T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/748 Esas - 2023/295
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ADANA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILMA TARİHİ : ...
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 07/09/2020 tarihinde yaşanan karşı tarafı belli olmayan ve tespit edilemeyen ölümlü trafik kazasında müvekkillerinin murisi ...'ın hayatını kaybettiğini, müvekkilinin petrolde çalıştığını, mesaisi bittikten sonra motosikleti ile evine dönerken beyaz bir aracın kendisine çarpması sebebiyle kaza olduğunu, olayla ilgili tanığın emniyette aracın çok hızlı olduğuna dair ifade verdiğini, diğer tanıkların günlük tarım işçisi olduğunu ve suriye uyruklu olmaları sebebiyle ifadelerinin alınmadığını, müteveffa ... kaza öncesinde evli olduğunu ve anne babası ile yaşadığını, müteveffanın annesi müvekkili ... ve babası müvekkili ... yaşlı olup çalışacak durumda olmadıklarını, müteveffanın eşinin ev hanımı olduğunu ve çalışmadığını, müvekkillerinin bütün geçimini müteveffanın sağladığını, bu sebeplerle kaza sonrasında müvekkillerinin oldukça kötü bir duruma düştüğünü, çevreden gelen yardımlarla kıt kanaat geçimlerini sağladıklarını, arabuluculuk bürosuna yapılan başvuruda anlaşma sağlanamadığını, müvekkillerinin herbiri yönünden şimdilik 100,00 TL (toplamda 300 TL) maddi (destekten yoksun kalma) tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili 07/01/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ... teminat limiti ile sorumlu olduğunu, ... Kurumu tarafından iş bu kaza nedeni ile davacılara ödenen ve rücuya tabi alacakların tazminattan indirilmesi gerektiğinden, bu kurumlarca yapılan ödemlerin/bağlanan gelirlerin tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili ..., sigortasız araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğunu, bunun için mahallinde keşif yapılarak tarafların kusur oranlarının tespitini, davacılar desteğinin müterafik kusurunun bulunduğunun anlaşılması (Kask ve dizlik gibi koruyucu önlemlerin alınmamış olması, meslek ve sanatta acemilik, hızını yolun ve trafiğin durumuna göre ayarlamamış olmak vs. gibi) durumunda tazminattan indirim yapılması gerekeceğini, faili meçhul aracın sigortaya tabi olduğunun ve meydana geldiği iddia edilen zararın kaza sonucu oluştuğunun davacı tarafından ispatlanması gerekeceğini, ... zorunlu olduğu halde sigortası bulunmayan araçların verdikleri bedeni zararları karşılamak üzere kurulduğunu, bu bağlamda sigorta yaptırma zorunluluğu bulunmayan araçların verdikleri zararlarla ilgili olarak ...nın bir sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu olayda, davacıya çarpıp kaçtığı iddia edilen aracın zorunlu sigortaya tabi bir araç olup olmadığının belli olmadığını, 07.09.2020 günü gerçekleşen kazada beyaz renkli bir aracın desteğe çarptığının iddia edildiğini, soruşturma dosyası incelendiğinde davacılar desteğinin gerekli koruyucu tedbirleri almadığının (dizlik, kask vs. takmadığı) anlaşıldığını, davacılar desteğinin motosiklet sürücü belgesinin olup olmadığının belli olmadığını, desteğin zararın doğmasına yada artmasına müterafik kusuru ile sebep olduğunu, bu nedenle hesaplanacak tazminattan indirim yapılması gerektiğini, ticari faiz talebinin yerinde olmadığını, haksız ve yersiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Taraflar arasındaki ihtilafın; trafik kazasından kaynaklanan ölüme bağlı olarak destekten yoksun kalanların tazminat istemine ilişkindir. İhtilaf konusunun, kazada kusurun kimde olduğu, oranının ne olduğu, meydana gelen zarar, davacı tarafın tazminat talep etmeye hakkı bulunup bulunmadığı, tazminat gerekip gerekmediği, gerekiyorsa miktarı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememiz, dava açılışından sonra tensip kararı ile birlikte, gerekli gördüğü bilgi ve evrakları dosya arasına celp edilmesi için ilgili mercilere müzekkereler yazmış, dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa tebliğe çıkarılarak, her iki taraf içinde yargılama usul ve esaslarına dair gerekli ihtaratlar yapılmıştır. Kazaya karışan aracın tescil kayıtları, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, kaza nedeniyle başlatılan soruşturmaya ilişkin dosya getirtilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi olarak tayin edilen ... 21/06/2021 tarihli raporunda özetle; plakası belirtilmeyen motosiklet sürücüsü müteveffa ...'ın bu kazanın oluşumunda %100 oranında asli kusurlu olduğunu rapor etmiştir.
Davacı tanığı ...
14/09/2021 tarihli celsede alınan beyanında aynen; " ben vefat eden ... ile petrol istasyonunun aynı vardiyasında çalışıyorduk, ... iş bitiminden sonra motorsiklet ile beraber benden bir kaç dk. Önce yola çıktı, motorsikleti kendisi sürüyordu, ben de ondan sonra yola çıkmış, ben yola çıktıktan sonra beyaz bir araç çok hızlı geçti, bu beyaz araba benim görüş mesafem alanındayken ...ı sollamaya çalışır iken yan tarafıyla ...ın kullandığı motorsiklete çarptı, ben hemen ...ın yanına gittim, ... kanlar içindeydi, ben arabanın plakasını alamadım, ancak araba beyaz renkli ... tipi ticari araçlardan bir tanesiydi, kaza mahalinde hayattaydı, kendi imkanlarımızla hastaneye götürdük, hastane de bir hafta sonra vefat etti, ben müteveffanın kask taktığını görmedim, üzerinde koruyucu elbise olduğunu da görmedim, benim kazaya ilişkin bildiklerim bu kadardır" beyanda bulunmuş,
Davacı tanığı ... 14/09/2021 tarihli celsede alınan beyanında aynen; " ben müteveffa ... ile petrol istasyonunda aynı vardiyada çalışıyordum, bu vardiya 08:30-18:30 saatlerindeydi, kazanın gerçekleştiği ay Eylül idi, ... ile ben pompacılık yaparız, tanıklardan Kadir çaycılık yapar, o da vardiyalı çalışır, müteveffa ... benden 10 dk. Önce yola çıktı, yola kendi motorsikletiyle çıktı, ben kendisinden sonra yola çıktım, ancak yol güzergahımız kendisiyle aynıydı, yola çıktıktan sonra yolda bir kalabalık gördüm, ben gittiğimde ...ın motoru vardı, kendisi hastaneye kaldırılmıştı, ben kanları görünce şok oldum, ben kazayı görmedim, sonrasını gördüm, ben motorsikletin yanında civarında kask görmedim, benim bildiklerim bu kadardır " şekilinde beyanda bulunmuştur.
Davacı vekilinin kusur raporuna itiraz etmiştir.
Davacı vekilinin rapora karşı itirazlarının değerlendirilmesi için keşif marifetiyle ek rapor alınmıştır. Bilirkişi ek raporunda kazanın oluşumuna etki eden başka herhangi bir araç olmadığının mahkeme tarafından kabulü halinde, ... plakalı motosiklet sürücüsü müteveffa ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik konununda belirtilen kurallarını ihlal ettiğinden, %100 oranında asli kusurlu olduğunu, ...'ın mahkemedeki beyanının sayın mahkeme tarafından kabulü halinde, sürücüsü ve plakası tespit edilemeyen beyaz renkli ... marka araç sürücüsünün, 2918 sayılı Karayolları Trafik kanununda belirtilen kurallarını ihlal ettiğinden %100 oranında asli kusurlu olduğunu, ... plakalı motosiklet sürücüsü müteveffa ...'ın ise bu kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun olmadığını rapor etmiştir. Taraf vekillerinin kusur bilirkişi ek raporuna itiraz etmişler; mevcut rapor hükme ve denetime elverişli görüldüğünden itirazların reddine karar verilmiştir.
Dosya kusur bilirkişisinden sonra hesaplama yapması açısından aktüer bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 24/01/2022 tarihli rapor ile; olayın meydana geliş şekli, müteveffaların yaşı, geliri, kazadaki kusur oranı tüm belgeler birlikte değerlendirilerek ve güncel veriler kullanılarak TRH 2010 yaşam tablosu-progresif rant yöntem hesaplamaya göre talep edilebilecek destekten yoksun kalma tazminat tutarlarının müterafik kusur indirimi yapılmaz ise ... için 48.955,00 TL, ... için 88.917,00 TL ... için 272.129,00 TL olduğunu, müterafik kusur indirimi yapılır ise ... için 48.955,00 TL, ... için 88.917,00 TL ... için 272.129,00 TL olduğunu, 12/09/2020 kaza tarihi itibariyle poliçe limiti 410.000,00 Tl olup, sigorta şirketi yönünden sorumluluğun limit ile sınırlı olduğunu, müterafik kusur konusunda takdirin sayın mahkemede olduğunu, davalı ... açısından temerrüt ve faiz yönünden dava konusu olayda, ...na 13/10/2020 tarihinde başvuru yapıldığını, 8 iş günü sonunun 06/11/2020 tarihine denk geldiğini, plakası tespit edilemeyen araç nedeniyle ...nın yasal faiz ile sorumlu olduğunu rapor etmiştir.
Taraf vekilleri aktüer raporuna karşı ayrı ayrı itiraz dilekçesi sunmuşlardır. Tarafların itirazlarının değerlendirilmesi için aktüer bilirkişiden ek rapor alınmıştır. Bilirkişi 25/04/2022 tarihli ek raporunda özetle; davacı vekilinin 1.sayfada geçen hasar dosyasındaki tespite ilişkin ve maddi hata olduğu raporun ileriki bölümlerinden anlaşılan itirazı dışında yeniden değerlendirilecek bir husus bulunmadığını, bu sebeple rapordaki maddi hatanın "3. ...’nın 12.01.2021 tarihli yazısı ekinde sunulan hasar dosya evrakının incelenmesinde, davacılar açısından 13.10.2020 tarihinde başvuru yapıldığı, davacıları herhangi bir ödeme yapılmadığı görülmüştür." şeklinde düzeltileceğini, dava konusu olayda, destek kaza tarihinde evli ve çocuksuz iken geçirmiş olduğu trafik kazası sonucu vefat ettiğini, destek vefat etmemiş olsa idi kaza tarihinden sonra ikinci yılın sonunda 1, dördüncü yılın sonunda 2.çocuğu olacağı kabul edilerek pay ayrımı yapıldığını, dolayısı ile iki çocuk olacağının kabul edilerek pay dağılımı yapılması ve varlığı kabul edilen bu çocukların evlilik ihtimali indirimi oranının tespitinde yok sayılması hususunun çelişki oluşturacağı kanaati ile her bir çocuk için %5 oranında evlilik ihtimalinden indirim yapıldığını, bu sebeple işbu itiraza ilişkin herhangi bir değişiklik yapılmadığını, müterafik kusur ve evlilik ihtimali indirimleri zararın belirlenmesinden sonra tazminatın tayininde dikkate alınması gereken hususlar olduğunu, dolayısı ile sözkonusu indirimler garame hesabı öncesi uygulanmış olup, davalı vekilinin itirazının yersiz olduğunu, yersiz olmuştur. kök raporun tekrarlandığını rapor etmiştir.
Dosyanın kask olmaması hususunun yeniden değerlendirilmesi amacıyla aktüer bilirkişiden ek rapor alınmıştır. Bilirkişi 16/01/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; olayın meydana geliş şekli, müteveffaların yaşı, geliri, kazadaki kusur oranı tüm belgeler birlikte değerlendirilerek ve güncel veriler kullanılarak TRH 2010 yaşam tablosu-progresif rant yöntem hesaplamaya göre talep edilebilecek destekten yoksun kalma tazminat tutarlarının müterafik kusur indirimi yapılmaz ise ... için 47.443,00 TL, ... için 88.444,00 TL ... için 274.113,00 TL olduğunu, müterafik kusur indirimi yapılır ise ... için 47.443,00 TL, ... için 88.444,00 TL ... için 274.113,00 TL olduğunu, 12/09/2020 kaza tarihi itibariyle poliçe limiti 410.000,00 Tl olup, sigorta şirketi yönünden sorumluluğun limit ile sınırlı olduğunu, müterafik kusur konusunda takdirin sayın mahkemede olduğunu, davalı ... açısından temerrüt ve faiz yönünden dava konusu olayda, ...na 13/10/2020 tarihinde başvuru yapıldığını, 8 iş günü sonunun 06/11/2020 tarihine denk geldiğini, plakası tespit edilemeyen araç nedeniyle ...nın yasal faiz ile sorumlu olduğunu rapor etmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesinde ; davacı ... için 272.129,00 TL, davacı ... için 88.917,00 TL , davacı ... için 48.955,00 TL olarak taleplerini arttırdıklarını, bu bedellere 07/09/2020 tarihinden itibaren reeskont faiz uygulanmasını talep ettiklerini beyan etmiştir.
Davalı vekili ek hesap raporuna ilişkin beyan ve itiraz dilekçesi sunmuştur. Aktüer bilirkişi raporları hükme ve denetime elverişli görüldüğünden itirazların reddine karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; Desteğin ve davacıların gelir durumuna, kaza tarihindeki yaşlarına, bakiye yaşam sürelerine ve tüm dosya kapsamına uygun bulunarak hükme esas alınmıştır. Ancak davalının müterafik kusur ve hatır taşımasına yönelik itirazının mahkememizce değerlendirilmesi gerektiğinden müteveffanın kazanın gerçekleşmesi nedeniyle kusuru hariç olmak üzere; gerçekleşen zararı arttıracak başkaca bir kusuru bulunmadığından müterafik kusur indirimi talebi kabul görmemiştir. 6098 Sayılı TBK'nun 53/3 maddesi gereğince; ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar ölüm halinde talep edilebilecek zararlar arasında sayılmıştır. 2918 Sayılı KTK'nun 85 /1 maddesinde işletenin sorumluluğu düzenlenmiş, 91/1 maddesinde; "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü getirilmiştir. Devam eden maddelerde ise zorunlu trafik sigortasının kapsamı düzenlenmiştir. ZMSS, motorlu bir aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan 3.kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitlerle sigortalamaktadır. Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm hukuka uygun bulunmuştur.
KARAR
1.Davanın KABULÜ ile; a) 47.443,00 TL destekten yoksunluk tazminatın 13/10/2020 tarihinden itibaren başlayacak yasal faiziyle beraber davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine, b) 88.444,00 TL destekten yoksunluk tazminatın 13/10/2020 tarihinden itibaren başlayacak yasal faiziyle beraber davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine, c) 274.113,00 TL destekten yoksunluk tazminatın 13/10/2020 tarihinden itibaren başlayacak yasal faiziyle beraber davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
3.Alınması gereken 28.007,10 TL karar ve ilam harcından, 54,40 TL peşin harç ve 6.997,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 7.051,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 20.955,70 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4.Arabuluculuk asgari ücret tarifesi kapsamında taraf sayısına göre hesaplanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydı amacı ile tahsil müzekkeresi düzenlenmesine,
5.Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 60.400,00 vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6.Davacılar tarafından yatırılan 54,40 TL başvuru harcı, 54,40 TL peşin harç ve 6.997,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 7.105,80 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
7.Davacılar tarafından harcaması yapılan 22 tebligat gideri 210,00 TL, 1 müzekkere gideri 9,00 TL, keşif araç harcı 419,90 TL, keşif araç ücreti 135,00 TL, 2 tanık ücreti 80,00 TL, 2 bilirkişi ücreti 1.500,00 TL olmak üzere toplam 2.353,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8.HMK'nun 297/ç bendi uyarınca artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacılar vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinden mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek dilekçe ile ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ nezdinde İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)
(e-imzalıdır)