Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2021/2883 E.  ,  2024/6059 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret A.Ş.

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin 2019 yılına ilişkin ulusal petrol stok yükümlülüğünü yerine getirmediğinin tespit edildiğinden bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanun’nun 19. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca Nisan, Mayıs ve Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık ayları için toplam 1.953.750,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Kurulun ... tarih ve ... sayılı düzenleyici kararında düzeltme imkanı olan fiillerin sayıldığı, ulusal petrol stok yükümlülüğünün yerine getirilmemesine ilişkin fiilin düzeltme imkanı olan filler arasında sayılmadığı anlaşıldığından, 7164 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile değiştirilen 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinde yer alan ihtar müessesesinin dava konusu uyuşmazlığa uygulama imkanı bulunmadığı;

Ulusal Petrol Stok Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı kararıyla, 5015 sayılı Kanun kapsamında rafinerici ve dağıtıcı lisansı sahiplerinin zorunlu petrol stoklarını 01/02/2019-30/04/2019 tarihleri arasında asgari 15 gün; 01/05/2019-30/06/2019 tarihleri arasında asgari 17 gün; 01/07/2019 tarihinden itibaren asgari 20 gün olarak tutmasına karar verildiği, davacı şirketin 2019 yılı Nisan-Aralık aylarında ilgili mevzuat hükümleri uyarınca tutmak zorunda olduğu petrol stok miktarının 925 ton olduğu, davacı şirket tarafından 2019 yılının Nisan ayından Aralık ayına kadar stok tutma yükümlüğünün yerine getirilmediği, bu durumun, soruşturma kapsamında alınan savunma dilekçesinde ve Mahkemelerinin kayıtlarına 17/06/2020 tarihinde giren dava dilekçesinde, "Petrol stoku ve gelir payı yükümlülüğü sebebiyle dağıtıcı firmalara ayrıca ek külfet getirildiği, getirilen bu mali külfetin dağıtıcı firmaları, TÜPRAŞ gibi kurumlara mükerrer defa ödeme yapmakta ve yükümlülükle karşı karşıya bırakmakta olduğu, ikinci defa ödeme ile ek yükümlülük yüklenmesi sebebiyle şirketin de telafisi güç zararlara uğradığı, bundan dolayı da şirketin yükümlülüğünü yerine getiremediği" ifade edilmek suretiyle ikrar edildiği anlaşıldığından, ulusal petrol stok yükümülüğünü yerine getirmediği sabit olan davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :

Davacı tarafından, dağıtıcı lisans sahibi olan firmaların stok yükümlülüğü hesabında yıl içinde yurt dışından alınan tamamlayıcı net ithalat rakamları üzerinden stok hesabının yapılması gerektiği, Zorunlu Petrol Stoku ve Gelir Payı Yükümlülüklerine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Karar’ın 5. maddesinde ise kanun maddesinin lafzına ve normlar hiyerarşisine aykırı olarak günlük ortalama kullanım gibi her yöne çekilebilir bir kavram üzerinden yeni bir stok hesabı ilkesi ortaya konulduğu, söz konusu Kurul kararıyla kanunda belirlenen tank dibi hesabı hiçbir şekilde yapılmadan direkt olarak stok yükü tablosu birinci satırında 0,96 ile hesaplandığı, ikinci satırda belirtilen ürünler için ise stok yükünün 1,065 oranında arttırıldığı, bu durumun açıkça kanuna aykırı olduğu, Ulusal Stoka İlişkin Tutulması Gereken Petrol Stok Miktarı Hesaplama Yöntemi Ek-1’in “Lisans Sahiplerinin Tutmakla Yükümlü Olduğu Petrol Stoku Hesabı“ başlıklı 2. maddesi nedeniyle rafinerinin dağıtıcıya yapacağı satışta hem rafinericinin hem lisans sahibinin stok tutmak zorunda kaldığı, bu durumun mükerrer yükümlülüğe sebep olduğu, söz konusu yükümlülük nedeniyle zor şartlar altında hayatlarını idame ettirmeye çalışan şirketin mali açıdan iflasın eşiğine getirildiği, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla dağıtıcı firmalara ayrıca ek külfet getirildiği, ülkede yaşanan 15 Temmuz 2016 hain terör darbe girişimi nedeniyle ekonomik çalkantılar meydana geldiği, bayilerin yakıt alamaması nedeniyle bayilerce satış yapılamadığından zorunlu stok yükümlülüğünün de istenilmesine rağmen ekonomik imkansızlık nedeniyle yerine getirilemediği, ön araştırma ve soruşturma prosedürü uygulanmaksızın işlem tesis edildiği, savunma hakkının kısıtlandığı, herhangi bir gerekçe ortaya konulmaksızın üst sınırdan ceza verildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin reddine,

2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,

5.2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 26/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.