DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2024/900 E.  ,  2024/3437 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU: Danıştay Sekizinci Dairesinin 30/11/2023 tarih ve E:2022/7183, K:2023/6661 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem:

Davacı tarafından, akademisyen olarak görev yaptığı dönemde; araştırmacı olarak yer aldığı ... numaralı "Türkiye'de faaliyet gösteren Havayolları Şirketlerine ait Ticari Uçak Emisyonlarının Turbofan Test-Cell Emisyon Ölçümlerine ve Gerçek Uçuş Verilerine Dayalı Analizi" ve ... sayılı "Kütahya'da Hava Kalitesi Belirleme Çalışmaları; Kaynakların Tespiti, Ölçümler ve Sağlık Riski Analizi" başlıklı projeler kapsamında 'Proje Performans Ödülü'nün; 686 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile görevine son verildiğinden bahisle ödenmemesine ilişkin işlem ile anılan işleme dayanak olarak gösterilen ... tarih ve ... sayılı TÜBİTAK Bilim Kurulu kararının iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 30/11/2023 tarih ve E:2022/7183, K:2023/6661 sayılı kararıyla;Anadolu Üniversitesinde akademisyen olarak görev yapan davacının, 11 Ocak 2016 tarihinde bir grup akademisyen tarafından internet ortamında yayınlanan bildirinin Devleti katliam yapmakla itham eden ve Devletin varlığı ve bağımsızlığı aleyhine ifadelere yer veren bir bildiri olduğu gerekçesiyle 07/02/2017 tarih ve 29972 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 686 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesinde bahsi geçen ekli 1 sayılı listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılması sonrasında, 23/12/2020 tarihinde CİMER aracılığıyla yürütücüsü olduğu tamamlanan iki projeyle ilgili olarak "Performans Ödülü"nün ödenmesi isteminin, 686 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarıldığından bahisle reddedildiği; Bunun üzerine davacı tarafından, tarafına ödeme yapılmamasına ilişkin işlem ile işleme dayanak olarak gösterilen düzenleyici işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı; Davalı idarenin usule ilişkin iddialarının kabul edilmediği,

Davacının araştırmacı olarak katıldığı projelerin TÜBİTAK tarafından desteklendiği tarih (2012-2016) itibarıyla yürürlükte olduğu şekliyle 278 sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanun'un (2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 98. maddesiyle, bu Kanun'un adı “Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu İle İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun" olarak değiştirildiği) mülga 1. maddesi ve 2/j maddesi; 278 sayılı Kanun ile verilen yetki çerçevesinde düzenlenen TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı Burs ve Destek Programlarının Yürütülmesine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 1. maddesi ve "Değerlendirme ve destek kararı" başlıklı 6. maddesine yer verilerek;

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunun, araştırma ve geliştirme faaliyetlerini özendirmek, desteklemek, koordine etmek, yürütmek; bilim ve teknoloji kültürünün geliştirilmesinde öncülük yapmak amacıyla kurulan bir kamu kurumu olduğu yönünde tartışma bulunmadığı; dolayısıyla kamu kurumu olan ve kısaltılmış adı ile TÜBİTAK olarak adlandırılan Kurumun temel görevlerinden birinin, kamu kaynağından aktarılacak olan burs ve desteklerin yine kamu menfaati amacıyla kullanılmasını sağlamak olduğu; ... tarih ve ... sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Bilim Kurulu kararı ile Anayasa ile kurulan hür demokrasi düzeni ve temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik menfur 15 Temmuz 2016 silahlı darbe teşebbüsünün ardından Anayasa'nın 120. maddesi ve 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu'nun 3. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi gereğince ilan edilen Olağanüstü Hal kapsamında çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnameler ile yapılan düzenlemeler çerçevesinde; terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen gerçek ve tüzel kişiler ile Bakanlar Kurulu kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler ile doğrudan veya anılan Kanun Hükmünde Kararnamelerde öngörülen usuller çerçevesinde meslekten, kamu görevinden veya ilgili kurumların teşkilatından çıkarılan gerçek kişilerin, herhangi bir proje, etkinlik, yayın, burs ve sair desteklere başvurularının kabul edilemeyeceği, proje veya desteklerden dolayı ücret, ikramiye, burs, ödül veya her ne ad altında olursa olsun yapılmamış ödemelerin gerçekleştirilmeyeceğine ilişkin karar alındığı;

Davalı tarafından verilen savunma dilekçelerinde, TÜBİTAK Bilim Kurulunun kurumun en üst karar organı olduğu, 15 Temmuz darbe girişimi sonrası alınan olağanüstü hal kararı sonrasında, bu sürece ilişkin olarak kendilerinin de kurum olarak bir takım önlemler almalarının zaruri olması sebebiyle, çıkarılan Olağanüstühal Kanun Hükmünde Kararnamelerinin de amacına uygun olarak TÜBİTAK Bilim Kurulunun Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik ile tanınan düzenleyici işlem yapma yetkisi kapsamında, terör örgütleriyle irtibatı veya iltisakı olduğu gerekçesiyle Olağanüstühal Kanun Hükmünde Kararnameleri ile kamu görevinden çıkarılan kişilere her ne ad altında olursa olsun yapılmayan ödemelerin yapılmayacağına ilişkin karar alındığı, böyle bir karar alınmaması durumunda Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri ile getirilen önlemlerin içerik ve amacına aykırı olarak bu kişilere ödeme yapılmasının, kamu kaynaklarının doğru bir şekilde kullanılması gerekliliğine ilişkin ilkeye aykırı olacağından bu yönde karar alındığının belirtildiği;Ülkemizde yaşanan 15 Temmuz 2016 tarihli darbe girişimi sonrasında ilan edilen olağanüstü hal kapsamında çıkarılan Olağanüstühal Kanun Hükmünde Kararnameleri ile darbe teşebbüsü ve terörle mücadele çerçevesinde alınması zaruri olan tedbirler ile bunlara ilişkin usul ve esasların belirlendiği; bu kapsamda, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen gerçek kişilerin kamu görevinden çıkarılmasına karar verildiği;

Davalı idarenin bir kamu kurumu olduğu ve vermiş olduğu destekleri de kamu yararına uygun olarak vermesi gerektiğinin kuşkusuz olduğu; davalı kurum tarafından yapılan ve burs veya ödül olarak adlandırılan ödemelerin tek amacının, bilimsel çalışma yapan kişileri maddi yönden desteklemek olmayıp, yapılan bu bilimsel araştırmaların sonrasında yine kamunun menfaatine uygun bir şekilde kullanılmasını sağlamak olduğu; dolayısıyla tamamlanmış projelere verilen proje performans ödülü başvurularının da bu kapsamda değerlendirilmesi amacıyla davalı idarece olağanüstü hal kapsamında alınan Kanun Hükmünde Kararnamelerinin amacı da göz önüne bulundurularak söz konusu kararın alındığı ve alınan kararın da amacının kamu kaynaklarının doğru ve verimli bir şekilde uygun kişilere aktarılarak kullanılması olduğu;

Bu durumda, üst hukuk normları ile idareye verilen takdir yetkisi kapsamında alınan karara dayanılarak, olağanüstü hal kapsamında alınan tedbirlere ilişkin olarak kamu görevinden çıkarılan davacının, tarafına proje performans ödülü ödenmesi istemiyle yapmış olduğu başvurusunun kabul edilmemesine ilişkin dava konusu işlem ile dayanağı olarak gösterilen düzenleyici işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı;

Diğer yandan, davacının kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı idari yargıda açtığı dava sonucunda, davacının terör örgütlerine üyeliği, iltisakı veya irtibatı bulunmadığı gerekçesiyle iptal kararı verilmesi halinde davacının davalı idareye yeni bir başvuru yapabileceğinin açık olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :

Davacı tarafından; kamu görevine iadesi ile ilgili sürecin bekletici mesele yapılması gerektiği, üniversitede görev yaptığı dönemde katıldığı ve tamamladığı projeler kapsamında ve diğer proje katılımcılarına ödenen şartlarla tarafına da proje performans ödülü ödenmesi gerektiği, kamu görevlisi olduğu dönemde yaptığı işler ile ilgili söz konusu mali hakkının özlük hakkı kapsamında olduğu ve özlük haklarına ilişkin düzenlemelerin yasa ile yapılması gerektiği, bu konuda Bilim Kurulunca karar alınamayacağı, geçmişe etkili bir şekilde karar alındığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b)Hukuka aykırı karar verilmesi,

c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin reddine,

2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 30/11/2023 tarih ve E:2022/7183, K:2023/6661 sayılı kararının ONANMASINA,

3.Kesin olarak, 19/12/2024 tarihinde, düzenleyici işlem yönünden oybirliği, bireysel işlem yönünden oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY

X- Dava; akademisyen olan davacının araştırmacı olarak yer aldığı ... numaralı "Türkiye'de faaliyet gösteren Havayolları Şirketlerine ait Ticari Uçak Emisyonlarının Turbofan Test-Cell Emisyon Ölçümlerine ve Gerçek Uçuş Verilerine Dayalı Analizi" ve ... sayılı "Kütahya'da Hava Kalitesi Belirleme Çalışmaları; Kaynakların Tespiti, Ölçümler ve Sağlık Riski Analizi" başlıklı projeler kapsamında "Proje Performans Ödülü"nün, 686 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile görevine son verildiğinden bahisle ödenmemesi işleminin ve dayanağı... tarih ve ... sayılı TÜBİTAK Bilim Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; davacının araştırmacı olarak yer aldığı projelerden ... numaralı "Türkiye'de faaliyet gösteren Havayolları Şirketlerine ait Ticari Uçak Emisyonlarının Turbofan Test-Cell Emisyon Ölçümlerine ve Gerçek Uçuş Verilerine Dayalı Analizi" projesinin 2012 yılında başladığı ve 2014 yılında tamamlandığı; ... sayılı "Kütahya'da Hava Kalitesi Belirleme Çalışmaları; Kaynakların Tespiti, Ölçümler ve Sağlık Riski Analizi" projesinin ise 2013 yılında başladığı ve 2016 yılında tamamlandığı; davacının 07/02/2017 tarihinde kamu görevinden çıkarıldığı görülmektedir. Bu bakımdan, davacının kamu görevinden çıkarılmadan önce tamamlanan projelerde araştırmacı olarak görev yaptığı ve kamu görevinden çıkarılmadan önce "Proje Performans Ödülü"nü almaya hak kazandığı ve projelerin diğer katılımcılarına "proje performans ödülü"nün ödendiği anlaşılmaktadır.

Anayasa’nın 10. maddesinde “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. ... Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür. Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz. ... Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.” denilmek suretiyle kanun önünde eşitlik ilkesine yer verilmiştir.

Söz konusu maddede belirtilen "kanun önünde eşitlik ilkesi"nin amacı, hukuksal durumları aynı olanların kanunlarca aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak ve kişilere kanun karşısında ayırım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak kanun karşısında eşitliğin çiğnenmesi yasaklanmıştır.

Uyuşmazlıkta eşitlik ilkesi yönünden yapılacak incelemede, aynı ya da benzer durumda bulunan kişilere farklı muamele yapılıp yapılmadığı, yapılan farklı muamelenin nesnel ve makul bir temele dayanıp dayanmadığı ve ölçülü olup olmadığı irdelendiğinde, davacının kamu görevinden çıkarılmadan önce "proje performans ödülü" konusu projelerin tamamlanması ve diğer proje katılımcılarına ödeme yapılması karşısında, davacıya kamu görevinden çıkarılmadan önce hak etmiş olduğu bahse konu ödülün ödenmemesinin Anayasal eşitlik ilkesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davacının proje performans ödülünün tarafına ödenmesi istemiyle yapmış olduğu başvurusunun reddine ilişkin bireysel işlemin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kısmen kabulü ile temyize konu Daire kararının bireysel işlem yönünden bozulması gerektiği oyuyla, kararın bu kısmına katılmıyoruz.