T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalının maliki işleteni olduğu ... ... plakalı iş makinesinin müvekkili şirket tarafından ZMMS ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirkete sigortalı olan ve davalının maliki ve işleteni olduğu aracın ... tarihinde trafik kazasına karıştığını, kaza sebebiyle park halindeki ... plakalı aracın zarar gördüğünü, müvekkili şirket tarafından ... plakalı araçta oluşan hasar sebebiyle hak sahiplerine ... TL ödeme yapıldığını, davaya konu kaza sırasında, sigortalı araç sürücüsünün geçerli bir sürücü belgesi bulunmadığını, sigortalı araç sürücüsü dava dışı ...'in kaza tarihinde ... sınıfı sürücü belgesi bulunduğunu ancak bu sürücü belgesi kullanıldığı araç için geçerli ve yeterli sürücü belgesi olmadığını, kaza anında sigortalı araç sürücüsünün geçerli bir sürücü belgesinin olmaması sebebi ile müvekkili şirketin zarar görenler için ödediği tazminatın rücusu için Zorunlu Trafik Poliçesi Genle Şartları B.4 maddesi gereği sigortalısına başvurma hakkı doğduğunu, dava konusu rücu talebine ilişkin 2 yıllık zaman aşımı süresinin TBK 72.maddesine göre değil TBK 73.maddesi ve KTK 109/4 maddesine göre tazminatın ödendiği tarihten itibaren işlemekte olduğunu ve süresinde icra takibinin yapıldığını, davalının müvekkili şirketin sigortalısı olması sebebiyle kendisine dava açılmak zorunda kalındığını, davalı hakkında Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ile ödenen ... TL ana para ve ferilerinin ödenmesi için takip yapıldığını ancak borçlu tarafından takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz sebebiyle takibin durduğunu bildirerek Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasına yapılan tüm itirazların iptali ile takibin devamına, davalının haksız ve kötü niyetli olarak itiraz sebebiyle asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... marka ... model ... plakalı aracın davacı sigorta kapsamında ZMMS poliçesi kapsamında sigortalı olduğunu, müvekkile ait davaya konu araç ile dava dışı 3. kişiye ait ... plakalı araç arasında şantiye alanı içerisinde ... tarihinde kaza gerçekleştiğini, davacı sigorta şirketi tarafından kazaya ilişkin sigorta poliçesi kapsamında yapılan hasar ödemesinin usul ve yasaya uygun olduğunu, sigorta tarafından ödenen bedelin rücuen talep edilmesi usul, yasa ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı sigorta şirketi her ne kadar sigortalı araç sürücüsünün geçerli bir sürücü belgesi bulunmadığını iddia ederek rücuen tazminat talep ettiği söz konusu iddia ve talepler mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğunu, zaman aşımı itirazında bulunduklarını, sürücünün davaya konu ... aracını kullanma hak ve yetkisi bulunduğunu, nitekim operatörün söz konusu aracı kullanması için operatörlük sertifikası bulunduğunu, somut olayın müvekkilin hizmet verdiği şantiyede gerçekleştiğini, herhangi bir karayolunda seyir halinden bahsedilemeyeceğini, bu kapsamda şantiye alanında davacının iddiasındaki gibi bir ehliyete ihtiyacın bulunmadığını bildirerek usul ve yasaya aykırı haksız ve kötü niyetli davanın reddine, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından arabuluculuk son tutanağı, hasar dosyası ve sigorta poliçesi, kaza tespit tutanağı, ödeme dekontu, kaza fotoğrafları delil olarak sunulmuş, mahkememizce ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'nden ve Antalya İl Nüfus Müdürlüğünden dava dışı ... ...'in sürücü belgesi dosyamız arasına celbedilmiş, Uyap sistemi üzerinden Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyası, araçların trafik tescil kayıtları dosyamız arasına alınmak suretiyle tüm deliller toplanmıştır. Dava, ZMSS poliçesi ile sigortalı olan aracın yeterli ehliyete sahip olmayan sürücü idaresinde iken sebep olduğu trafik kazasından kaynaklı alacağın rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine ... TL asıl alacak ile ... TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere ... TL üzerinden örnek no:7 olan ödeme emri ile takibe girişildiği, davalının süresinde borca itirazda bulunmuş olduğu, takibin durduğu, eldeki davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların kusur oranlarının ve araç hasar bedelinin tespiti ile yapılan ödemenin gerçek zarar ile uyumlu olup olmadığı için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyetinin ... tarihli raporunda; Adli Trafik Bilirkişi: Meydana gelen kaza noktasının karayolu kapsamında bulunup bulunmadığının tespit edilemediğinden, kaza iki şekilde değerlendirilildiği, kazanın meydana geldiği yerin karayolu kapsamında bulunması halinde, trafik kazasına karışan, davalı (... ... şirketi ) ... ... plakalı iş makinası (...) sürücüsü ... ...' in, manevraları düzenleyen genel şartlara uymadığı, park halindeki ... plakalı kamyon sürücüsü ... ...'ın, herhangi bir kural ihlali tespit edilemediğini, kazanın meydana geldiği yerin karayolu kapsamı dışında bulunması halinde, davaya konu olan kaza noktasının karayolu taşıt trafiği için faydalanılan bir yer ve taşıt trafiğine açık kamuya ait alan olmadığından, trafik kazası olmadığı, olayın şantiye içerisinde bulunması ve şantiyenin yaptığı işle ilgili faaliyeti sonucu meydana geldiği,Hasar Yönünden, kaza neticesinde ... plaka nolu araçta ki toplam ve gerçek hasarın parça + işçilik (kdv dahil) olmak üzere ... TL olduğu, söz konusu bedelin araçta oluşan hasarla uyumlu olduğu, dolayısıyla da davacı tarafından ödenen hasar bedelin uygun olduğu, yine eksper raporunda tespit edilen ve değişmesi gereken parçaların bedelleri ile yapılacak işçilik bedellerin olay tarihi itibari piyasa rayiçlerine uygun olduğu, Sigortacılık ve Rücu'en talep Yönünden: Kazanın gerçekleştiği olay yerinin kamuya açık ve karayolu bağlantısı olan bir alan olduğu, kamuya açık alan ve olay mahallinin karayolu bağlantısı olmasından dolayı davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı kişiye maddi tazminat ödemesi yapıldığı, 2918 sayılı KTK 42. Maddesine göre operatörlük belgesi almış fakat belgeyi ... sınıfı sürücü belgesine dönüştürmemiş kişilerin karayolunda iş makinesi kullanamayacağı açıkça belirtilmiş olduğundan davaya konu sürücünün operatörlük kurs bitirme belgesinin karayolunda tek başına geçerli olmadığı, kazanın gerçekleştiği olay yerinin kamuya açık ve karayolu bağlantısı olan bir alan olduğu, kamuya açık alan ve olay mahallinin karayolu bağlantısı olmasından dolayı davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı kişiye maddi tazminat ödemesi yapıldığı, davacı sigorta şirketinin, davalının kusuru nispetinde hesaplanan tazminat/alacak tutarlarını, kaza anında yetersiz ehliyet ile araç kullanan sigortalısı davalıdan, 2918 sayılı Karayolları Trafik kanunu ve Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına istinaden rücuen talep edebileceği bildirilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9.Hukuk Dairesi'nin 06/03/2025 Tarih 2022/1483 Esas 2025/414 Karar sayılı ilamında,".... Karayolları Trafik Kanunu’nun tanımlarla ilgili 3. maddesinde karayolu; trafik için kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlar olarak tanımlanmıştır. Aynı Yasa’nın 2/2. maddesinde, aksine hüküm bulunmadığı hallerde, karayolu dışındaki alanlardan kamuya açık alanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj yolu ve eşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolu taşıt trafiği için faydalanılan yerler ile erişme kontrolü kara yollarının kamuya açık kesimlerinde ve belirli bir karayolunun bağlantısını sağlayan göl ve akarsular üzerinde kamu hizmeti gören araçların, karayolu araçlarına ayrılan kısımları da bu yasa uygulaması bakımından karayolu olarak kabul edilmiştir. Somut olayda sigorta şirketi, rizikonun meydana geldiği yerin karayolu olmadığını, işyeri sahası içerisinde bulunduğunu, zararın sigorta teminatı dışında olduğunu savunmaktadır. İşyeri sahasının niteliği itibariyle araç trafiği olan, sürekli yükleme ve boşaltma yapılan bir yer olup karayolu sayılan yerlerden olduğunun kabulü gerekir. Kaldı ki dosya içeriğinden rizikonun gerçekleştiği yerin ana yol bağlantısının bulunduğu da belirgindir. Bu durumda rizikonun sigorta teminatı kapsamında kaldığı hususunda duraksamamak gerekir. Hal böyle olunca da davalı tarafın, dava konusu kazanın karayolu dışında inşaat şantiyesinde meydana gelmiş olması sebebiyle dava konusu rizikonun ZMMS poliçesi kapsamında olmadığı yönünde ki istinaf sebebi yerinde değildir." şeklinde belirtilmiştir. 2918 sayılı KTK'nın 95. maddesinde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir" hükmüne yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.b maddesinde ise; tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevkedilmesi sonucunda meydana gelmesi halinde, sigortacının işletene kusur oranında rücu edebileceği belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; ... tarihinde davalı adına kayıtlı ... ... plakalı iş makinesinin dava dışı sürücünün sevk ve idaresinde iken park halinde bulunan ... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, bu kaza sebebi ile ... plakalı aracın hasarlandığı ve davacı sigorta şirketi tarafından ... plakalı araçta oluşan hasar sebebi ile ... TL aracın hak sahiplerine ödeme yapıldığı, davacı sigorta şirketinin trafik zorunlu mali sorumluluk poliçesi ile sigortalı olan davalıya ait aracın yeterli sürücü belgesi olmayan sürücü tarafından kullanıldığı belirtilerek yapılan ödeme nedeniyle ödenen tazminatın sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyasında icra takibi yapıldığı, söz konusu icra takibinde borçlunun takibe itiraz ettiği ve itirazın iptali için dava açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında imzalanan zorunlu mali mesuliyet sigortasının eki durumunda olan sigorta genel şartlarına göre kazanın, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca belirlenen ehliyetnameye sahip olmayan sürücü tarafından kullanılması sırasında meydana gelmesi durumunda, oluşan zararlar teminat dışında kalmakta olup, zarar bedelinin, sigorta şirketi tarafından üçüncü kişiye ödendikten sonra, kendi sigortalısına rücu imkanı bulunmaktadır.Trafik sigortacısı tarafından sigorta sözleşmesi uyarınca sigortalıya karşı açılan rücuen tazminat davalarında, sigortalının sorumlu olduğu miktar, yapılan ödeme miktarı olmayıp, gerçek zarar miktarı kadardır.
Bilirkişi heyetinin ... tarihli raporunda; kazanın meydana geldiği yerin karayolu kapsamında bulunması halinde, trafik kazasına karışan, davalı (... ... şirketi ) ... ... plakalı iş makinası (...) sürücüsü ... ...'in, manevraları düzenleyen genel şartlara uymadığı, park halindeki ... plakalı kamyon sürücüsü ... ...'ın herhangi bir kural ihlali tespit edilemediğini, kaza neticesinde ... plaka nolu araçta ki toplam ve gerçek hasarın parça ve işçilik (kdv dahil) olmak üzere ... TL olduğu, söz konusu bedelin araçta oluşan hasarla uyumlu olduğu, dolayısıyla da davacı tarafından ödenen hasar bedelin uygun olduğu, kazanın gerçekleştiği olay yerinin kamuya açık ve karayolu bağlantısı olan bir alan olduğu, kamuya açık alan ve olay mahallinin karayolu bağlantısı olmasından dolayı davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı kişiye maddi tazminat ödemesi yapıldığı, 2918 sayılı KTK 42. Maddesine göre operatörlük belgesi almış fakat belgeyi ... sınıfı sürücü belgesine dönüştürmemiş kişilerin karayolunda iş makinesi kullanamayacağı açıkça belirtilmiş olduğundan davaya konu sürücünün operatörlük kurs bitirme belgesinin karayolunda tek başına geçerli olmadığı, kazanın gerçekleştiği olay yerinin kamuya açık ve karayolu bağlantısı olan bir alan olduğu, kamuya açık alan ve olay mahallinin karayolu bağlantısı olmasından dolayı davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı kişiye maddi tazminat ödemesi yapıldığı, davacı sigorta şirketinin, davalının kusuru nispetinde hesaplanan tazminat/alacak tutarlarını, kaza anında yetersiz ehliyet ile araç kullanan sigortalısı davalıdan, 2918 sayılı Karayolları Trafik kanunu ve Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına istinaden rücuen talep edebileceği bildirildiği, davalı tarafından rizikonun meydana geldiği yerin karayolu olmadığı, işyeri sahası içerisinde bulunduğu, zararın sigorta teminatı kapsamında olduğunu savunmuş ise de, işyeri sahasının niteliği itibariyle araç trafiği olan, sürekli yükleme ve boşaltma yapılan bir yer olup, ana yol ile bağlantısı bulunduğundan karayolu sayılan yerlerden olduğunun kabulü gerekmiş,3.kişi yönünden oluşan gerçek zarar miktarının belirlenmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık hüküm kurmaya elverişli heyet raporu dikkate alınarak, dava dışı sürücünün davaya konu olay tarihinde kazaya karışan sürücünün yeterli ehliyetinin bulunmadığının tespit edilmiş olması nedeniyle, Trafik Sigortası Genel Şartları B.4. maddesi uyarınca sigorta şirketinin ödediği tazminat ve faizi bakımından sigorta ettirene kusuru oranında rücu hakkının bulunduğu, davacının 3. kişiye ödenen miktarın tespit edilen gerçek zarar miktarını aşmadığı anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, alacak yargılama ile belirlendiğinden ve bu nedenle koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
1.Davanın KABULÜ ile;
Davalının Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin aynen devamına, Davacının icra inkar tazminatı şartları oluşmadığından reddine,
2.Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3.Davacı tarafından yapılan ... TL ilk masraf, ... TL tebligat ve müzekkere gideri, ... TL bilirkişi ücreti olmak üzere ... TL yargılama gideri ile peşin alınan ... TL harcın toplamı ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4.Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ... TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davalıdan alınarak hazineye irat kaydedilmesine,
5.Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6.Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin e-duruşma ile davalı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/02/2026 Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)