici 24. maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar" ın 11. ve 36. maddelerinin ve davacının 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 127. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 24. madde kapsamında sürekli işçi kadrosunda istihdam edilme talebiyle yaptığı başvurunun reddine dair işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı İstanbul Valiliği İtiraz Komisyonu işleminin iptali ile Büyükçekmece Belediyesine kadrolu işçi olarak iadesine ve yoksun kalınan haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 01/12/2022 tarih ve E:2018/1749, K:2022/5950 sayılı kararıyla; 21/04/2021 tarih ve 31461 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 73 sayılı Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Kurulması ile Kamu Personel İşlemlerinin Yürütülmesine İlişkin Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hasım mevkiine alındığı; davacının Usul ve Esasların 36. maddesine yönelik hukuka aykırılık iddiası, maddenin, "itiraz üzerine komisyonca verilen kararlar kesindir." yolundaki son cümlesine ilişkin olduğundan, 36. madde yönünden anılan cümleye hasren inceleme yapıldığı belirtildikten sonra, 24/12/2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 23. maddenin birinci ve ikinci fıkralarına, Geçici 24 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkralarına, Geçici 25. maddesine; Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 30.maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarına, 33.maddesine, 34. maddenin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarına, 11. maddesine ve 36. maddesine yer verilerek, 01/01/2018 tarih ve 30288 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esasların 11. maddesinin iptali istemine ilişkin kısmı yönünden; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde iptal davalarının, idari işlemlerin iptali için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlandığı; anılan Kanunun 15/1-b maddesinde, dava dilekçelerinin 14. madde uyarınca incelenmesi sonucu ehliyet hususunda Kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceğinin hükme bağlandığı,

İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesinin ön koşullarından biri olan "dava açma ehliyeti" her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçütler içinde menfaat ilişkisinin varlığını ifade ettiği; her olay ve davada, idari işlem ile dava açacak kişi arasında öngörülen subjektif ehliyet koşulu olarak menfaat ihlalinin, korunabilecek kişisel, meşru ve güncel bir menfaat olması ölçütleri kapsamında yargı mercilerince değerlendirileceği, Bu yönüyle, uyuşmazlıkta öncelikle, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 11. maddesinin iptalinin istenilmesinde, davacının menfaatinin (subjektif ehliyetinin) bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerektiği,

Davacının, Büyükçekmece Belediyesinde alt işverenin işçisi olarak çalışmakta iken 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 24. maddesi kapsamında, geçici işçilikten kadroya geçiş talebinde bulunduğu; Usul ve Esaslar'ın 11. maddesinin ise, Geçici 23. madde kapsamındaki geçişlerle ilgili olduğu, diğer bir ifadeyle davacı hakkında tesis olunan davalı idare işleminin anılan düzenlemeyle ilgili bulunmadığı, Bu durumda, davacının 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 11. maddesinin iptalini istemekte herhangi bir menfaati bulunmadığı, 01/01/2018 tarih ve 30288 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 36. maddesinin iptali istemine ilişkin kısmı yönünden; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 24. maddesinde, başvuranların şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, bu tespite itirazların karara bağlanması, şartları taşıyanların idarelerince belirlenen usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü ya da uygulamalı sınava alınması, sınav sonuçlarına itirazların karara bağlanması ve sınavda başarılı olanların kadroya geçirilmesine ilişkin sürecin bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde idarelerince sonuçlandırılacağının belirtildiği; böylelikle idari başvuru sürecinin tamamlanmasının amaçlandığı ve bu aşamadan sonra idare yapısı içinde itiraz ve başvuru usulü öngörülmediği; ayrıca, düzenlemenin, yargı merciilerine başvuru yolunun kapatılması gibi Anayasaya aykırı bir amaç da içermediği anlaşıldığından, dava konusu düzenleyici işlemin üst normlara, kamu yararına ve hukuka uygun olarak tesis edilmiş olduğu sonucuna varıldığı,

Davacının sürekli işçi kadrosuna alınma istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin işleme itirazı üzerine tesis edilen ...tarih ve ...sayılı İstanbul Valiliği İtiraz Komisyonu işleminin iptali istemi ile Büyükçekmece Belediyesine kadrolu işçi olarak iadesine ve yoksun kalınan haklarının ödenmesine karar verilmesi istemine ilişkin kısmı yönünden; 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 24. maddede; kanun kapsamında olan idarelerde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamındaki yükleniciler tarafından 04/12/2017 tarihi itibarıyla çalıştırılmakta olanların sürekli işçi kadrolarına geçiş için başvurabilecekleri, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında bulunmakla birlikte 04/12/2017 tarihinde askerde bulunanlar hakkında da bu madde hükümlerinin uygulanacağı, birinci fıkrada belirtilen sürelerin, askerlik veya askı süresinin sona erdiği tarihten itibaren başlayacağı, sürekli işçi kadrolarına geçirilme süreci, birinci fıkra kapsamında olmakla birlikte bu sürecin tamamında veya herhangi bir aşamasında askerde bulunanlar için askerlik süresinin sona erdiği tarihten itibaren başlayacağına veya kaldığı yerden devam edeceğine ilişkin düzenlemelerin yer aldığı; 24/10/2016 tarihinde askerlik hizmetini ifa etmek üzere işten ayrılarak iş akdini fesheden davacının, 30/04/2017 tarihinde de terhis olduğu, 04/12/2017 tarihi itibarıyla ise çalışmadığı ve bu tarihte askerde de bulunmadığı açık olduğundan, sürekli işçi kadrosuna geçirilme talebiyle yapılan başvurunun reddine dair işleme karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlemde hukuka aykırılık görülmediği,

Öte yandan, sürekli işçi kadrosuna geçirilme talebiyle yapılan başvurunun reddine dair işleme karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden, Büyükçekmece Belediyesine kadrolu işçi olarak iadesine ve yoksun kalınan haklarının ödenmesine karar verilmesi talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle

Dava konusu 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24 üncü Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar'ın 11. maddesinin iptali istemi yönünden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1(b) maddesi uyarınca davanın ehliyet yönünden reddine;

36.maddesinin iptali istemi yönünden ve 01/03/2018 tarih ve 2018/09 sayılı İtiraz Komisyonu kararının iptali istemi ile Büyükçekmece Belediyesine kadrolu işçi olarak iadesine ve yoksun kalınan haklarının ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :

Davacı tarafından, zorunlu askerlik nedeniyle işinden ayrıldığı, akabinde askerlik bitiminden itibaren yasal süresi içerisinde işe geri dönüş dilekçesini verdiği; davalı belediyenin hukuksuz olarak işe almamasından kaynaklı olarak şartları taşımadığı gerekçesi ile red kararı verildiği ancak usulüne uygun olarak işten ayrılıp askere gitmesi ve akabinde usulüne ve mevzuata uygun şekilde işe geri dönüş için dilekçesini Büyükçekmece Belediyesine verdiği; bu durumda sırf 04/12/2017 tarihinde çalışmıyor diye davanın reddine karar verilmesinin hakkaniyetsiz ve ağır olduğu, çünkü anılan tarihte çalışmıyor olmasının sebebinin davalı Büyükçekmece Belediyesinin sebepsiz yere işe almaması olduğu; 04/12/2017 tarihinde çalışmadığı ve ilgili kadro kapsamına girmediği ve “menfaati ihlal edilmediği” gerekçesi ile ehliyet yönünden davanın reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu; Büyükçekmece Belediyesinin işe almaması nedeniyle davayı açmak zorunda kaldığı ve haksız yere işe alınmadığından dava yönünden ehliyetinin oluşmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idarelerden Hazine ve Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve İstanbul Valiliği tarafından, Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalı Büyükçekmece Belediye Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b)Hukuka aykırı karar verilmesi,

c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin reddine,

2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen davanın reddine, kısmen davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu 01/12/2022 tarih ve E:2018/1749, K:2022/5950 sayılı kararının ONANMASINA,

3.Kesin olarak, 16/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.