T.C.
İSTANBUL
1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
Mahkememizde görülmekte bulunan Patent (Patent Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA: Asıl Davada,
Davacı vekili dava dilekçesinde ve karşı davaya yönelik cevap dilekçesinde özetle; Davacının, 1863 yılından beri sektöründe dünyada öncü şirketlerden biri olduğu, uzun yıllar gerektiren çalışmalar sonucunda “...” etkin maddesi ve bu maddeyi içeren kompozisyonların kan pıhtılaşması ile ilgili hastalıkların tedavisinde oldukça etkili olduğunu bulduğu, davacının ...numaralı patentinin “...” etkin maddesini koruduğu ve davacının bu etkin maddeyi içeren piyasada ... markası ile bilinen ilaçları ürettiği, bu patentin koruma süresinin 11.12.2020 tarihinde sona erdiği, Davacının davaya konu... numaralı patentinin ise “...” etkin maddesini içeren bir ilacın dozaj rejimini koruduğu, buluşun “...” etkin maddesini içeren ilacın günde kaç kez ve ne kadar süre boyunca kullanılacağı, uygulama şekli, hangi hastalığın tedavisinde kullanılacağına ilişkin olduğu, Davacının, geliştirmiş olduğu ... etkin maddesinin tromboembolik hastalıkların tedavisinde kullanımı için en etkin ve hastaya uyumu en yüksek kullanım şeklinin en az beş ardışık gün boyunca ve günde en fazla bir kez olduğunu bulduğu, söz konusu buluşun ise ... sayılı patent ile korunduğu, Davaya konu ... numaralı patentin, .... patentinin Türkiye’de valide edilmesiyle geçerli kılındığı, koruma süresinin 19.01.2026 tarihinde sona erdiği, Davalı-Karşı Davacının ... etkin maddesini içeren dokuz ilaç için Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (“TİTCK”) tarafından 29-30 Temmuz ve 8 Kasım 2021 tarihlerinde ruhsat verildiği,
1.... FİLM KAPLI TABLET, 5 ADET
2.... FİLM KAPLI TABLET, 10 ADET
3.... FİLM KAPLI TABLET, 30 ADET
4.... FİLM KAPLI TABLET, 100 ADET
5.... FİLM KAPLI TABLET, 28 ADET 6. ... FİLM KAPLI TABLET, 42 ADET
7.... FİLM KAPLI TABLET, 28 ADET
8.... FİLM KAPLI TABLET, 56 ADET
9.... FİLM KAPLI TABLET, 168 ADET Davalının, ... etkin maddesini içeren ilaçlar için Sosyal Güvenlik Kurumu (“SGK”) tarafından düzenlenen Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesi’ne
11.11.2021 tarihinde girdiği ... 28 FILM KAPLI TABLET ... 28 FILM KAPLI TABLET Davalının patent koruma süresinin bitimine daha 5 yıl varken geri ödeme listesine kayıt için başvurmasının ve listeye girmesinin, ilaçların yakın zamanda ticari olarak kullanılmak üzere piyasaya çıkarılacağının çok açık göstergesi olduğu,
Davalı tarafından ... markalı ilaçların tüm dozaj formları (10mg/15mg/20mg) için TİTCK’ya sunulan Kısa Ürün Bilgisi ve Kullanma Talimatında yer alan bilgiler doğrultusunda ... markalı ilaçların davacının patentinde açıklanan ve korunan buluşu kullanmakta olduğu ve patentin kapsamında kaldığının tespit edildiğini, ... nolu patente tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden eylemlerin tespiti , durdurulması , önlenmesi, ihtiyati tedbire hükmedilmesi, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmişler, karşı davaya yönelik cevap dilekçelerinde ise karşı da vanın reddini talep etmişlerdir.
SAVUNMA
Asıl davada Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya dayanak yapılan patentin bir endikasyon patenti olduğu, endikasyon patentlerinin herhangi bir molekülün ilaç biçimine getirildikten sonra vücuda uygulanması neticesinde elde edilecek etkiler/sonuçlar (endikasyonlar) ile ilgili olduğu, Bu tür endikasyon patentlerinin korunma açısından tartışmalı olduğu, doz ayarlamasına ilişkin buluşlara yenilik kriterinden yoksun oldukları gerekçesiyle uzun süre patent verilmemekle beraber, ...'nun ...sayılı Genişletilmiş Temyiz Kurulu kararında doz rejimlerinde kullanılacak ilaçların, şartları haiz olduğu takdirde patentlenebileceği sonucuna varıldığı, ancak, ...’nun (Avrupa Patent Ofisi) bildiğimiz anlamda bir mahkeme veya yargılama makamı olmadığı, bu nedenle, örneğin ...'da Paris Yüksek Mahkemesi, ...kararında, ...'nun...nolu kararının doz rejimlerini koruduğunun bilincinde olduğunu, ... Mahkemelerinin, bir mahkeme olmayan ... Temyiz Kurulu kararı ile bağlı olmayıp, verilen kararların sadece ...' nun patent vermek için izlediği yola ilişkin bulunması nedeniyle ... Mahkemelerini bağlamadığını belirterek, doz rejimlerinin patente konu olamayacağını kabul ettiği, ... etkin maddesinin ... numaralı patentin konusu olduğu, 11.12.2020 tarihinde bu patentin süresi bittiğinden kamusal alana düştüğü, kural olarak artık herkesin bu etkin maddeyi içeren ilaç üretip satma hak ve yetkisine sahip olduğu, davalının da etken maddesi ... olan 10, 15, 20 ve 2,5 miligramlık film kaplı tabletleri içeren ilacı piyasaya sürmeyi planladığı, ... etken maddesini halen koruyan bir patent bulunmamakla beraber, davacının ... numaralı patenti ile bu kez ... içeren ilacın dozaj rejimini koruduğu iddiasıyla tescil aldığının anlaşıldığı, Davacının patenti ile tromboembolik hastalıkların tedavisine yönelik bir dozaj rejimi açıklandığı, ilk ve tek bağımsız istem ile korunan hususun ise esasen zaten bilinen ve patent süresi çoktan dolmuş olan ... etken maddesini içeren ilacın “en az beş ardışık gün boyunca ve en fazla günde bir kez tatbik edilmesi" ve bu uygulama sonucunda "insanda 10 saatlik ya da daha kısa bir plazma konsantrasyonu yarı ömrüne sahip olmasıdır." şeklinde tanımlandığı, İstemde her ne kadar beş ardışık günden bahsediliyor ise de istemde yer alan "en fazla günde bir kez" (orjinali: no more than once daily) ifadesi ile birlikte okunduğunda, istemin iki, üç, dört vb. günde bir kez gibi kullanımları da içerdiğinin düşünülebileceği, diğer taraftan satışa sunulması planlanan davalı ürününde istemde yer alan ardışık beş gün kullanım dışında bir kullanım önerilmediği, bu çerçevede davacının patentinin ihlal edilmesinin de mümkün bulunmadığını asıl davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. KARŞI DAVADA –DAVACI KARŞI DAVA DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE; 6769 Sayılı SMK'nın 138-1/a maddesinde, yeni, buluş basamağına sahip ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarına uygun olmadığı halde patent verilen buluşlara ilişkin patentlerin hükümsüz kılınabileceğine yer verildiği, 6769 Sayılı SMK'nın 82.maddesinin 3/c maddesinde "insan veya hayvan vücuduna uygulanacak teşhis yöntemleri ile cerrahi yöntemler dahil tüm tedavi yöntemlerinin" buluş niteliğinde sayılmayacağının açıkça belirtildiği, bu nedenle endikasyon patentlerinin korunma açısından en çok tartışılan buluşlar olduğunun kabul edildiği, Bu tür patentlerin, ancak etken maddenin vücuda daha önce bilinmeyen etkileri söz konusu olduğunda patentlenebileceği düşünülebilir ise de, öncelikle etik olmadığı, hastanın tedaviye erişebilmesini engelleyeceği, hekimin de patenti ihlal etme endişesi ile tedaviyi seçme özgürlüğünün kısıtlanması sonucunu doğuracağı gibi hususlar nedeniyle, Türkiye gibi ...'ye taraf olan birçok ülkede patentlenmesine izin verilmediği (örneğin Fransa), izin verilen ülkelerde ise koruma kapsamının çok dar tutulduğu, Her ne kadar teşhis ve tedavi yöntemleri etik kaygılarla patentle korunmamakta ise de, ... 2000 metninde ve 52/4 maddesinde yapılan değişiklikle bunun yolunun açılmaya çalışıldığı, fakat Mahkemelerin aynı kanaatte olmadığı, ...’nun patent verilmesini kolaylaştıran bu yaklaşımına rağmen Avrupa Mahkemelerinin bu patentleri derhâl iptal ettiği, bu kararların ... 2000'de yapılan değişiklikten sonra verilmiş kararlar olduğu, 6769 Sayılı SMK 138/1 maddesinin, beş nedene dayanılarak patentin hükümsüz kılınabilmesine olanak tanıdığı, bunlardan "davalının patent isteme hakkına sahip olup olmadığına ilişkin” hükümsüzlük sebebi dışındaki diğer tüm nedenlere dayanılarak patentin hükümsüz kılınmasının talep edildiği, 6769 Sayılı SMK 138/1 a fıkrasına göre davacının patentinin, 82. ve 83. maddelere göre patent verilebilirlik şartlarını taşımadığı, SMK 82.maddede bir buluşun patentlenebilmesi için yeni ve buluş basamağına sahip olmasını, ayrıca sanayiye de uygulanabilmesini öngörüldüğü, Davacının patentinin ... ila ... olarak sunulan belgeler karşısında yeni olmadığı, ... ürününün kullanım talimatı olan D6 dokümanında, akciğer embolisine yol açabilen derin ven trombozunu önlemek amacıyla ... içeren ürünün kullanımının tavsiye edildiği, ilacın ayrıca kalça ve diz protez cerrahisi uygulanan, trombo embolik komplikasyon riski taşıyan hastalarda da kullanılabileceğine yer verildiği,... (Cerrahi sonrası... Süresi) isimli ... dokümanında da kalça veya diz protezi ameliyatı geçiren hastalarda minimum 7 ila 10 günlük profilaktjk tedavi yapılmasının öngörüldüğü, ... olarak sunulan ... (Klinik Farmakokinetik, Kavram ve Uygulamalar) isimli belgeden, yüksek terapötik indekse sahip ilaçların 1-3 yarılanma ömrü boyunca bir kez ve daha az uygulanabildiğinin, sadece düşük terapötik indekse sahip olan ilaçların her yarılanma ömründe uygulama gerektiğinin bilindiği, buluş konusunun bir dozaj rejimi değil, "alternatif bir dozaj formu” önermekten öteye geçemediği, ... dokümanında farmakodinamik parametrelerde meydana gelen değişimlerin 12 saat sonra bile gözlemlendiğinin belirtildiği, o halde ilacın kısa plazma konsantrasyonu yarı ömrüne sahip olmasına karşın, etkinliğinin uzun sürdüğü görüldüğü, bu durumda buluş sahiplerinin günde bir kez uygulanacak bir dozaj rejimi tasarlamasının aşikar olduğu, ... ve ...veya ... ve ... dokümanları birlikte değerlendirildiğinde, buluş basamağını ortadan kaldırdığı, 6769 Sayılı SMK 138/1-b fıkrasına göre, buluş 92. madde uyarınca yeteri kadar açıklanmadığı için hükümsüz kılınması gerektiği, 6769 Sayılı SMK 138/1-c fıkrasına göre, patent konusu, başvurunun ilk halinin kapsamını aştığından hükümsüz kılınması gerektiği ve ... nolu patentin hükümsüz kılınmasına karar verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; Asıl davada uyuşmazlık konusunun ... nolu patente tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden eylemlerin tespiti , durdurulması , önlenmesi, ihtiyati tedbire hükmedilmesi, hükmün ilanı taleplerine ilişkin olduğu, karşı dava konusunun,... nolu patentin hükümsüzlüğüne ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Davanın açılmasını müteakip davacının ve karşı davacının dava, davalı/karşı davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış,
HMK 266 madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmış,
HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş,
HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
Bilirkişiler ..., ..., ... tarafından düzenlenen 08/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; Dava konusu ...Sayılı patentin hükümsüzlüğü yönünden; Davaya konu patentin 1 nolu bağımsız isteminin ve bu isteme bağımlı 2 nolu bağımlı isteminin yeni olduğu, buluş basamağı niteliğine sahip olduğu, bu nedenle, söz konusu patentin istemlerinin hükümsüz kılınmasının gerekmediğini, Davaya konu patentin konusunun, başvurunun ilk halinin kapsamını aşmadığı, Davaya konu patente konu buluşun, ilgili olduğu teknik alanda bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlandığı, Davaya konu patentte buluşun teknik etkisinin ikna edici bir şekilde gösterilerek desteklendiği Davalının “...” isimli ürünlerinin davacının ... Sayılı patentine tecavüz yönünden; Davalının ... isimli ürünlerinin davacının patentinin 1 nolu unsurlarından “...” özelliğini içerip içermediğinin kesin olarak tespit edilemediği, bu nedenle, davalı ürünlerinin davacının patenti kapsamında kalıp kalmadığının belirlenemediği Davalının ürünlerinin davacının patentine tecavüz edip etmediğinin değerlendirilebilmesi için, ... ürünlerinin ruhsat dosyası üzerinden formülasyon içeriği ve salım verilerinin incelenerek, “...” olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmiştir.
Bilirkişiler ..., ..., ...ve HEYETE EKLENEN ... tarafından düzenlenen 10/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle: davalının “....” isimli ürünlerinin davacının ... sayılı patentin 1 nolu isteminin ... ila ... unsurlarının tümünü içerdiği, dolayısıyla, davacının patenti kapsamına girdiğini, Davalının “....” isimli ürünlerinin davacının ...Sayılı patentinin kapsamına girip girmediği yönünden yapılan incelemede, davalı ürünlerinin, davacının patentinin 1 nolu isteminin i ila iv unsurlarının tümünü içerdiği, dolayısıyla, davacının patenti kapsamına girdiği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir. Bilirkişiler ..., ..., ..., ... tarafından düzenlenen 21/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalının üretmiş olduğu ... isimli ilacın davacıya ait patentin teknik kapsamına girdiğini, Davaya konu patentin hükümsüz kılınmasının gerektiği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişi..., ...,..., ... tarafından düzenlenen 13/10/2025 tarihinde sunduğu bilirkişi raporunda özetle; Asıl ve Karşı Dava konusu ... no.lu patentin tüm istemleri itibariyle yeni olduğu, - ...no.lu patentin tüm istemleri itibariyle buluş basamağı kriterini haiz olmadığı, - ... isimli ürünlerinin ... numaralı patentin koruma kapsamına kaldığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir. ...
4.FSHHM'nin ...esas sayılı dosyasına başka bir uyuşmazlık için sunulan ancak aynı uyuşmazlık konusu olan patentin hükümsüzlüğü davasında alınan raporda; Bilirkişiler ... ..., ... ve ...,...tarafından düzenlenen 20/05/2025 tarihli EK RAPORLARINDA özetle; Dava konusu ... Sayılı patentin hükümsüzlüğü yönünden ; Davaya konu patente konu buluşun, ilgili olduğu teknik alanda bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlandığı, Davaya konu patentte buluşun teknik etkisinin ikna edici bir şekilde gösterilerek desteklendiği, Davaya konu patentin 1 No'lu bağımsız isteminin ve bu isteme bağımlı 2 No'lu istemin yeni olduğu, ancak buluş basamağı niteliğine sahip olmadığı, bu nedenle söz konusu patentin istemlerinin hükümsüz kılınmasının gerektiği, Davalının “....” isimli ürünlerinin davacının ...Sayılı patentine tecavüz yönünden; Davalının ... isimli ürünlerinin davacının unsurlarından “...” özelliğini, “hızlı salım tableti” özelliğini içermediği, Davalıya ait ... isimli ürünlerin, davacıya ait patentin kapsamına girmediğini eşdeğer olarak da kapsamına girmediği, yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir. HÜKÜMSÜZLÜK İSTEMİNİN ve TECAVÜZ İSTEMİNİN İNCELENMESİ:
Karşı dava konusunun,... nolu patentin hükümsüzlüğüne ilişkin olduğu ,asıl davadaki tecavüz isteminin ise hükümsüz kalınması talep edilen patente dayalı olarak açıldığı anlaşılmaktadır. Dava konusu patent, ... (...) tarafından ... (...) göre verilmiş ve ... Fasikülünün Türkçe çevirisinin sunulması neticesinde Türkiye'de verilen bir ulusal patent olarak kabul edilmiştir. ... Verilmesi İle İlgili ...Sözleşmesinin Türkiye'de Uygulama şeklini Gösterir Yönetmeliğin 5 inci maddesi “Aksi Sözleşmede belirtilmedikçe Türkiye'nin seçildiği ...başvuruları ve ...için Kanun Hükmünde Kararname, Mülga 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmelik ve bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Sözleşme ile Kanun Hükmünde Kararname arasında herhangi bir aykırılık olması durumunda Sözleşme hükümleri uygulanır.” hükmünü amirdir. Anılan patent,... (...) tarafından ...Sözleşmesine (...) göre verilmesinden ve süresi içinde yasal gerekliliklerin yerine getirilmesinden sonra Türkiye'de Türk Patent nezdinde de tescil olunmuştur. ...Türkiye'de tescilinin sağlanmasından sonraki hükümsüzlük istemi konusunda yetkili otorite, Türk Mahkemeleridir.
HMK 266 Madde kapsamında hükme dayanak alınan tüm raporlarda patentin buluş basamağına haiz olmadığından hükümsüz kılınması gerektiği bildirilmiştir.
21/03/2025 tarihli bilirkişi raporundan da ifade edildiği üzere; Rapid release ifadesinde bir açıklık, netlik olmadığı vurgulamıştır. Ayrıca, bu ifade ile bir hemen salım tablet kastediliyorsa oral yolla uygulamadan molekül/endikasyon patenti dokümanında bahsedilmiştir. Bir ... olarak rivaroksabanın hangi rahatsızlıkların tedavisinde kullanımı açıkça belirtilmektedir. Bu istemde yer alan rahatsızlıklar “thromboembolic disorder” olarak ifade edilmiştir olup bilinir ve genel ifadedir. En az 5 gün ard arda günde bir kez uygulama ile tedavi terimi ise; “no more than once daily for at least five consecutive days”, tekniğinde uzman kişilerce antikoagülanlar ile tromboembolik rahatsızlıkların tedavisi için bilinen ve uygulanan bir durumdur.
Ayrıca, ilk istemde yer alan “...” “..." genel tanımı için bu söylenebilir, ancak “...” için tam olarak doğru değildir. Rivaroksabanın yarılanma ömrü genç hastalar için 4-6 saat aralığındadır. Yaşlı hastalarda ise 11-13 saat aralığındadır. ... yarı ömrü hasta popülasyonunun yaşına bağlı olarak değişmektedir, istemde yer aldığı şekilde 10 saat ve daha az yarı ömrü sadece genç hastalar için doğrudur.
Ayrıca, ilgili rahatsızlıklar “...” için istemde bir doz belirtilmemektedir. ... ile ilgili olarak sunulan çeşitli literatürlerde, farklı endikasyonlar için farklı dozlarda tedavi uygulandığı belirtilmektedir. Örneğin, Akut Coroner sendrom için günde iki kez alım belirlenmiştir. Zira literatürde günde toplam 10 mg’dan az olan uygulamaların tedavi için yetersiz olduğu ispatlanmıştır. Burada yer alan “once daily” terimi düşük dozlar için uygun değildir. Sunulan literatürlerde, Akut Koroner sendromun tedavisinde 5 mg günde bir kez uygulamanın 24 saatlik istenilen plazma seviyelerinin elde edilmesi için yetersiz olduğu görülmüştür. Bu doz için günde iki kez uygulama gerekmektedir.
Sunulan literatürlerde, günde bir kez uygulama yapılan tedavilerde doz 30 mg’dır. Günde bir kez uygulama yapılan hastalıklar ve tedavi doz rejimleri yine sunulan literatürlerde açıkça belirtilmektedir. Dolayısıyla, istemde yer alan tüm koşullar sunulan literatürler, patentler ve patent başvuruları ile halihazırda açıklanmış ve/veya tekniğinde uzman kişilerce öngörülebilir niteliktedir ve buluş basamağı mevcut değildir. Kararda refere edilen dokümanlar ... ve ...’dir. Bu iki patent ise ... firmasına ait tescilli patentler olup 11.12.2020’de koruması sona eren molekül, endikasyon patentleridir. Davacı ... tarafından 05.03.2025 ve Davalı ... tarafından 14.03.2025 tarihlerinde eklenen dökümanlar da incelendiğinde Fransa, İngiltere, Danimarka, İsveç ve İsviçre’de sözkonusu ... patentinin buluş basamağı olmadığı açıklanarak hükümsüz kılındığı görülmektedir. Dolayısıyla, bu ülkelerde sözkonusu patent yürürlükten kaldırılmıştır. Mevcut davada, ... davalının 2026'dan önce kendi ürününü üretip geri ödeme listesine girmesi veya pazara verilmesinin patent ihlaline girdiğini iddia etmektedir. Türk Patent ve Marka Kurumundan 19.01.2006 tarihinde verilen ...no'lu (... hastalıkların ... ile tedavisi) patentin 20 yıl süre ile geçerli olduğu yani 19.01.2026'ya kadar geçerli olduğu görülmektedir....’ne (...) göre, bir kimyasal bileşiğin belirli bir hastalık için özel bir dozaj rejimi ile kullanımı, ikinci tıbbi kullanım patenti olarak korunabilir niteliktedir. Fransa ve İngiltere Mahkemeleri,...’e ait ... numaralı patent ile ilgili ...’nin (...) ...kararına rağmen, dozaj rejimlerinin patentlenebilir olmadığını kabul etmiştir. ...’nun verdiği patentlerin otomatik olarak geçerli kabul edilmediği ve ülkelerin ulusal mahkemelerinin bu patentleri farklı değerlendirebileceği görülmektedir.
TİTCK onaylı ... içeren Xarelto ürünlerine ait KÜB’de “1 mg dozun intravenöz uygulamasından sonra, eliminasyon yarı ömrünün yaklaşık 4.5 saat ve rivaroksabanın plazmadan eliminasyonunun genç bireylerde 5-9 saatlik ve yaşlılarda 11-13 saatlik terminal yarılanma ömrü ile gerçekleştiği” belirtilmektedir. Yapılan tüm değerlendirmeler kapsamında patentte “... içeren tabletin en az beş ardışık gün boyunca en fazla günde bir kez tatbik edilen tromboembolik bir bozukluğun tedavisine yönelik, hastaya oral yoldan tatbik edildiğinde 10 saatlik ya da daha kısa bir plazma konsantrasyonu yarı ömrüne sahip olmasıdır” şeklinde ifade edilen istem değerlendirildiğinde sadece genç bireyler için geçerli olduğu görülmektedir. Ayrıca, tromboembolik bir bozukluk “ST Segment Yükselimli Miyokardiyal Enfarktüs (STEMI), ST Segment Yükseltilmesiz Miyokardiyal Enfarktüs (NSTEMI), kararsız anjin, anjiyoplasti ya da aortokoroner bypass sonrasında yeniden tıkanmalar, pulmoner emboliler, derin damar trombozları ya da felç” gibi farklı durumlarda hastalık tanısı, yaş ve farmakokinetik özellikler yanında karaciğer ve böbrek yetmezliğine bağlı olarak etkin maddenin yarılanma ömründe ve etkisinde de değişiklikler gözlenebilir ve tek doz uygulama istenen tedaviyi sağlanamayabilir. Dava dosyasında yapılan tüm incemeler ve teknik değerlendirmeler sonucunda Davalının “..... TABLET” isimli ürünlerinin davacının ... Sayılı patentinin kapsamına girip girmediği ve ... Sayılı patentin hükümsüzlüğü yönünden yapılan incelemede; Davalının üretmiş olduğu ... isimli ilacın davacıya ait patentin teknik kapsamına girdiği, ancak Davaya konu patentin buluş basamağına haiz olmadığı (İstem 1 ve ona bağımlı İstem 2'ye ulaşılması teknik alanda uzman kişi için aşikardır. İstem 1 ve 2, buluş basamağı kriterini haiz değildir) gözetilerek patentin hükümsüz kılınmasının gerektiği anlaşılmıştır. bilirkişi raporlarında da izah edildiği üzere patentin buluş basamağına haiz olmadığından hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerekmiş olup, Bilindiği üzere patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde, kararın sonuçları geçmişe etkili olacağından ,patent tesciline hukuki bakımdan bu kanunla sağlanan koruma, hükümsüzlük kapsamında doğmamış sayılacağından asıl davada tecavüz ve tedbirin şartları oluşmadığından asıl davanın reddine, tedbirin kaldırılmasına karar verilmiş, karşı davada patentin hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerekmiştir. İHTİYADİ TEDBİR YÖNÜNDEN İNCELEME:
Asıl davada davacı alınan ilk rapor kapsamına göre tedbir talep etmiş, mahkememizce o anki ispat şartları asıl davada davacı lehine olduğundan Mahkememizin 25/06/2024 tarihli ara karar ile; "…tüm dosya kapsamı,
HMK 389 vd maddeleri kapsamında bilirkişilerin kök ve ek raporları kapsamına göre, 6769 sayılı SMK 141-149 maddeleri gözetildiğinde yaklaşık ispat şartı gözetilerek davacının tedbir talebinin teminat karşılığında kabulü ile, yaklaşık ispat ... - lehine olduğundan, davalı eyleminin davacının patentin kapsamına girdiği, bu nedenle huzurdaki dava sonuçlanana kadar ... markalı 10 mg,15 mg, 20 mg ilaçların üretiminin, dağıtımının, satışının ve depolanmasının tedbiren durdurulmasına, dava sonuçlanana kadar ... markalı ilaçların Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından verilen satış izninin tedbiren askıya alınmasına ve bu amaçla Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'na yazılmasına, dava sonuçlanana kadar ... markalı ilaçların Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından düzenlenen Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesi'nden tedbiren çıkarılması ve bu amaçla Sosyal Güvenlik Kurumu'na müzekkere yazılmasına, dava sonuçlanana kadar ... markalı ilaçlara ve bu ilaçlara ait markanın ve görsellerin yer aldığı iş evrakı, broşür, katalog ve her türlü satış, pazarlama ve tanıtım materyallerine işbu dava kesinleşinceye kadar görüldükleri adreslerde tedbiren el koyularak adli emanete teslim edilmesine, huzurdaki işbu dava sonuçlanana kadar VOXABAN markalı ilaçların ithalat ve ihracatının tedbiren engellenmesi için Gümrükler Genel Müdürlüğü'ne yazı yazılmasına , keza ecza depolarına bildirmek üzere Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'na ve eczanelere bildirmek üzere Türkiye Eczacılar Birliği'ne yazı yazılmasına…" karar verilmiş, 08/08/2024 tarihli ara kararı ile de, "...dava sonuçlanana kadar ... markalı 10 mg, 15 mg, 20 mg ilaçların üretiminin, dağıtımının, satışının ve depolanmasının tedbiren durdurulmasına, dava sonuçlanana kadar ... markalı ilaçların Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından verilen satış izninin tedbiren askıya alınmasına ve bu amaçla Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'na yazılmasına…" şeklinde ki ara kararın satış izni ile ilgili olan kısmının ilaç ruhsatı olarak düzeltilmesine, dava sonuçlanana kadar ... markalı ilaçların Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından verilen ilaç ruhsatının tedbiren askıya alınmasına ve bu amaçla Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'na tekrar yazı yazılmasına karar verilmiştir.
Karşı davacı hükmü istinaf etmiş, İSTANBUL BAM 44. HUKUK DAİRESİ'NİN... Esas ve ... Karar ve 26/02/2025 tarihli ilamı ile: "…Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, alınan bilirkişi raporları ile sağlanan yaklaşık ispat sonucu, yazılı şekilde ihtiyati tedbire karar verilmesinde ve ihtiyati tedbire itirazın reddedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, delil durumuna göre ileride ihtiyati tedbirin her zaman değiştirilmesinin mümkün olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine..." karar verilmiştir.
Keza BAM 16.HD’nin ... esas-...karar ve 13.11.2025 tarihli ilamları ile de; Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında karşı davacı vekilinin istinaf isteminin usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Ancak patent uyuşmazlığına ilişkin davalarda patent dökümanlarının incelenmesi ve bilirkişilerin bir araya gelerek inceleme yapması uzun bir yargılamayı gerektirdiğinden mahkememizce ilk etapta alınan rapora göre tedbir kararı verilmişse de; yapılan yargılamada alınan son rapor kapsamına göre patentin yeni olmakla birlikte buluş basamağına haiz olmadığı değerlendirilerek ve tarafların her ikisinin de tedbirin kaldırılmasını ve yatırdıkları teminatın iadesini talep ettikleri anlaşılmış olup;
Mahkememiz 13/01/2026 tarihli İhtiyat-i Tedbirin Kaldırılmasına ilişkin ara karardan özetle, mahkememizce oluşturulan ihtiyati tedbirin dava konusu patentin buluş basamağı içermediğine yönelik alınan raporlar dikkate alınarak tedbirin kaldırılmasına, teminatın iadesi kararının esas hükümle birlikte değerlendirilmesine, şeklinde karar tesis edildiği ve sözlü yargılama oturumumda ise tarafların son sözleri sorularak tahkikata son verilmiş olup, KARŞI DAVANIN KABULÜNE, Davalı adına ... nolu patentin HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, Karar kesinleştiğinde ilamın sicile işlenmesi için kararın TÜRK PATENT VE MARKA KURUMU’na bildirilmesine, Mahkememizin 07/01/2022 tarihli ara kararı ile devrin önlenmesine yönelik olarak verilen ihtiyati tedbirin karar kesinleşene kadar devamına, ... Bankası Adına 75.000 TL bedelli teminat mektubunun karar kesinleşmeden karşı davacı yana iadesine, ASIL DAVANIN REDDİNE, Davacı yanca yatırılan teminatın tedbirin kaldırılması nedeniyle davacı yanca mahkememiz kasasının 798 nolu sırasında kayıtlı ... Bankası Adına 500.000,00 TL bedelli teminat mektubunun karar kesinleşmeden davacı yana iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM
1.ASIL DAVADA : ASIL DAVANIN REDDİNE,
1.Davacı yanca yatırılan teminatın tedbirin kaldırılması nedeniyle davacı yanca mahkememiz kasasının 798 nolu sırasında kayıtlı ... Bankası Adına 500.000,00 TL bedelli teminat mektubunun karar kesinleşmeden davacı yana iadesine,
2.732 TL ilam harcının 59.30 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 672,70 TL harcın davacıdan tahsiline,
3.Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 55.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4.Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5.Davalı tarafın yapmış olduğu yargılama gideri olan 68.685 TL'nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6.Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
2.KARŞI DAVADA ; KARŞI DAVANIN KABULÜNE,
1.Davalı adına ... nolu patentin HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, Karar kesinleştiğinde ilamın sicile işlenmesi için kararın TÜRK PATENT VE MARKA KURUMU’na bildirilmesine, Mahkememizin 07/01/2022 tarihli ara kararı ile devrin önlenmesine yönelik olarak verilen ihtiyati tedbirin karar kesinleşene kadar devamına, ... Bankası Adına 75.000 TL bedelli teminat mektubunun karar kesinleşmeden karşı davacı yana iadesine,
2.732 TL ilam harcının 80.70 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 651,3 TL harcın davalıdan tahsiline,
3.Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 55.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4.Davalı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5.Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 80.70 TL başvuru harcı 80.70 TL peşin harç 349,50 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 110.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 110.591,6 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6.Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİ NEZDİNDE İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 10/02/2026
Katip
¸
Hakim
¸