Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2021/2112 E.  ,  2024/6790 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

2.... Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

İSTEMİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU: Ankara ili, Kahramankazan ilçesi, ... sicil numaralı II-B sınıfı mermer işletme izinli saha dahilinde bulunduğu belirtilen ... erişim ve ... sicil numaralı saha için Maden İşleri Genel Müdürlüğü ve Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden alınan uygun görüş yazısı doğrultusunda verilen Patlayıcı Madde Satın Alma ve Kullanma İzin Belgesinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir. YARGILAMA SÜRECİ: İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI:

Davacı tarafından, davaya müdahil olan şirketlere verilen patlayıcı madde satın alma ve kullanma izin belgesinde patlatma yapılabilecek asgari 30 metrelik mesafenin öngörülmediği, izin verilmeden önce patlatma yapılacak sahada patlatmadan oluşacak etkiye ilişkin teknik çalışma yapılmadığı, mermer sahalarında ana kuralın patlatma yapılmaması olduğu, dosyadaki bilirkişi raporunun da verilecek izinle sahada yapılacak patlatmanın bu alan ve mücavirlerindeki etkisinin tespitine ilişkin somut bir çalışmaya dayanılmadığı, mermer ocağı ile patlatma alanının 10 metre mesafesinin olduğu, fiilen yapılan üretimden elde edilen sonuçlarda yüksek blok verimliliği olan mermer varlığının ortaya konulduğu ve sahaya bu kadar yakın mesafede patlatma yapılmasına izin verilmesinin milli ekonomiye zararlı ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin REDDİNE,

2.Davanın reddine ilişkin... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,

3.Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,

4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 24/12/2024 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X)- KARŞI OY :

Dava;Ankara İli, Kahramankazan İlçesi, ... sicil numaralı II-B sınıfı mermer işletme izinli saha dahilinde bulunduğu belirtilen ... erişim ve .../...-... sicil numaralı sahada mermer üretim faaliyetinde bulunan davacı şirket tarafından, mermer üretim faaaliyeti ruhsatı verilen saha içinde Maden İşleri Genel Müdürlüğü ve Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden alınan uygun görüş yazısı doğrultusunda verilen Patlayıcı Madde Satın Alma ve Kullanma İzin Belgesinin iptali istemiyle açılmıştır. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına ve bu karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı temyize konu karara esas alınan,

11/04/2019 tarihli bilirkişi raporunda; -özetle- "...IV-DEĞERLENDİRME VE SONUÇ: Davacı ... Madencilik San. ve Tic. Ltd Şti'nin iddialerını 4 ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar,

1.Kendilerinin Mermer işletme sahasına bitişik işletme izini olan ve yüklenici ... San. ve Tic. A.Ş. ve Bayburt Grup İnş. Nak. Mad İth. San. vc Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından yol yapımında kullanılmak üzere ham madde üretimi için yapılacak patlatmaların kendi sahalarındaki mermer bloklarına zarar vereceği,

2.Patlatmanın patlatma yapılacak sahanın yakınından geçen ASKİ'ye ait içme suyu isale hattına zarar vereceği,

3.Patlatmanın patlatma yapılan sahanın yakınından geçen oto yola zarar vereceği,

4.Patlatma yapılan sahanın da potansiyel mermer sahası olduğu vc daha ekonomik olarak işletilebileceği ve dolayısıyla millî servetin heba edildiği. ...

Dolayısıyla her iki işletme sahasının sınırından ... Yapı San. ve Tic. A.Ş. ve ... Grup înş. Nak. Mad İth. San. ve Tic. A.Ş. tş Ortaklığı izin sahasına doğru 30 metrelik bir koruma bandı bırakılması halinde Davacı ... Madencilik San. vc Tic. Ltd Şti'nin sahasındaki kayalarda herhangi bir hasar olmayacağı söylenebilir. Bu tampon mesafesi yüzeyde bırakılacak mesafedir. Aşağı seviyelere inildıkçe basamak geometrisi gereği her iki işletme de birbirinden uzaklaşarak çalışmak zorundadırlar. Diğer bir ifade ile, bu tampon mesafesi artacak ve örneğin 5 başak inildiğinde (basamak genişliği de 10 metre alındığında), iki ocak çalışması arasında 50+50+30-130 metre olacaktır. Yüzeyde uygulanacak basamaklarda kayaların ayrışmış, bozulmuş kırıklı olmaları nedeniyle bir atımda daha düşük patlayıcı kullanmak da söz konusudur. Özetle işletme sınırlarından itibaren bırakılacak 30 metre tampon mesafesi oldukça uygun bir mesafedir ve her iki işletme de birbirlerine zarar vermeden çalışabileceklerdir.

2.Çalışmaların ASKİ isale hattına etkisi söz konusu değildir. Çünkü dosya içerisinde isale hattının 3100 metre uzakta olduğu belirtilmektedir. Oysa yukarıda adı verilen raporda isale hattı koruma mesafesi 500 metre olarak önerilmiştir.

3.Patlatma çalışmasının oto yola titreşim açısından zarar vermesi mümkün değildir. Olabilecek zarar belki fırlayan kaya olabilir, ancak yaklaşık 200 metre uzaklık ve bu patlayıcı miktarı için fırlayan kaya tehlikesi de beklenemez.

4.Agrega malzemesi yerine mermer işletmeciliğinin daha ekonomik olacağı hususu da işletmelerin kendi kararları olup, bu konuda heyetimizin bir görüş bildirmemiştir.

Sonuç olarak, her iki işletme sahasının sınırından yüzeyde, ... Yapı San. ve Tic. A.Ş. ve ... İnş. Nak. Mad ith. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı izin sahasına doğru 30 metrelik bir koruma bandı bırakılması halinde Davacı ... Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti'nin sahasındaki kayalarda herhangi bir hasar olmayacağı söylenebilir." yönünde görüş bildirilmiştir.

Ayrıca, davacı tarafından İR:... nolu ruhsat alanı içerisinde blok mermer üretiminin yapıldığı saha içerisinde taş ocağı ruhsatı verilmesinde ve hammadde üretim izni kapsamında taş ocağı işletilmesinde sakınca olup olmadığına dair bilirkişi raporu düzenlenmesi talebiyle ... Sulh Hukuk Mahkemesi'ne yaptığı başvuru doğrultusunda hazırlanan 19/06/2017 tarihli bilirkişi raporunda; -özetle- "....Karayolları 4.Bölge Müdürlüğü Hammadde Üretim İzni alınan saha; ... Madencilik San.Tic.Ltd.Şti. Tarafından İR:... Nolu ruhsat alanının içerisinde bulunmaktadır.Ruhsat sahası içerisinde blok mermer üretiminin yapıldığı alan ile hammadde alan sınırı arasındaki en yakın mesafe 10 metre olup, burada hammadde üretimi yapılması için zorunlu olan dinamit patlatmasının yapılacağı göz önüne alındığında yapılacak olan patlatmanın üretim yapılan ocağa çok yakın mesafede olması ve patlatma neticesinde blok mermer üretimini ve ruhsat sahasındaki rezervi doğrudan etkileyeceği ve kaynak kaybına yol açacağı" görüşüne varılmıştır.

Yukarıda anılan bilirkişi raporları ve davacının patlatma yapılan alanın blok mermer üretim sahasına mesafesinin 10 metre olduğu yönünde iddiası birlikte değerlendirildiğinde davacı şirketin blok mermer üretimi yaptığı saha ile müdahil şirketlere patlayıcı madde kullanma izni verilen alan arasındaki tampon bölgenin neresi olduğunun, patlatma yapılan alanın mermer blokların bulunduğu sahaya olan mesafesi tespit edilmeden davanın reddi yönünde karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına bu yönden katılmıyorum.