İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan aracın 13.09.2019 tarihinde karıştığı tek taraflı kazada araçta yolcu konumunda olan davacıların desteğinin vefat ettiğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; yargılama sırasında taleplerini yükseltmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaza yapan araca istiap haddi aşılarak binildiği ve operatörlük belgesi bulunmayan sürücünün aracına binildiği için %20 müterafık kusur indirimi yapılarak başvurunun kısmen kabulü ile davacı ... için 156.796,90 TL’nin, davacı ... için 102.089,46 TL'nin yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; vekalet ücretine ilişkin itirazın kabulüne, diğer itirazıların reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kusur raporu alınması gerektiğini, kazanın iş kazası olduğunu ve işveren sigortasının yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, davacı vekilinin müvekkili şirkete eksik evrakla başvuru yaptığını, istiap haddi aşıldığı için tazminat miktarından %20 den fazla indirim yapılması gerektiğini, davanın kısmi dava olarak açıldığını yapılan ıslaha onay vermediklerini, alacak kalemlerinin belli olmadığını, kazanın ispatlanması gerektiğini, aracın sigorta yapılması gereken bir araç olup olmadığının araştırılması gerektiğini, müteveffanın davacılara destekliğinin ispatlanması gerektiğini, güncel nüfus bilgilerinin getirtilmesi gerektiğini, SGK tarafından yapılan ödemelerin tazminattan düşülmesi gerektiğini, cenaze ve defin masraflarının ispatlanması gerektiğini, hatır indirimi ve emniyet kemeri kullanılmaması nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiğini, taraflar arasında uzlaşma olup olmadığının araştırılması gerektiğini ileri sürmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, ZMSS poliçesi bulunmayan aracın yaptığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalan anne ve babanın destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

1.Dosya kapsamına göre, olay yeri olan bölgenin ... ilçe ... 41 km mesafede bulunduğu, yolda bölücü terör örgütü mensuplarınca el yapımı patlayıcı döşenmiş olabileceği bu nedenle de yol güvenliğinin olmadığının değerlendirilmesi nedeniyle kaza gününü takiben olay yeri emniyeti alındıktan sonra olay yerine gidilebildiği, kolluk görevlileri ve aracın yetkili servis görevlisi tarafından düzenlenen olay yeri tespit tutanağında; davacının yolcu olarak bulunduğu aracın, 2007 model iş makinesi olduğu, aracın olay günü ... istikametinden ... istikametine gitmekte iken, sürücünün ve yaralı şahısların iş makinesi üzerinde olduklarının değerlendirildiği, kaza mahalline gelmeden 20 metre önce yolun sağ tarafında bulunan kaya parçasına iş makinesinin ön tarafında bulunan kovanın çarptığı kova kısmında hasar meydana geldiği, çarpma sonrasında ise sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybettiği, iş makinesi üzerinde bulunan şahısların çarpmanın etkisiyle istem dışı kabin camını kırdıkları, kaya hizasında da cam parçalarının bulunduğunun görüldüğü belirtilmiştir.

Devamında ise iş makinesinin yolun sol tarafındaki şarampole girerek yan yattığının görüldüğü, iş makinesinin yan yatmasının nedeni olarak da iş makinesi üzerinde birden fazla kişinin bulunması nedeniyle görüş açısının daraldığı ve gidiş istikametine göre yolun sağ tarafındaki kaya parçasına kovanın sağ tarafından çarptığının belirtildiği görülmüştür.

Dosyada mevcut Çukurca Cumhuriyet Başsavcılığına sunulmak üzere hazırlanan kusur raporunda ise; araç sürücüsünün operatörlük belgesi olmadığı ve işveren veya yetkili tarafından kendisine herhangi bir iş ekipmanının kullanılması yönünde talimat verilmediği halde iş makinasının anahtarını depodan izinsiz alarak kendi iradesiyle çalıştırdığı ve diğer 4 çalışanla beraber binerek yokuş aşağı ilerlerken yol hakimiyetini kaybederek iş makinesinin devrilmesine sebep olduğu için asli kusurlu olduğu, şantiye şefinin ise kendisinin yetersiz kişilerin iş ekipmanını kullanması yönünde bir talimatı olmamakla beraber, iş ekipmanlarının anahtarlarına yetkisiz çalışanların ulaşımını engellemeye yönelik bir önlem almadığı ayrıca bu hususla ilgili gerekli gözetim ve denetim yükümlülüğünü de yerine getirmediğinden tali kusurlu olduğu belirtilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 266. ve takip eden maddeleri uyarınca, mahkemece, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden bilirkişinin oy ve görüşü alınarak karar verilmelidir. Trafik kazasında tarafların kusur oranlarını belirlenmesi uzmanlık gerektiren konulardandır. Hakem Heyetince, herhangi bir kusur raporu alınmaksızın davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek eksik inceleme ile karar verilmiş olması doğru değildir.

Şu durumda, İtiraz Hakem Heyetince dava konusu trafik kazasına ilişkin tüm deliller (ifadeler,vb) değerlendirilmek suretiyle tüm dosya kapsamı ile olayın oluş şekline göre tarafların olaydaki kusur oranlarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespiti için alanında uzman bilirkişiden denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınıp, buna uygun şekilde hesaplama yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

2.Bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir. VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

07.10.2025 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi. KARŞI OY Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Davacılar desteğinin ölümü ile sonuçlanan kazayı yapan ve zorunlu trafik sigortası bulunmayan araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi ve iş makinesinin devrilmesiyle tek taraflı kaza meydana gelmiştir. Olaya ilişkin kaza tespit tutanağı düzenlenmeyip olay yeri inceleme tutanağı düzenlenmiş olmakla birlikte sigortasız iş makinesinde yolcu olan davacılar desteğinin kazanın meydana gelmesinde etken bir davranışının olmadığı, olayın oluş biçiminden ve dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu itibarla sigortasız araç sürücüsü dışında kimsenin kusurlu olmadığı ve yolcu konumunda olan davacılar desteğinin de kazanın meydana gelmesine etken davranışı (sürüş kusuru olamayacağından) bulunmadığı dikkate alındığında, somut olay bakımından kusur raporu alınmasına gerek yoktur. Kaldı ki davalı taraf, sigortasız araç sürücüsünün tam kusurlu kabulüne ilişkin verilen karara karşı yaptığı itirazda ve İtiraz Hakem Heyeti kararına karşı başvurduğu temyizde kusura itiraz etmemiştir. Kazadaki kusur durumunun belirlenmesi, kamu düzenine ilişkin olmadığı gibi emredici kurallarla da ilgili değildir. Bu itibarla somut olay bakımından kusur raporu alınmasına gerek yoktur.

Açıklanan nedenlerle; kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunması mümkün olmayan yolcu desteğin ölümü nedeniyle zarar gören davacılara karşı tüm zarar sorumlularının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88 inci maddesi gereği müteselsilen sorumlu oldukları da gözetilerek, kusur incelemesi yapılması sonuca etkili olmayacağından, davalı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazları reddedilip diğer temyiz itirazlarının incelenmesiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.