TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
GEREKÇELİ KARARIN
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkillerinin annesi müteveffa ... 11/08/2024 günü davalı ... adına kayıtlı ve davalı ... sevk ve idaresinde olan ve yolcu olarak arkasında babasının bulunduğu ... plakalı araç; müteveffaya çok hızlı bir şekilde çarpması sonrası birçok kırık ile iç organlarında meydana gelen yaralanmalar, diyafram zarında yırtılma ve beraberinde gelişen iç kanama sonucunda vefat ettiğini, geride 7 çocuğu, torunları ve hatta kendi kardeşlerine bile tek başına yetebilen biricik annelerini bir anda kaybettiklerini, olayın meydana gelmesinde davalı sürücünün ... asli ve tam kusurlu olduğunu, bu sebeple fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik destekten yoksun kalma için 50 TL ve gelir kaybı için 50 TL olmak suretiyle her bir müvekkili bakımından 100 TL olmak üzere toplam 700 TL maddi tazminat talep ettiklerini, zira müteveffa ... vefatından önce 7 çocuğuna ve torunlara maddi yardım sağlamasının yanında, çocuklarına her türlü manevi yardım ve hizmetinin yanı sıra aynı zamanda aile bireylerine destek sağlamak için doğrudan bakım fiilini de üstlendiğini yine ablası ... Demans hastası olup onunda bakımını üstlendiğini, vefat sebebiyle kendisini bakımevine yerleştirdikleri için bu durum sebebiyle her ay 40.000,00 TL bakım merkezine ödeme yapmak zorunda kaldıklarını, müteveffa yaşamı boyunca çocuklarının ve torunlarının bakımını üstlenmiş vefatından önce de müvekkili ...'in oğlu 5 Yaşındaki ...'e ve müvekkil ...'in kızı 5 yaşındaki ...'e evinde baktığını, müvekkilin çocuklarına ve kardeşlerine yaptığı tüm yardımlar göz önünde bulundurularak müvekkillerin annelerinin bu desteğinden yoksun kaldığını, yine müteveffa yaşlılık aylığı ile de müvekkillere her ay maddi destek sağlamakta, torunlarının ve çocuklarının ihtiyaçları için bu parayı müvekkillere eşit olarak dağıttığını, bu yönden de davacıların zarara uğradığını, meydana gelen kaza sebebiyle Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında kazadan zarar gören sıfatıyla sigorta şirketine 12.09.2024 tarihli dilekçe ile kep üzerinden başvuru yaptıklarını ancak sigorta şirketi 20.09.2024 tarihli yazılı beyanıyla hiçbir gerekçe göstermeksizin başvuruyu reddettiğini, maddi tazminattan sigorta şirketi de sorumlu olduğunu, kaza sebebiyle müvekkillerinin yaşadığı elem ve ızdırabın maddi karşılığı olmasa da manevi acıyı bir nebze azaltmak için her bir müvekkil için ayrı ayrı 75.000 TL olmak üzere toplamda 525.000 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan alınarak yasal faiziyle davacılara verilmesini talep ettiklerini beyan ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle: Mezkur olaya karışan ... plakalı aracın sürücüsünün kusuru bulunmadığını, bu hususun bir yansıması olarak müvekkili ...
Sigorta A.Ş.’nin davacı ile sigortalı olduğunu, davacı yanın, müvekkil sigorta şirketine TSGŞ'nda bildirilen usule aykırı ve Trafik Sigortası Genel Şartları ekinde zorunlu evraklar olmaksızın başvuruda bulunması sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesini, kazanın oluşumunda müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsünün, kusuru araştırılması gerektiğini, davacıların destek gördüklerini ispatlaması gerektiği, davacılardan davacıların annesi ...'in eşi ... kaza tarihinden önce vefat ettiğini, müteveffanın çocukları, davacılar ise sırasıyla; ... ... ... ... ... ve evli, ... ... ... ... ve evli, ... ... ve ... .... ve evli doğumlu olup dava konusu talepleri öne süremeyeceklerini, doğumlu destek yaşının üzerinde olduklarını, davacıların hiçbiri destekten yoksun kalma tazminat hak sahibi olmadığını, desteğin gelir durumu ile desteğin anne ve babasının hayatta olup olmadığı araştırılmasını, kabul manasına gelmemek üzere ... tablosu, %1,8 teknik faiz dikkate alınmasını davacı yana, varsa ... ve diğer kişilere yapılan ödeme ve miktarlarının ve hasar dosyasının örneğinin celbi hususunda müvekkili ... Sigorta A.Ş.'ye müzekkere yazılmasını, hastane tedavi ve cenaze defin giderleri Sigorta Şirketinin sorumluluğunda bulunmayıp ... sorumluluğunda olduğunu bu talepler ile manevi tazminat talepleri yönünden de müvekkil şirket ...
Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu bulunmadığından reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Görev yönünden itiraz ettiklerini, davacı yanın dava dilekçesinde kaza olayı ile ilgili vermiş olduğu özet bilgilerin bir kısmı eksik ve sayın mahkemeyi yanıltmaya yönelik olduğunu, kaza tespit tutanağında müteveffanın asli davalı ...'nin tali kusurlu olduğu belirtildiğini, müteveffanın kusurlu olduğunu ve ATK kusur raporu alınmasını talep ettiklerini, manevi tazminat talebi değerlendirilirken kaza yapanın yaşı, sosyal ekonomik durumu, kast unsurunun olmayışı, kusur oranı, pişmanlık, aileye karşı ahde vefa, kazadan duyulan pişmanlık, üzüntü ve acı gibi kıstaslar değerlendirilmesi gerektiğini ve manevi tazminat talebi talep edenler için zenginleşme aracı olmamalı, ekonomik ve sosyal yönden davalıyı zor durumda bırakmamasını beyan ile davanın reddine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle: Kazaya karışan ... plaka sayılı motorun kendi adına kayıtlı olduğunu olay günü motoru kimseye vermediğini, davalı sürücüyü tanımadığını, kaza sonrası davalı sürücü ve babasının zararı karşılayacaklarını belirtmelerine karşın karşılanmadığını davayı kabul etmediğini reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Mahkememizde açılan işbu dava trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Kusur durumunun tespiti amacıyla alınan 22/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda ... Plaka Sayılı Motosiklet Sürücüsü ...'in; Dava konusu kazanın oluşumunda yukarıda açıklaması yapılan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak" başlıklı Madde 52 A ve B bentlerinde tanımlı kuralları ihlal ettiğinden bahisle %75 oranında kusurlu sayılabileceği, müteveffa Yaya ...'in: Dava konusu mevcut kazanın oluşumunda 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun "Yayaların Uyacakları Kurallar" başlıklı Madde 68/B bentlerinde tanımlı kuralları ihlal ettiğinden bahisle %25 oranında kusurlu sayılabileceği" tespit edilmiştir. Tazminat miktarının tespiti amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilerek rapor tanzim edilmiştir. Düzenlenen 15/01/2026 tarihli raporda "Tazminat miktarının müteveffa ...’un olayın meydana gelmesinde %25 oranında kusurlu olduğu, kaza tarihinde emekli /pasif dönem içinde bulunduğu, gelirinin asgari ücret olarak kabul edildiği, davacıların müteveffanın çocukları olduğu, olay tarihi itibariyle destek yaşı olarak kabul edilen (18/22/25)yaşlarını ikmal ettiği, davacılar hakkında yapılan sosyal ekonomik durum araştırmasında fiilen çalıştıkları/emekli olduklarının tespit edildiği, mevcut duruma göre başkasının yardımına muhtaç durumda bulunmadıklarının tespit edildiği, dosya kapsamına göre davacılar yönünden müteveffanın destekliğinin devam ettiğine dair (hastalık, özür…) bir bilgi ve belge bulunmadığı ve yine davacıların bu yönde bir iddiasının bulunmaması sebebiyle destek tazminatı hesabı yapılmadığı, yine fiili ve düzenli para yardımının da ayrıca ispatı gerektiği ve bununda destek tazminatı içinde değerlendirilmesi gerektiği" tespit edilmiştir. Dava trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.Davacılar gerçekleşen trafik kazasında anneleri olan müteveffa ...'in hayatını kaybettiğini, bu trafik kazasında annelerinin kusurunun bulunmadığını iddia etmişlerdir. Davacılar annelerinin vefat etmesi sebebi ile destekten yoksun kalmış olmaları sebebi ile maddi tazminat talebi ile manevi tazminat talep edilmiştir.Davaya konu trafik kazasında tarafların kusur durumunun tespiti amacı ile dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, düzenlenen 22/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda davalı ...'in %75 asli kusurlu, müteveffa yaya ...'in %25 tali kusurlu olduğu rapor edilmiştir. Bilirkişi raporunda görüntü izleme tutanağı değerlendirilmiş olup, bu tespit ve incelemeler neticesinde KTK'nın ilgili maddelerinin somut olaya uygulanması sureti ile kusur oranı tayin edilmiş, bunun yanı sıra aynı trafik kazasına ilişkin devam eden ...
1.Çocuk Mahkemesinin 2024/ E sayılı dosyasında alınan ATK raporundaki kusur tayini ile kaza tespit tutanağındaki kusur tayini ile iş bu dosyaya sunulan kusur durumu tayininde de bir çelişki olmaması sebebi ile bilirkişi tarafından belirlenen kusur durumuna itibar etmek gerekmiştir.Davacılar her ne kadar destekten yoksun kalma tazminatı talep etmişler ise de, kaza tarihi itibari ile davacıların destek yaşı olarak kabul edilen (18/22/25) yaşlarını ikmal ettiği, davacılar hakkında yapılan sosyal ekonomik durum araştırmasında fiilen çalıştıkları/emekli olduklarının tespit edildiği, mevcut duruma göre başkasının yardımına muhtaç durumda bulunmadıklarının tespit edildiği, dosya kapsamına göre davacılar yönünden müteveffanın destekliğinin devam ettiğine dair (hastalık, özür…) bir bilgi ve belge bulunmadığı, yalnızca davacıların teyzesi için hastalık/sürekli bakım yönünde bir iddianın bulunduğu ancak bu kişinin de dosyada taraf sıfatının bulunmadığı ve yine davacıların bu yönde bir iddiasının bulunmadığı anlaşılmakla, davacıların gerçekleşen trafik kazası ve vefat olayı sebebi ile yasal olarak destekten yoksun kalma tazminatı haklarının bulunmadığının kabulü ile bu istem yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.Davacıların manevi tazminat talepleri yönünden ise, meydana gelen olayın ağırlığı ve ölüm ile sonuçlanmış olması, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, vefat edenin az da olsa kusurunun bulunması, paranın satın alma gücü ile manevi tazminatın taraflar lehine ve aleyhine zenginleşitirici ya da fakirleştirici bir etkisinin olmaması gerektiği ilkesi de nazara alınarak, davacılar lehine ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminata hükmetmek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Son olarak, ... Mahkemesinin 14/03/2025 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 2024/... esas 2024/... sayılı 25.12.2024 tarihli kararı ile yargılama giderlerinin davanın kabul -ret oranına göre paylaştırılması gerektiğine dair 6100 Sayılı HMK'nın 326/2. maddesinin "..Manevi Tazminat Davaları..."yönünden ...'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiğinden, manevi tazminat davası yönünden yargılama giderinin davalı işleten ve sürücü üzerine bırakılarak, işleten lehine vekalet ücreti takdir edilmemiştir. ( Bkz. ... BAM 13.HD. 27/03/2025 tarih, 2024/ esas, 2025/ karar, ...25. HD. .../04/2025 tarih, 2024/ esas, 2025/ karar, ... BAM 4. HD. 08/05/2025 tarih ve 2024/ esas, 2025/ karar, ... BAM 3. Hd. 06/05/2025 tarih, 2023/ esas, 2025/ karar sayılı ilamları)(Arabuluculuk giderinden tarafların sorumluluğu yönünden ise ...
4.Hukuk Dairesinin 2022/ E, 2024/ K sayılı ilamında ''...Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir. Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.Bölge Adliye Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk masraflarından davalının sorumlu olacağı gerekçesiyle arabuluculuk giderlerinin davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir...'' şekli ile belirtildiği üzere trafik kazalarından doğan tazminat davalarında zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanmayacağı, bu sebeple dava kabul edilmiş olsa dahi bu bedelden davalının sorumluluğu olmayacağı gerekçesi ile arabuluculuk ücretinden davacının sorumlu tutulmasına karar vermek gerekmiştir.)
1.Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; A) Davanın maddi tazminat talepleri yönünden REDDİNE, B) Davanın manevi tazminat talepleri yönünden KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;b1) Davacı ...'in manevi tazminat talebinin kısmen KABULÜ ile 50.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 11/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,b2) Davacı ... ...'in manevi tazminat talebinin kısmen KABULÜ ile 50.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 11/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,b3) Davacı ...'in manevi tazminat talebinin kısmen KABULÜ ile 50.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 11/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,b4) Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kısmen KABULÜ ile 50.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 11/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,b5) Davacı ...'in manevi tazminat talebinin kısmen KABULÜ ile 50.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 11/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,b6) Davacı ...'in manevi tazminat talebinin kısmen KABULÜ ile 50.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 11/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,b7) Davacı ...'nın manevi tazminat talebinin kısmen KABULÜ ile 50.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 11/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
2.Davacıların bu dava sebebiyle yaptığı toplam yargılama gideri 9.873,50 TL'nin kabul edilen miktar üzerinden hesaplandığında 6.516,51 TL'nin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, (sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olmasına)
3.Alınması gereken 23.908,50 TL karar harcından peşin alınan 1.795,53 TL harcın mahsubu ile bakiye 22.112,97 TL'nin davalılardan alınarak hazineye irad kaydına, (sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olmasına)
4.Peşin harç 1.795,53 TL ve 615,40 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 2.410,93 TL'nin davalılardan alınarak davacılar tarafına verilmesine, (sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olmasına)
5.Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan manevi tazminat yönünden 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine,
6.Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan manevi tazminat yönünden 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine,
7.Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan manevi tazminat yönünden 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine,
8.Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan manevi tazminat yönünden 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan alınarak davacı ...'a verilmesine,
9.Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan manevi tazminat yönünden 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine,
10.Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan manevi tazminat yönünden 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine,
11.Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan manevi tazminat yönünden 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan alınarak davacı ...'ya verilmesine,
12.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan maddi tazminat yönünden 700,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılar tarafına verilmesine,
13.Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 4.000,00 TL'nin davacılardan alınarak hazineye irad kaydına,
14.Taraflarca yatırılan gider avansının bakiye kısmının karar kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK'nun 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
Dair 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak veya mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi. 10/02/2026
Katip
(e-imzalıdır)
Hakim
(e-imzalıdır)