İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı Kurum vekili ile davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı ... Yapı Dekerasyon isimli taşeron firmanın sigortalı işçisi olarak, ... ve Ticaret Limited Şirketine ait inşaatın dış cephe yatılım işi yapıldığı sırada 22.09.2018 günü inşaat iskelesinin 2. katından düşerek yaralandığını, inşaat yetkililerinin davacıyı ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine götürdüklerini ve ağaçtan düştü şeklinde olayı göstererek, yaralamaya sebep olan kişi veya kişiler hakkında yapılması gereken adli ve idari tahkikata engel olduklarını beyanla davalılar iş yerinde 22.09.2018 tarihinde yaşanın kazanın iş kazası olduğunun tespitini talep etmiştir.

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının iş kazasının tespiti için Kuruma başvuruda bulunduğunu, yapılan araştırmada iş kazasını kanatlayacak her hangi bilgi ve belge bulunmadığından, 04.12.2018 tarih ve 808 sayılı ünite komisyon kararı ile olayın 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi kapsamında iş kazası sayılmadığını, davacının davasının haksız olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

2.Davalılar ... ve ... tarafından davaya cevap verilmemiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 20.01.2022 tarihli Kararı ile dinlenen davacı ve bordro tanıklarının davacının kaza tarihinde iskeleden düşme ânına görgü tanığı değil iseler de olayın meydana geldiği ânı müteakip olay yerine geldikleri, düşme sonrasına tanık oldukları, 22.09.2018 tarihinde yaşanan yaralanma olayının davacının halen iş yerinde bulunduğu sırada meydana geldiği, meydana gelen olayın 5510 sayılı Kanun'un 13/1-a maddesinde yer alan düzenleme kapsamında olduğu değerlendirilerek davanın kabulü ile davacının 22.09.2018 tarihinde meydana gelen yaralanma olayının iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 20.01.2022 tarihli Kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ve davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 09.01.2024 tarihli Kararı ile davalılar SGK ve ...Ltd. Şti.'nin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 09.01.2024 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Dosya kapsamı incelendiğinde, davacı, 22.09.2018 günü davalılardan ... Yapı Dekerasyon isimli taşeron firma nezdinde diğer davalı ... ve Ticaret Limited Şirketine ait inşaatın dış cephe yalıtım işi yapıldığı sırada inşaat iskelesinin 2. katından düşmesi sonucu gerçekleşen kazada yaralanmış olup, kaza tarihinde davacının ... sicil no.lu ... unvanlı işyerinden sigortalı çalışmasının bulunulduğu, ... sicil no.lu işyerinin "İnşaat Yalıtım- Mantolama" mahiyeti ile 01.03.2016 tarihinde kapsama alındığı, Kurumun 04.12.2018 tarih ve 808 sayılı Komisyon Kararı ile olayın iş kazası olarak kabul edilmediği, bu defa huzurdaki davada davacı tarafından yaşanan olayın iş kazası olduğunun tespiti isteminde bulunulduğu, Mahkemece yapılan yargılama kapsamında her iki davalı yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ise de hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

2.Somut uyuşmazlıkta, davalı Kurumdan celp olunan ... sicil numaralı işyeri sicil dosyası incelendiğinde anılan işyerinin dava dışı ... adına tescilli olduğu, diğer davalı ... adına Kurumda ... sicil numarası ile "İkamet amaçlı diğer binaların inşaatı" mahiyetinde işyerinin 27.12.2018 tarihinde kapsama alındığı anlaşılmaktadır. Davacının talebi bakımından davalı Kurum kayıtlarında işveren olarak "..." isminin geçtiği, oysa davada hükmün "..." aleyhine kurulduğu, söz konusu işyerinin ...'a ait şahıs firması olduğu belirgin olup, HMK'nın 124 üncü maddesi kapsamında gerçek kişi işverene usulüne uygun şekilde husumet yöneltilerek gösterilecek bütün deliller toplandıktan sonra, tüm deliller birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının 22.09.2018 tarihinde meydana gelen yaralanma olayının iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalılar ... ve ... vekilleri temyiz dilekçesinde; davacının ... Yapı Dekorasyonun sigortalı işçisi olduğunu, kaza anında davalı şirketin işçilerinin olay yerinde bulunmadığını, kazanın meydana geldiği iskelenin kurulması da dahil her türlü sorumluluğun söz konusu inşaatın dış cephe işini yapan ... Yapı Dekorasyona ait olduğunu, davalılar arasında alt-üst işveren ilişkisi dahi bulunmadığını, davanın davalı Hakaner Ltd. Şti. açısından husumet yönünden reddi gerektiğini, yaşanan olayda davacı tarafın kendi kusuru ile iskeleden düştüğünü, mesai bittikten sonra kıyafetlerini değişmek amacıyla bir kat yukarı çıkması gereken davacının, inşaat merdivenlerini kullanması gerekirken iskeleden tırmanmayı tercih etmesi üzerine iskeleden aşağı düştüğünü, bu nedenle davalı ...'ın da herhangi bir kusuru bulunmadığını beyan etmektedir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; söz konusu olayın iş kazası olduğunu ispatlayacak işverence düzenlenen iş kazası bildirim formu, tahkikat evrakı, kolluk kuvvetlerince olay ile ilgili düzenlenmiş ifade tutanakları, bir bilirkişi raporu vs. bilgi ve belge bulunmadığını, 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesindeki şartların oluşmadığını, olayın iş kazası olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, beyanına başvurulan tanıkların görgüye dayalı tanıklığının söz konusu olmadığını, tanıkların davacının kıyafetini değiştirmek için yukarı kata merdiven yerine iskele ile çıkmaya çalıştığını ve düştüğünü, bu bilgiyi sonradan duyduklarını beyan ettiklerini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının yaralanması ile sonuçlanan olayın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

1.Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesinin birinci fıkrasında iş kazası, “a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b)-(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c)-Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d)-(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) Bu Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e)-Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.” şeklinde tanımlanmıştır.

2.İnceleme konusu eldeki davada, davacının davalı ...'a ait ... Yapı Dekerasyon isimli taşeron firmanın sigortalı işçisi olarak, diğer davalı şirkete ait inşaatın dış cephe yatılım işi yapıldığı sırada 22.09.2018 günü inşaat iskelesinin 2. katından düşerek yaralandığını belirterek iş kazasının tespiti talebinde bulunduğu, Mahkemece dinlenen davacı ve bordro tanıklarının beyanları dikkate alınarak kazanın davacının halen iş yerinde bulunduğu sırada meydana geldiği değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilmiş ise de bu sonuca eksik inceleme ve araştırma ile gidilmiştir.

3.Dosya kapsamına göre davalı ... adına ... sicil numaralı işyerinin bulunduğu, söz konusu işyerinin İnşaat Yalıtım - Mantolama işlerine ilişkin olduğu, davacının kaza tarihini de kapsayacak şekilde 05.03.1018 - 19.02.2019 tarihleri arasında ... sicil numaralı ... unvanlı işyerinden sigortalı bildiriminin yapıldığı, buna karşılık davalı ... adına Kurumda "İkamet Amaçlı Binaların İnşaatı" mahiyetli 27.12.2018 tarihinde kapsama alınan ... sicil numaralı ayrı bir işyerinin mevcut olduğu, buna göre davalı işverenler yönünden iki ayrı sicilde kayıtlı işyerleri bulunduğu gözetilerek davalılara ait işyeri tescil dosyaları getirtilmek suretiyle davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı araştırılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

26.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.