Av....

Mahkememize açılan İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonucunda;

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı adına kayıtlı ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS ile sigortalı olduğunu, 23/05/2024 tarihinde ... plakalı aracın sol arka kısımlarına çarpmasıyla maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrasında müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... plakalı aracın sürücüsünün firar ettiğini, kaza sonrasında ... plakalı araçta meydana gelen 8.500,00-TL zararın müvekkili şirket tarafından karşılandığını, sonrasında davalıdan rücu talebinde bulunduklarını ancak davalı tarafından herhangi bir ödeme gerçekleştirilmediğini, bunun üzerine (İstanbul 13. İcra Dairesinin ...) Kayseri Genel İcra Dairesinin...sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının yaptığı itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğinden bahisle öncelikle davalı tarafa ait ... plakalı araç ile davalı adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul malların 3. kişilere devrinin önlenmesi amacıyla ihtiyati haciz konulmasına, yapılacak yargılama neticesinde davanın kabulü ile icra dosyasına davalının vaki itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın taleplerinin zaman aşımına uğradığını, meydana gelen kazada müvekkilinin maliki olduğu araca dair atfı kabil kusur bulunmadığını, kaza yerini terk etmenin emsal Yargıtay kararlarında da görüleceği üzere sigorta şirketine rücu hakkı vermesi için tek başına yeterli olmadığını, neticeten davanın reddine, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Sigorta poliçesi, kaza tespit tutanağı, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünün cevabi yazısı, Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasının uyap kayıtları ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde: alacaklının ... Sigorta A.Ş., borçlunun ...Hizmetleri ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, 8.751,51-TL toplam alacak üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, borçlunun süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Dosyaya mübrez 22/12/2025 tarihli bilirkişi raporunda: kaza yerinde firar eden ... plaka araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemelerin kaza ve aracın hasarı ile uyumlu olduğu, kazada kusurlu olan davalıya ait aracın sürücüsünün olay yerini terk etmesi sebebiyle mahkemenin takdirine göre sigorta şirketi tarafından kaza kapsamında KDV hariç 8.500,00-TL ödemenin rücu edilebileceği kanaatinde olduğunu bildirmiştir. YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava; davacı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın neden olduğu trafik kazası nedeniyle hasar gören araç sahibi 3. kişiye ödenen hasar bedelinin ZMMS'li araç maliki sigortalısından rücuan tahsili amacıyla başlatılan icra takiblerine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nun 1472. maddesine göre, "sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder". 2918 sayılı KTK'nun 95-(2). maddesi uyarınca; sigorta sözleşmesinden veya sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerinden doğan nedenlerle; sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin haller sigortacı tarafından 3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden; sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra tazminatın kaldırılması ya da indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın B.4. maddesinde sigorta ettirene rücu halleri düzenlenmiştir.

Bu tür davalarda sigortacı, 2918 sayılı KTK'nun 95/2. maddesi uyarınca tazminat yüklülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin halleri 3. kişilere karşı ileri sürümeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirenine karşı defi hakkı bulunan sigortacı bu hakka dayanarak kendi sigortalısına dönebilmektedir.

Somut olayda davalıya ait ... plakalı çekici cinsi aracın 03/12/2023 - 03/12/2024 tarihleri arasında davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigortası yapıldığı, aracın 23/05/2024 tarihinde dava dışı ... plakalı araç ile maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, davacı sigorta şirketi tarafından ... plakalı araç sahibine 8.500,00-TL ödeme yapıldığı, sigortalı araç sürücüsünün kaza yerini terk etmesi nedeniyle ödenen bu tutarın davalıya rücusu için icra takibi başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Kayseri Genel İcra Dairesi'nin...Esas sayılı icra dosyasından gönderilen 04/12/2025 tarihli yazı cevabı içeriğine göre takip konusu borcun mahkememiz yargılaması sırasında 11/06/2025 tarihinde 16.691,82-TL ve 398,20-TL tahsilat yapılarak infazen kapatıldığı bildirilmiştir. Böylelikle eldeki itirazın iptali davasının konusuz kaldığı anlaşılmıştır. 6100 sayılı HMK’nun “Esastan Sonuçlanmayan Davada Yargılama Gideri” başlıklı 331. maddesinin 1.fıkrasında; davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmedeceği düzenlenmiştir. Bu durumda mahkemece davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi halinde yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin olarak dava tarihindeki tarafların haklılık durumu gözetilerek bir karar verilmesi gerekir. Başka bir ifadeyle mahkemenin yargılamaya devam ederek dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğunu tespit etmesi ve tutumuyla dava açılmasına sebep olan tarafı yargılama giderine mahkum etmesi gerekir. Davanın konusuz kalması halinde davalının yargılama giderinden sorumlu tutulmaması için dava açılmasına sebebiyet vermemiş olması gerekir.

01.06.2015 tarihinden sonra düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçeleri bakımından uygulanmakta olan Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartlarının B.4-f maddesi metni çok iyi kaleme alınmamış olmakla birlikte, madde metninden anlaşılması gereken, maddi ya da bedeni hasara neden olan tüm trafik kazalarında olay yerini terk ile kazanın oluş koşullarına ilişkin gerekli belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması hallerinde sigortacının üçüncü kişilere yaptığı ödeme nedeniyle sigortalısına rücu edebilecek olduğudur. İstisnai durumlar ise "hariç" denilerek gösterilmiştir. Buna göre bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, can güvenliği nedeniyle uzaklaşması gibi zorunlu hallerde sigortalı bu maddeden kaynaklanan rücu sebebinden kurtulacaktır. Olay yerini terkin zorunlu olduğu haller ve kazanın oluş koşullarına ilişkin gerekli belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması halleri sınırlı sayıda olmayıp örnek olarak sayılmıştır. Ancak istisnai haller madde metninin başına yazıldığı için sanki olay yerini terk etme hali sadece bedeni hasara neden olan kazalarda uygulanacakmış, maddi hasarlı kazalarda uygulama alanı yokmuş gibi bir anlama yol açmıştır. Oysaki bedensel hasarlı kaza olmasa dahi olay yerinin terk edilmesi halinde sigorta şirketinin belirtilen istisnalar haricinde sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiştir. Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4-f maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır. Sigortalı kaza yerini ancak Genel Şartların B.4-f maddesinde sayılan zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini ispatlar ise rücu durumundan kurtulacaktır. Açıklanan nedenlerle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlarının B.4/f bendine göre kaza yerinin terk edilmesi halinin salt maddi hasarlı trafik kazalarında da içe rücu sebebi olduğu açıktır. (Yargıtay 4. HD 2024/11202 Esas, 2025/2473 Karar Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair Kararı)

Somut olayda icra dosyasına konu borç davalı tarafça ödendiğinden konusuz kalan talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Uyuşmazlık esastan çözülmediğinden yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden ise davanın başındaki haklılık durumuna göre karar verilmesi gerekmektedir. Kaza tespit tutanağına göre sigortalı ... plakalı çekicinin park halindeki dava dışı ... plakalı araca çarparak olay yerini terk ettiğinin sabit olduğu, davalı vekili müvekkilinin ağır kusurlu olmadığını, bu nedenle rucü şartının oluşmadığını savunmuş ise de genel şartlar yürürlüğe girdikten sonra meydana gelen trafik kazalarında kaza yerini terk olgusu ile birlikte rücu şartının oluştuğu, ayrıca sigortalının ağır kusurlu olmasının gerekmediği, alınan bilirkişi raporuna göre yapılan ödemenin hasar ve kaza ile uyumlu olduğu, ödeme tarihinden itibaren faiz de istenebileceği, ZMMS Genel Şartları B4 maddesi uyarınca rücu şartlarını oluştuğu, dolayısıyla davacının dava açmakta haklı olduğu değerlendirilmekle yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine dair aşağıdaki hükmün tesisi uygun görülmüştür. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1.Konusuz Kalan Dava Hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2.Şartları oluşmamakla icra inkar tazminatı ve kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine,

3.492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 732,00-TL ilam harcından, tahsil edilen 615,40-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 116,60-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

5.Davacı tarafın yaptığı 615,40-TL başvurma harcı, 615,40-TL peşin harç, 1.013,90-TL tedbir talebi harcı, 4.500,00-TL bilirkişi ücreti, 135,00-TL posta ücreti olmak üzere toplam 6.879,70-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6.Davalı tarafın yaptığı 30,00-TL yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

7.6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

8.Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2. maddesi uyarınca 8.751,51-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/03/2026 Katip ... Hakim ...