Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..." isimli senaryoda davacılar ile davalı ...'in FSEK'in 10. ve 11. maddeleri uyarınca ortak eser sahipleri olduğu, davalılardan ... tarafından kaleme alınan "... Hikayesi" adlı kitabın bağımsız bir eser olmadığı, asıl esere bağlı işleme eser olduğu, davacıların bu yöndeki tespit taleplerinin kabulü gerektiği, ancak izinsiz işleme, iktibas ve haksız rekabet söz konusu olmadığından davacı tarafın bu yöndeki taleplerinin yerinde olmadığı, mali hak ihlaline ilişkin iddialara gelince, davacılar ile davalı ... arasında imzalanan 11.02.2015 tarihli sözleşmeye göre, "..." isimli eserin işleme hakkının 2 yıl süre ile ...'e devredildiği, bu hakkın herhangi bir koşula bağlanmadığı, sadece her bir yazar bakımından bu hakkın 2 yıl süre ile sınırlandırıldığı, sözleşmede belirtilen ... etme yükümlülüğünün, sözleşmenin geçerlik şartı olmadığı, Sözleşmenin 8. maddesinde "..." isimli hikayenin kitap veya e-kitap olarak yazılıp basılması halinde diğer hikaye sahiplerinin satıştan ve gelirden herhangi bir hak talep etmeyeceği, edebi eserin yazarı diğer iki hikayecinin isimlerine ön sözde yer verilerek ... edileceğinin düzenlendiği, bu yükümlülüğün yan yükümlülük olduğu, ortak eser sahipleri arasında, işleme hakkının devri karşılığı ... etme yükümlülüğünün bulunduğu bir ilişkinin olmadığı, Sözleşmede, ... etme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde sözleşmenin geçersiz olacağı ya da cezai şart isteneceğine dair hüküm bulunmadığı, bu durumda işleme hakkının davalı ...'e şarta bağlı verildiğinden bahsedilemeyeceği, bu yükümlülüğe aykırılık halinin mali hak talep hakkı vermeyeceği, mali hak talebine ilişkin şartlar oluşmadığından maddi tazminata da hükmedilemeyeceği, manevi hak ihlaline gelince; üzerinde ortak hak sahipliği bulunan "..." isimli senaryonun roman haline gelmesi için davalı ...'e davacılar tarafından yetki verildiği ve roman haline gelen senaryo üzerinde mali haklarının olmayacağının mezkûr sözleşmede kararlaştırıldığı, manevi hakları ile ilgili olarak da ...'in romaının ön sözünde davacıların adlarına yer verilek kendilerine ... edileceğinin kararlaştırıldığını, davacıların, 2. baskıda isimlerine son sözde yer verilmesi ile romanın artık izinsiz işleme sayılacağını, ayrıca FSEK'in 15. maddesi uyarınca manevi hak ihlalinin olacağını ileri sürerek her bir davacı için 15.000,00 TL manevi tazminat talep ettiği, manevi hakkın ihlali halinde mali hakkın da geçersiz olacağına dair sözleşmede ve ilgili mevzuatta düzenleme bulunmadığı, manevi hakkın ihlalinin doğrudan mali hakkın da ihlali sonucu doğurmayacağı, davalı ...'in işleme hakkı çerçevesinde oluşturduğu romanın izinsiz işleme olmadığı, ancak FSEK'in 15. maddesi uyarınca mali haklar devredilmiş olsa bile eser sahibinin o eserin kendisine ait olduğunu açıklama konusunda münhasır ve mutlak hakkının olduğu, tarafların adın belirtilmesinin ne şekilde olacağını aralarında kararlaştırabileceği, somut olayda da edebi eserin sahibinin diğer iki hikayecinin isimlerine ön sözde yer verilip ... edileceğinin düzenlendiği, kitabın ilk baskısından farklı olarak ikinci baskısında ... yazına son sözde yer verildiği ve romanın birlikte eser sahibi olunan senaryodan yararlanılarak oluşturulduğuna ilişkin yeterli bilgi olmadığından davalının FSEK'in 15. maddesindeki yükümlüğü ihlal ettiği, bu çerçevede 15.000,00'er TL manevi tazminatın uygun olduğu, davalı yayınevinin bu tazminattan diğer davalı ile birlikte sorumlu olduğu, manevi hakkın ihlali halinde FSEK'in 66. maddesi uyarınca bu hakka yönelik tecavüzün tespiti ve önlenmesi istenebileceğinden, davacıların bu yöndeki talebinin yerinde olduğu, ancak mali hak ihlali ve bu eylemin haksız rekabete neden olduğu yönündeki taleplerin kabul edilemeyeceği, yine FSEK'in 67. maddesi uyarınca kararın ilanı şartlarının oluştuğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar, asıl ve birleşen davada taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar tarafından dava dilekçesinde ve yargılama aşamasında caymadan kaynaklanan talepler ileri sürülmediğinden, mahkemece bu hususta gerekçeye yer verilmemesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, istinaf aşamasında ileri sürülen bu hususun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 357. maddesi uyarınca incelenemeyeceği, işleme kitapta davacıların adına usulüne uygun yer verilmemesi sebebi ile manevi hak ihlali oluştuğu, FSEK'in 70/son maddesi uyarınca satıştan elde edilen kâr manevi tazminat ile birlikte talep edilebilecek ise de, taraflar arasındaki sözleşmede işleme eserden gelir elde edileceğine, mali hakların bedeli karşılığında devir edildiğine dair düzenleme bulunmadığından FSEK'in 70/son maddesi gereği maddi tazminat talebinin reddi kararının isabetli olduğu, maddi tazminat bakımından haksız rekabet koşullarının oluşmadığı, davalıya işleme hakkının 15.02.2017 tarihine kadar verildiği, bundan böyle davalının hiçbir işleme eser yapmamasına dair talep konusunda hüküm kurulmadığına yönelik davacı taraf istinafının, davacılar tarafından işleme eser için izin verilmesi ve ihlal edilen hakkın manevi haklardan olması sebebiyle yerinde olmadığı, ancak, birleşen davada davacı tarafça tecavüzün ortadan kaldırılması, manevi tazminat ve davalıların kitap satışından elde ettiği gelirin ödenmesinin talep edildiği, Mahkemece FSEK'in 66. ve 67. maddeleri uyarınca davacıların tecavüzün ortadan kaldırılmasını talep edebileceği dikkate alınarak ref talebinin kabul edilmesi gerekirken, bu hususta olumlu olumsuz karar verilmediği, davacıların "Adın belirtilmesi" manevi hakkı ihlal edildiğinden, davacıların isminin ve ... yazısının 2. baskı kitaplara 1. baskıda yazıldığı şekilde yazılarak ihlalin giderilmesini isteyebileceği, ancak eserin işlenmesi ve basılması izinsiz olmadığından FSEK'in 77. maddesi uyarınca eserin toplatılmasının mümkün olmadığı; davalı ... Gödek vekilinin itirazlarına gelince, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporarlarında eserin işleme eser vasfında olduğunun tespit edildiği, davalının eyleminin taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olmadığı, manevi tazminat koşullarının gerçekleştiği; davalı şirket vekilinin istinaf itirazlarına gelince, davacıların isimlerine son sözde usulsüz bir şekilde yer verilmesinden dolayı yayınevinin sorumluluğunun bulunduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin birleşen davaya yönelik istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, asıl davada; davacılar ve davalı ... tarafından kaleme alınan "..." isimli senaryo üzerinde adı geçenlerin birlikte eser sahibi olduğunun tespitine, davalılardan ... tarafından kaleme alınan "... Hikayesi" isimli eserin bağımsız eser olmadığı ve asıl esere bağlı işleme eser olduğunun tespitine, izinsiz işleme, iktibas ve haksız rekabet söz konusu olmadığından bu yöndeki taleplerin reddine, birleşen davada; davacıların ...'in ve diğer davalının kitabın 2. baskısında davacıların FSEK'ten kaynaklanan mali haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ve men'i taleplerinin reddine, davacıların ...'in ve diğer davalının kitabın 2. baskısında davacıların FSEK'ten kaynaklanan manevi haklarına tecavüzlerinin tespiti ile men'ine, FSEK'in 15/2 hükmüne aykırılık nedeniyle 15.000,00'er TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline, koşulları oluşmadığından maddi tazminatın reddine, davacıların isminin ve ... yazısının 1. baskıda yazıldığı gibi 2. baskıya basılarak ihlalin giderilmesine, ancak eserin işlenmesi ve basımı izinsiz olmadığından eserin toplatılması talebinin reddine, manevi haklara tecavüz oluştuğundan kararın ilanına karar verilmiş, hüküm, asıl ve birleşen davada davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava eser üzerinde birlikte hak sahipliği, işleme eser, izinsiz işleme, iktibas ve haksız rekabetin tespiti taleplerine; birleşen dava ise mali ve manevi haklara tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ile maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre asıl ve birleşen davada davalılarından ...'in temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.Asıl ve birleşen davada davalı şirket vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Bölge Adliye Mahkemesince işleme eserde davacıların isimlerine son sözde usulsüz şekilde yer verilmesinden dolayı asıl ve birleşen davada davalı şirketin sorumlu olduğu kabulü ile karar verilmiş ise de;

Davacılar ile davalı ... arasında imzalanan 11.02.2015 tarihli protokol'ün 8. maddesinde, "...Edebi eserin yazarı diğer iki hikayecinin isimlerine ön sözde yer verip ... edecektir" hükmüne yer verilmiş olup, dava konusu eserin dava dışı Sayfa 6. Yayınları tarafından yapılan ilk baskısında, ... yazısına “Anafikri getirdiği ilk günden beri, hikayenin onlarca senaryolaştırma çalışmasını beraber yürüttüğümüz ...'a, senaryo ekibinin sağlam kalemi dostum ...'e ... ediyorum.” şeklindeki içerik ile Protokolde belirtilen şekilde 'Ön Söz'de yer verilmiştir. Bilahare, ...'in "... Hikayesi" ve "... Efsanesi" isimli kitapların çoğaltma ve yayın hakkının adıgeçen adına dava dışı ... Ajans Ltd. Şti. tarafından davalı şirkete devrine ilişkin 02.02.2018 tarihli sözleşme yapılmıştır. Bahsekonu sözleşmenin 5/B maddesi, "Yayınevi, Kitapların metni üzerinde Yazar'ın yazılı onayı olmaksızın hiçbir değişiklik ve ek yapamaz" şeklinde düzenlenmiştir.

Dosyada mübrez bir kısım e-posta yazışmalarından, dava konusu eserin baskıya hazırlık aşamasında "..." bölümünün sona alınması konusunda yazar ile görüşüldüğü, istenilmediği takdirde eski başlığı (... ve ...) ile yerinde kalabileceğinin, "... ve ..." başlığı altındaki metinde istenilen değişikliğin yapılabileceğinin davalı ...'e iletildiği, ancak ...'in "... ve ..." şeklinde yazılmasına müsaade ettiği, metin içeriğinin de kendisi tarafından "Elinizdeki roman edebi bir iddia taşımıyor, siyasi bir bakış açısı içermiyor. Yüreğimde büyüttüğüm hikayelerden biri.. Medeniyetimizin zenginliğinden giderek uzaklaşan umutsuz gençliğe ilham, eşsizliği acımasızca katledilen şehrime ağıt olsun diye yazıldı. Adı geçen tüm karakterler gerçektir. Tarihi şahsiyetlerin öyküye katılımında rızalarını alma gücümüz olmadığından, hata ettiysek affola... Allah hepsine rahmet eylesin. ..., ..., ...'e ... ve ...'ye... Destek ve inançlarınızdan dolayı hepinize ... ediyorum. Hikayenin -bir zamanlar- uzun metraj senaryo çalışmalarını beraber yürüttüğümüz ... ve ...'e de ayrıca ... ediyorum" şeklinde düzenlendiği görülmektedir.

Davalı şirketin, ortak eser sahipleri arasında yapılan 11.02.2015 tarihli protokolün tarafı olmadığı, davalı şirketin taraf olduğu 02.02.2018 tarihli sözleşme uyarınca yazardan izin alınmadan eserde bir değişiklik yapılmayacağı, dava konusu eserde "..." kısmının yerinin ve içeriğinin yazar tarafından belirlendiği hususları birlikte dikkate alındığında, davalı şirket yönünden asıl ve birleşen davanın reddi gerekirken, işleme eserde davacıların isimlerine son sözde usulsüz şekilde yer verilmesinden dolayı davalı şirketin de sorumlu olduğu gerekçesi asıl ve birleşen davanın kabulü doğru olmamış, hükmün, bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen dosya davalısı ...'in temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen dosyada davalı ... ve ... Yayıncılık ve Yapımcılık Tic. A.Ş.'nin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

HMK'nın 373/2 hükmü uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden asıl ve birleşen davada davalı ...'e yükletilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde asıl ve birleşen davada davalı ... ve ... Yay. ve Yapım Tic. A.Ş.'ye iadesine, 26.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.