Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan yargılama sonunda;

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin araç sürücüsü ..... 27.07.2022 tarihinde Ulukışla ilçesi istikametinde normal seyir halinde iken davalı yanın sigorta müşterisi olan ..... Plakalı araç sürücüsü ...... şerit ihlali yapmak sureti ile müvekkil şirketin ...... plakalı çeksisine ve buna bağlı olarak ..... plakalı yarı römorkun sol yan kısımlarına çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası gerçekleşmiş olduğunu, nitekim kaza tespit tutanağında da belirtildiği üzere davalı yanın (ihtiyari mali mesuliyet sigortasına nazaran), sigortalı müşterisi olan ...... plakala araç sürücüsü yüzde yüz kusurlu olmasından dolayı maddi hasarlı trafik kazası gerçekleşmiş olduğunu, bu kaza sonucu müvekkil şirketin aracında ve buna bağlı olarak yarı römorkunda ciddi hasarlar meydana gelmiş olup müvekkili şirketin ..... plakalı yarı römorku, tam hasarlı olarak trafikten çekilmiş olduğunu, kazaya sebebiyet veren araç sürücüsünün sigorta şirketine, başvuru yapılarak araç sürücüsünün müvekkili şirketin aracına vermiş olduğu zararın karşılanması istenmiş olduğunu, akabinde kazaya sebebiyet veren aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta şirketi kendi sorumluluğunun sigorta poliçesinde belirtilen teminat ile sınırlı olduğunu beyan ederek müvekkili şirkete poliçede belirtilen bedel üzerinden ödeme yapmış olduğunu, ancak kalan bedelin kendisine ödenmesi için kazaya sebebiyet veren aracın İhtiyarı Mali Mesuliyet Sigortasına tarafımızca hem mail yolu ile ulaşılmış olup hemde 10.10.2022 tarihinde davalı sigorta şirketine ekte de sunmuş olduğumuz ihtarname ile gerekli bilgi ve belgeler gönderilmiş olduğunu, ancak davalı şirket ile anlaşma sağlanamamış olduğunu, akabinde dava şartı olarak ekte sunmuş olduğumuz 31.10.2022 tarihinde ...... dosya numarası ile müvekkilinin zararının karşılanması için Kızıltepe Arabuluculuk Bürosuna başvurulmuş ancak davalı şirket ile anlaşma sağlanamamış olduğunu tüm bu nedenlerle; fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak olan araçta oluşan değer kaybının işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketi ile davalı araç sürücüsü tarafından tazminine, ..... Sigorta A.Ş hasar kaydı dosyasının istenilmesine, davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak hasar dosyasının istenilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...... Sigorta vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ..... plaka sayılı araç müvekkili şirket nezdinde 26.07.2021-2022 başlangıç ve bitiş tarihli ..... no’lu imm teminatını havi Genişletilmiş KASKO Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili Sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, maddi hasar talebine istinaden başvuru sahibine imm poliçesinden 9.000,00-TL ödeme yapılmıştır. bu nedenle işbu başvurunun her halde reddinin gerektiğini, ..... nolu hasar dosyası açılarak; özetle zarar gören araç piyasa bedeli 300.000,00-tl olarak dikkate alındığı sovtaj bedeli ise 91.000,00-tl olarak değerlendirildiği arta kalan tutarın 209.000,00-tl olacağı bu bedel üzerinden zmms teminatı 200.000,00-tl mahsup edildiğinde imm ye sarkan tazminat tutarın 9.000,00-tl olacağı hesaplanmış ve 30.11.2022 tarihinde davacıya ödenmiş olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, bu nedenle kusur durumunun şüphesiz tespiti gerekmektedir. İhtiyari Mali Mesuliyet Limiti Bedeni ve Maddi Ayırımı Yapılmaksızın Yıllık Azami 250.000,00 TL olduğunu, sigortalı araç taşımacılık faaliyetinde olduğundan ZMMS limitleri iki kat olarak uygulandığından müvekkil şirket ancak 200.000,00-tl üzerindeki zararlardan sorumlu olduğunu tüm bu nedenlerle; müvekkil şirketin dava konusu olaya ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının tespiti ile davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...... tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; gerek Yasa çerçevesinde gerekse kendi yönünden yarğılamaya esas olacak bir kusurunun bulunmaması sebebiyle bu davanın reddine dair karar verilmesi açısından itiraz etmekte olduğunu, davaya konu olayda kusurunun bulunmadığını, sunmuş olduğu sigorta policelerinden görüleceği üzere kendi yükümlülüklerimi yerine getirmiş, bu dava ise hasım olacak tarafın ..... Sigorta A.Ş. olduğunu, bu sebeple açılan bu davanın benim yönümden bir kusurun bulunmaması var isede Sigorta şartları çercevesinde ilgili sigorta şirketinin sorumlu olduğunu ondan talep edilmesi gerektiğini ifade ve beyan ile yapmış olduğum bu Haklı İtirazımın kabulüyle bu dava benim yönümden Hasım sıfatından çıkartılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememiz dosyasına Makine Mühendisi ve trafik bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti sunmuş olduğu 19/10/2023 tarihli raporunda özetle; " Dosya muhteviyatı belgelere göre, yukarıda ayrıntılı şekilde izah edildiği şekilde, ...... plaka sayılı YARI RÖMORK Araç, 23.07.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası ile, 1. Bu kazanın oluşumunda;..... plakalı araç sürücüsü .......”ünviraja dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde giriş yaparak karşı şeride geçip kazaya sebebiyet verdiğinden; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununda belirtilen sürücülere ait Asli kusurlardan (84/g şeride Tecavüz etme )maddesini ihlal etmesi nedeniyle kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğu, Bu kazanın oluşumunda; ...... Plakalı araç sürücüsünün KUSURSUZ olduğu, 2. Davalı Sigorta Şirketinin davacıya değer kaybı ödemesi yapmadığı, ..... plaka sayılı araç tam Hasarlı (pert total) olarak değerlendirildiğinden değer kaybı olmadığını " belirtmiştir.

Mahkememizin 29/02/2024 tarihli celsesinde; dosyanın ek rapor alınmak üzere sigorta bilirkişisine tevdi edildiği, bilirkişi tarafından sunulan 23/04/2024 tarihli raporda özetle; " ..... SİGORTA A.Ş. nin sorumluluğunun 100.000,00 TL, .... SİGORTA A.Ş. nin sorumluluğunun 9.000,00 TL olarak tespit edildiğini " belirtmiştir.

Mahkememizin 17/10/2024 tarihli celsesinde; dosyanın ek rapor alınmak üzere Makine Mühendisi bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından sunulan 02/12/2024 tarihli raporda özetle; " itiraz konusunun hukuki nitelikte olduğu, genel uygulama açısından, Ek Raporumda yapılan değerlendirmenin uygun olduğu, itiraza yönelik herhangi bir değişikliğin olmadığını" belirtmiştir.

Mahkememizin 16/01/2025 tarihli celsesinde; dosyanın rapor hazırlayan makina mühendisi bilirkişi ile yeni bir sigorta uzmanı eklenerek rapor alınmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 05/05/2025 tarihli raporda özetle; "1.durum; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğinde yapılan değişiklik dikkate alındığında; Yüce Mahkemenizin almış olduğu ara karar gereği, dava konusu ....... plaka sayılı aracın hasarının Tam Hasarlı (.....) olarak değerlendirilmesi ile hasar miktarının 209.000,00 TL olduğu, trafik kazasında sürücüsünün % 100 kusurlu olan Davalı maliki ....... plaka sayılı aracın, ZMMS (Zorunlu Mali Mesuliyet Trafik Sigortası) ını düzenleyen .....

Sigorta A.Ş. nin 200.000,00TL sorumluluğu olduğu, ..... plaka sayılı aracın Kasko Sigorta Poliçesini düzenleyen .....

Sigorta A.Ş. nin, 9.000,00 TL bedelden sorumlu olacağı, 2.durum; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Poliçesi) Sigortasında yer alan teminatlar dikkate alındığında; Yüce Mahkemenizin almış olduğu ara karar gereği, dava konusu ..... plaka sayılı aracın hasarının Tam Hasarlı (......) olarak değerlendirilmesi ile hasar miktarının 209.000,00 TL olduğu, trafik kazasında sürücüsünün % 100 kusurlu olan Davalı maliki ..... plaka sayılı aracın, ZMMS (Zorunlu Mali Mesuliyet Trafik Sigortası) ını düzenleyen .....

Sigorta A.Ş. nin 100.000,00TL sorumluluğu olduğu, ..... plaka sayılı aracın Kasko Sigorta Poliçesini düzenleyen .....

Sigorta A.Ş. nin, 109.000,00 TL bedelden sorumlu olacağını" belirtmiştir. Dava, trafik kazası sonucunda davacı aracında oluşan hasar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde gerçekleşen trafik kazası nedeniyle kusur ve zarar durumunun incelenmesinde; kazanın meydana gelmesindeki kusur oranları bakımından dosyada aldırılan raporlar arasında çelişki bulunmadığı, raporların ayrıntılı, denetime elverişli ve objektif esaslara dayalı tanzim edilmiş olduğu, bu yönleriyle de hükme esas alınabilecek nitelik arz ettikleri, kazanın oluşumunda; ..... plakalı araç sürücüsü .....'ün viraja dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde giriş yaparak karşı şeride geçip kazaya sebebiyet verdiğinden; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununda belirtilen sürücülere ait Asli kusurlardan (84/g şeride Tecavüz etme )maddesini ihlal etmesi nedeniyle kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğu, ...... Plakalı araç sürücüsünün ise kusursuz olduğu, hasar tarihi itibariyle davacıya ait aracın hasardan evvelki piyasa rayiç değerinin 300.000,00-TL, hasarlı haliyle piyasa rayiç değerinin 91.000,00-TL olduğu, bu bakımdan kaza tarihi itibariyle davacı zararının 209.000,00-TL olduğu, bu zarara ilişkin davacının kusurlu aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ..... Sigorta AŞ.'den 100.000,00-TL ödeme almış olduğu yönünde taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı, bakiye hasar miktarı olan 109.000,00-TL'den kazanın oluşumunda %100 kusuru bulunan davalı ...... 'ün tamamıyla sorumlu olduğu noktasında bir tereddüt bulunmadığı anlaşılmıştır. Davalı .....

Sigorta A.Ş.'nin ..... plakalı aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğu, bu bakımdan bu davalı sorumluluğunun ancak zorunlu mali mesuliyet sigortası teminat limitinin aşılması durumunda doğacağı, somut olayda kazanın meydana geldiği yerin dikkate alınması ve ...... plakalı aracın tescil kaydının incelenmesi neticesinde aracın şehirlerarası taşımacılık yapan bir araç olduğunun anlaşıldığı, bu sebeple Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik'in 28/A maddesi uyarınca zorunlu mali mesuliyet sigortası limitinin yönetmeliğin ekinde yer alan teminat limitlerinin iki katı olarak kabul edilmesi gerektiği, hasar tarihi itibariyle zorunlu mali mesuliyet teminat limitinin araç başı 100.000,00-TL, dolayısıyla da somut olay özelinde zorunlu mali mesuliyet teminat limitinin 200.000,00-TL olarak kabul edilmesi gerektiği, bu esasların gerek Mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında, gerekse zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ..... Sigorta A.Ş.'ye karşı açılmış İstanbul ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda da tespit edildiği, bu bakımdan davalı ......

Sigorta A.Ş.'nin sorumluluk miktarının kaza bakımından zorunlu mali mesuliyet teminat limitini aşan 9.000,00-TL ile sınırlı olduğu, bu miktara ilişkin olarak da davalı ..... Sigorta A.Ş. tarafından davanın açılmasından evvel 30/11/2022 tarihinde davacıya ödeme yapılmış olduğu, bu kapsamda somut olayda kaza bakımından dava tarihi itibariyle davalı .....

Sigorta A.Ş.'nin sorumlu tutulabileceği bir zarar miktarının kalmamış olduğu, davalı ..... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan 9.000,00-TL'lik ödemenin diğer davalı ...... bakımından da dikkate alınması gerektiği, bu bakımdan yukarıda 109.000,00-TL olduğu tespit edilen zarar miktarından davalı ......'ün de 100.000,00-TL'lik kısım bakımından sorumluluğunun bulunduğu kanaatine ulaşılmıştır.

HMK’nın ispat yükünü düzenleyen 190. maddesine göre ispat yükü; kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince de, "Kural olarak, herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür." düzenlemeleri mevcuttur. Buna göre; kusur ve zarar iddiası dosyada mevcut deliller ve hükme ve denetime elverişli bilirkişi raporlarına göre davalı ...... bakımından kısmen ispatlanmış olup davanın bu davalı yönünden kısmen kabulüne, diğer davalı ...... Sigorta A.Ş. Yönünden ise sorumlu olduğu zarar miktarının bulunmadığı kanaatine ulaşılması sebebiyle reddine karar verilmiş ve bu yönde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1.Davanın davalı ...... Sigorta Anonim Şirketi yönünden REDDİNE,

2.Davanın davalı ..... yönünden KISMEN KABULÜ ile,

100.000,00-TL tazminatın 27/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ......'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

3.Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 6.831,00-TL ilam harcından peşin alınan 3.569,20-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.261,80-TL'nin davalı ....... alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

4.Davacı tarafından sarf edilen 80,70-TL Başvuru Harcı, 3.569,20-TL Peşin harcı olmak üzere toplam 3.649,90-TL'nin davalı .......'den alınarak davacıya verilmesine,

5.6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 1.492,82-TL'nin davalı .......'den alınarak Hazineye İrat kaydedilmesine,

6.6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 1.627,17-TL'nin davacıdan alınarak Hazineye İrat kaydedilmesine,

7.Davacı tarafından sarf edilen 9.500,00-TL bilirkişi ücreti, 1.561,25-TL posta masrafı olmak üzere toplam 11.061,25-TL den kabul red oranına göre hesaplanan 5.292,46-TL'nin davalı .......'den alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın iş bu davacı üzerine bırakılmasına,

8.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalı .......'den alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,

9.Davalı ....... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren işbu davalıya verilmesine,

10.Davalı HDI Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren işbu davalıya verilmesine,

11.HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı Hüseyin vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/02/2026 Katip ......