Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2021/1928 E.  ,  2025/56 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

II- (DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER) 1- ... Bakanlığı

2.... Valiliği

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Adana ili, Seyhan ilçesi, ... Mahallesi, ... sayılı ada ile ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ...tarih ve ... sayılı karar ile kabul edilen 1/5000 nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarına karşı yapılan itirazın zımnen reddine ilişkin işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; ... sayılı ada içerisinde yer alan ve faal olan eğitim tesis alanının kaldırılarak ... Mahallesi, ... ada, ...parsel sayılı taşınmaza taşınması için teknik, nesnel gerekçe ve şehircilik anlamında bir zorunluluk bulunmadığı, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 9. maddesi gereğince ilgili kurum görüşünün alınmadığı, kaldırılarak meydan olarak planlanan eğitim tesis alanının hizmet ettiği etki alanı içerisinde yeni alan ayrılmadığı, 1/25.000 ölçekli nazım imar planında; belediye hizmet alanı ve merkezi iş alanı olarak planlı ... sayılı adanın, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında meydan olarak planlanması nedeniyle ölçekler arası tutarlılığın sağlanamadığı, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda kamu hizmet alanının kaldırılması için teknik, nesnel gerekçe ve şehircilik anlamında bir zorunluluk bulunmadığı, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 9. maddesi gereğince ilgili kurum görüşünün alınmadığı, kaldırılan kamu hizmet alanının hizmet ettiği etki alanı içerisinde yeni alan ayrılmadığı, kamu hizmet alanının kaldırılarak eğitim tesis alanına dönüştürülmesine yönelik işleme dair kentsel teknik altyapı değerlendirme raporu alınmadığı, 1/25.000 ölçekli nazım imar planında; ticaret+konut alanı ve yüksek yoğunluklu konut alanı olarak planlı ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında eğitim tesis alanı planlanması nedeniyle ölçekler arası tutarlılığın sağlanamadığı anlaşıldığından, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin işlemde ve bu plana dayanılarak tesis edilen dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında hukuka uyarlık bulunmadığı, ayrıca 1/1000 ölçekli uygulama imar planının 5216 sayılı Kanun'un 7/c maddesi kapsamında büyükşehir belediyelerine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işlerinden herhangi biri kapsamında bulunmadığı anlaşıldığından, ilçe belediye meclisi kararı olmaksızın doğrudan büyükşehir belediye meclisince onaylamasında yetki yönünden de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptallerine karar verilmiştir.

Bölge Mahkemesi kararının özeti: ... sayılı ada içerisinde yer alan ve faal olan eğitim tesis alanının kaldırılarak, kaldırılan eğitim tesis alanının hizmet ettiği etki alanı içerisinde yeni alan ayrılmadığı, 1/25.000 ölçekli nazım imar planında; belediye hizmet alanı ve merkezi iş alanı olarak planlı ... sayılı adanın, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında meydan olarak planlanması nedeniyle ölçekler arası tutarlılığın sağlanamadığı, kamu hizmet alanının kaldırılarak eğitim tesis alınan dönüştürülmesine yönelik işleme dair kentsel teknik altyapı değerlendirme raporu alınmadığı, 1/25.000 ölçekli nazım imar planında; ticaret+konut alanı ve yüksek yoğunluklu konut alanı olarak planlı ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında eğitim tesis alanı planlanması nedeniyle ölçekler arası tutarlılığın sağlanamadığı anlaşıldığından, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinde bu yönleriyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçeleriyle istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 07/01/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X)- KARŞI OY :

Dava; Adana ili, Seyhan ilçesi, ... Mahallesi, ... sayılı ada ile ... Mahallesi, ... ada,... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin Adana Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı karar ile kabul edilen 1/5000 nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarına karşı yapılan itirazın zımnen reddine ilişkin işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, 16.03.2018 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planında ''eğitim tesis alanı'' , 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ''ilköğretim tesis alanı'' olarak planlı olan ve üzerinde faal halde ortaokul binası bulunan, Adana ili, Seyhan ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ..., ... ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar, dava konusu imar planı değişiklikleri ile batısında yer alan meydan kullanımındaki alanlar ile bütünlük sağlaması amacı ile ''meydan alanı'' olarak planlanmış, kaldırılan eğitim tesis alanı yerine ... ada,... parsel sayılı taşınmazın meri imar planlarındaki ''kamu hizmet alanı'' kullanım kararı ''eğitim tesis alanına'' dönüştürülmüş, bu plan değişikliklerinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesinin yollamada bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz." hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen Kanun hükmüne göre bir uyuşmazlığı inceleyen mahkeme ya da hakimin çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgi gerektiren hususların açıklığa kavuşturulması için bilirkişiye başvurması gerekmektedir.

İmar planları, birçok farklı uzmanlık alanından uzmanın katıldığı, kapsamlı bir araştırma ve inceleme süreci sonucunda hazırlanırlar. Mahkemelerce, imar planlarına karşı açılan davaların bazıları bakımından dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde karar verilmesi mümkün ise de; özellikle teknik bilgi ve/veya mahallinde araştırma ve inceleme yapılmasını gerektiren davaların mahkemelerce mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın dosya üzerinden çözümlenmesine olanak bulunmamaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacılar tarafından, dava konusu imar planı değişiklikleri ile ''eğitim tesis alanı'' kullanımından ''meydan alanı'' kullanımına dönüştürülen alan içerisinde yıllardır eğitim-öğretim faaliyetini sürdüren ''... Ortaokulu'' bulunduğu, ... Mahallesi sınırları içinde ''ortaokul'' statüsünde başka okul bulunmadığı, bu okulun yıkılarak yerine meydan yapılması halinde bu mahallede oturan çocukların eğitim ihtiyacını karşılamada ciddi güçlükler yaşayacağı, planlama kapsamında yapılacağı ifade edilen okulların bölgeye oldukça uzak olduğu, mevcut okulda eğitim gören çocukların buraya gidemeyecekleri, faal haldeki köklü bir eğitim kurumunun kaldırılmasını gerektirecek zorunluluğun ne olduğunun idarece ortaya konulmadığı, bölgedeki okul sayısı da gözetildiğinde meydan ihtiyacının eğitim kurumu ihtiyacının önüne geçemeyeceği, bu alanın ''eğitim tesis alanı'' olarak planlı kalmasında üstün kamu yararı bulunduğu yolundaki iddialarla bakılan davanın açıldığı, bu iddialar kapsamında dava konusu işlemlerin mahiyetinin mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasını gerekli kıldığı, üzerinde mevcut ve faal ortaokul binasının bulunduğu ve ''eğitim tesis alanı'' planlı alanın kullanım kararının ''meydan alanı'' olarak değiştirilmesi ve buna karşılık ''kamu hizmet alanı'' olarak planlı alanın ''eğitim tesis alanına'' dönüştürülmesine ilişkin dava konusu işlemlerin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olup olmadığı, kaldırılan ''ilköğretim tesis alanına'' yürüme mesafesinde başka ilköğretim tesis alanının var olup olmadığı, hizmet etki alanında ilköğretim tesis alanına ihtiyaç bulunup bulunmadığı, varsa hizmet etki alanı içerisinde yer alan ilköğretim tesis alan(lar)ının büyüklüğünün o bölgede yaşayanlar için yeterli olup olmadığı, kaldırılan ''ilköğretim tesis alanı'' yerine ayrılan alanın ''eşdeğer'' nitelikte olup olmadığı, dava konusu plan kararları ile getirilen fonksiyonların üst ölçekli planlara uygun olup olmadığı hususlarının incelenmesi suretiyle açıklığa kavuşturulmasının özel bir teknik bilgiyi gerektirdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, mahkemece konusunda uzman kişilerden oluşturulan bir bilirkişi kuruluna mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıldıktan sonra alınan rapor değerlendirilerek bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde dava konusu işlemin iptali yolunda İdare Mahkemesince verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.