T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
Mahkememize açılan itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirket ile davalı ... arasında tanzim edilen taşıma sözleşmesi gereğince birtakım malların taşıması yapılmak üzere davalıya teslim edildiğini, sözleşme gereği 04.01.2024 tarihinde davalının ... plaka numaralı ve ... dorse numaralı araç ile 05.01.2024 tarihli, ... numaralı fatura içeriğindeki ürünleri taşımaya başladığını ancak davalı şahsın taşımasını gerçekleştirdiği ürünlerin bir kısmının kendi gözetimi ve sorumluluğu altındayken çalındığını, davalının, plakası ve dorse numarası belirtilen aracı 05.01.2024 tarihinde saat 02.30 sularında... isimli iş yerinin önüne park ettiğini, saat 08.00 sularında aracını kontrol ettiğinde ise tırın brandasının kesilmiş olduğunu gördüğünü ve tahmini 3 palet muhtelif elektrik malzemesinin yerinde olmadığını ifade ettiğini, davalının gözetimi ve sorumluluğu altında iken davalının kusurlu eylemi neticesinde çalınan ürünlerin değerinin 500.000,00-TL civarında olduğunu, davalının taşınmanın gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davrandığını, akabinde Kayseri Genel İcra Dairesinin ...esas sayılı dosyası ile davalı aleyhinde ilamsız icra takibi başlatıldığını ancak davalının ödeme emrine itiraz ederek takibin durdurulmasına sebebiyet verdiğini, yapılan itiraz haksız ve kötü niyetli olduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden bir sonuç alamadıklarını, davanın kabulü ile Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına davalının vaki itirazının iptaline, takibin devamına ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde: dava dilekçesinde iddia edildiği gibi müvekkilinin taşımış olduğu mallardan bir kısmının tüm tedbirleri almasına rağmen hırsızlandığını, müvekkilinin taşımış olduğu malları Kayseri ilinden 04.01.2024 tarihinde taşıdığını ve 05.01.2024 tarihinde İstanbul ilinde teslim ettiğini, müvekkilinin dorsesinden çalınan malların gece yarısından sonra çalındığını, müvekkilinin durumu anlar anlamaz polisi aradığını ve ifade verdiğini, davacı şirketin çalınan malların...Elkt. Ayd. San. ve Tic. Ltd. Şti'ye ait olduğunu iddia etmek için apar topar bir fatura kestiğini, oysa iddia edildiği gibi çalınan malların...Elkt. Ayd. San. Ve Tic. Ltd. Şti'ye ait olduğuna dair müvekkiline irsaliye verilmediğini, Gazionmapaşa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ve müvekkilinin şikayetçi olduğu soruşturma dosyasının işbu davada bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkiline karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, malların dava dışı ... ... Ltd. Şti.'ye ait olduğu ve bu şirketin zararını karşıladığına dair iddiaların temelsiz olduğunu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Kayseri Genel İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasının uyap kayıtları, takip konusu fatura, Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasının uyap kayıtları, Arnavutköy İlçe Emniyet Müdürlüğünün cevabi yazısı ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, tanıklar dinlenmiş ve bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Kayseri Genel İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasında: alacaklının ..., borçlunun ... olduğu, 500.000,00-TL toplam alacak üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, borçlunun süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Dosyaya mübrez 01/07/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda: dava konusu malzemelerin beyan edilen bedellerinin güncel fiyatları konusunda piyasa araştırması yapıldığında rapor ekinde sunulan tabloda da anlaşılan bedel ve iskontolar ile kıyaslandığında talep edilen tutar ile uyumlu olduğu ve kabul edilebilir bedeller olduğu kanaatine varılmış olup yapılan tespit sadece dosya içeriği, mevcut piyasa araştırmaları kapsamında göz önünde bulundurularak oluştuğu ve takdirinin mahkemeye ait olduğu, dosya kapsamından takibe ve davaya konu adet ve cinsi belirtilen ürünlerin hırsızlık suretiyle taşıma yapılan araçtan çalındığı heyetimizde yer alan teknik bilirkişi tarafından 'dava konusu ürünlerin niteliği dikkate alındığında gönderilerin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı dikkate alınarak hesaplama yapmanın mümkün olmadığı ancak hırsızlığa konu ürünlerin cinsi ve adeti dikkate alınarak hesaplama yapılabileceği belirtilerek takip talebinde talep edilen tutarlar ile uyumlu olduğu' yönünde tespitte bulunulduğu, mahkeme tarafından verilen görev ile davalının hasardan sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise TTK 882. maddesi de gözetilerek meydana gelen hasarın ne kadarından sorumlu olduğunun tespiti istenilmekte ise de hasardan sorumlu olup olmadığı hususunda tespit ve değerlendirme yapmanın görev alanları dışında olduğu görüş ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.
Mali Müşavir bilirkişinin 02/07/2025 tarihli raporunda: davacı ... Nakliyat Ve Çelik Eşya San. Tic. Ltd. Şti.'nin 2024/09 ticari defter e-beratlarının zamanında alındığı, defter beratlarının usulüne uygun olduğu, davacı ... Nakliyat Ve Çelik Eşya San. Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defter kayıtlarına istinaden; dava dışı..... Ayd. San. ve Tic. Ltd. Şt.'nin 120 ... Carisinde 572.502,50-TL borcu olduğu, davacı ... Nakliyat Ve Çelik Eşya San. Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defter kayıtlarına istinaden; dava dışı..... Ayd. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 320 Satıcılar Carisinde 2.040,00-TL alacaklı olduğu, ... numaralı faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı yönünde görüş bildirmiştir. YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle, yurt içi kara yoluyla taşıma sırasında araç içerisindeki emtianın çalınması nedeniyle uğranılan zararın davalı fiili taşıyıcıdan rücuen tahsili istemiyle yapılan icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali davasıdır.
Davaya konu emtianın dava dışı şirketlerden Kısmet İnovasyon ... Ltd. Şti'nin ... ... Ltd. Şti.'ye satıp gönderdiği aydınlatma cihazı cinsi ürünler olduğu, emtianın taşınması için davacı şirketin davalı ... ile anlaştığı, 05/01/2024 günü saat 02:30 sıralarında davalının şoförlüğünü de yaptığı ... plakalı aracın İstanbul ilinde alıcı firmaya malları teslim etmeden önce aracı park edip uyur vaziyette beklediği esnada araç içerisindeki elektrikli aydınlatma cihazı emtiasının bir kısmının çalındığı, 500.000,00-TL lik ürünün araçta eksik olduğu, davacının bu zararı gönderici firmaya ödediği, ödemiş olduğu bu zararı rücuen davalıdan talep ettiği anlaşılmıştır. Davacı, zararın tamamını istediğine ve davalının ağır kusurlu davrandığını iddia ettiğine göre TTK'nın 886. maddesi uyarınca, davalının sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanma hakkının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekir.
TTK'nın 886. maddesi uyarınca, "Zarara kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879. maddede belirtilen kişiler, bu kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma hallerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz". Bu durumda somut olayın oluş şeklinin, bu yasal düzenlemeye göre değerlendirilmesi gerekir. Dosya kapsamına göre TIR şoförünün alıcı fabrikaya yakın bir yerde park halinde araç içerisinde uyuduğu esnada araç içindeki elektrikli aydınlatma cihazı emtiasının çalındığı anlaşılmaktadır.
TTK'nın 875. maddesinde; "Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur". Aynı Kanun'un 876/1. maddesinde ise taşıyıcının özeni başlığı altında yer alan hüküm fıkrasında; "Ziya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçları önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur" denilerek taşıyıcının hangi halde sorumluluktan kurtulacağı net şekilde ortaya konulmuştur. T
TK'nın 886. maddesine göre ; zarara, kasden veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı (ve adamları) sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz. Bu durumda taşıyıcının sorumluluğu artık sınırlı olmayıp, gerçek zararın tamamını kapsayan bir sorumluluktur.
TTK'nın 886. madde düzenlemesindeki "pervasızca hareket" kavramı da bu kıstaslar çerçevesinde ele alındığında, taşıyıcı veya yardımcılarının yükün güvenliği ile ilgili hususları açıkça önemsemeden hareket etmesi olarak karşımıza çıkmaktadır.
Somut olaya gelince; az yukarıda bahsi geçen TTK'nın 875.maddesi göz önünde bulundurulduğunda,
TTK'nın 876.maddesi kapsamında illiyet bağını kesen sebepleri ispat etmesi gerekmektedir. Uyuşmazlığa esas hırsızlık olayının davalı şoförünün istirahati sonucu meydana geldiği davalının kabulündedir. O halde böyle bir durumda şoförden (ve taşıma şirketinden) yüke özen borcu kapsamında basiretli bir tacire yakışacak azami tavrı sergilemesi, öncelikle yükün güvenliğini sağlayacak tedbirleri alması, en basitinden aracı güvenlikli bir otoparka bırakması yahut aracın başından ayrılmayarak durum ve şartlara göre karşılaşma ihtimali en yüksek olan yükün çalınması gibi bir durumuna karşı önlem alması beklenmelidir. Ancak davalı araç şoförünün polis merkezinde verdiği beyanından da anlaşılacağı üzere aracı "Boğazköy Mahallesi, Erciyes Sokak ... isimli iş yerinin önüne park ederek içerisinde uyuduğu, hırsızlık eylemi gerçekleştiği esnada araç içerisinde olmasına rağmen hiçbir şey duymadığı, uyuma ihtiyacı olduğundan aracı güvenlikli bir otoparka çekip burada bekletmesi gerekirken bunu yapmadığı, aracı park ettiği yerde olay yerini gören güvenlik kamerası dahi olmadığı, araçta da güvenlik kamerası bulunmadığı, olay yeri inceleme raporuna göre tırın dorsesinde zorlama, kanırtma izi olmadığı, dorse kapısının kilitli olduğu, camlarının sağlam olduğu, dorsesindeki brandanın sol arka yan kısmının kesilmiş yırtılmış olduğu, böylelikle TTK'nın 876. maddesinde yer alan taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği bir durumun somut olayda mevcut olmadığı, ayrıca taşımacılık sektöründe faaliyet gösteren davalı fiili taşıyıcının yükün güvenliği hakkında gerekli tedbir alınmaksızın, emtia yüklü araç içerisinde uyumasının TTK'nın 885. maddede düzenleme bulan ağır kusur ya da pervasızca ve zarar meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle yapılan bir ihmal ya da hareket olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu sebeple davalıların sınırlı sorumluluk imkanından yararlanmayıp, çalınma sebebiyle kayıp olan yükün değeri gerçek değeri üzerinden sorumluluğu söz konusu olacaktır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 26/06/2019 tarihli, 2018/1237 E., 2019/1183 K. numaralı kararı)
Davalı olaya ilişkin savcılık dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep etmiştir.
Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasının UYAP kayıtları getirtilmiştir. Bu dosyadan verilen 17/04/2024 tarihli kararda şüpheli ya da şüphelilerin tespit ve yakalanması mümkün olmadığından evrakın daimi aramaya alınmasına karar verilmiştir.
Ancak söz konusu şüpheliler yakalansa dahi aradan geçen zaman da dikkate alındığında davalının hukuki sorumluluğu TTK 885. Maddesine dayalı münferit bir sorumluluk olduğundan soruşturmanın beklenmesinin davanın sonucuna bir etki etmeyeceği anlaşılmakla bekletme talebinin reddine karar verilmiştir.
Davalı çalınan malların davacının beyan ettiği mallar olmadığını savunmuştur. Dosya arasına sunulan ... seri numaralı, 05/01/2024 seri numaralı, 6.764.064,42-TL tutarlı faturanın sunulduğu, araçta taşınan emtianın bu faturaya konu ürünler olduğu iddia edilmiştir. Hırsızlık olayından sonra olay ile ilgili olarak davacı şirket yetkilisi Hakan Büyükperdah, sevkiyat sorumlusu ..., ... yetkilisi ... ve ... yetkilis...l imzalı tutanak tutulmuş ve yine aynı kişiler tarafından "... Plakalı Tırda Hırsızlıktan Sonra Eksik Çıkan Ürünler" başlıklı, ... fiş nolu belge düzenlenmiştir. Tutanağa göre davalının tespit sırasında hazır bulunması istenmiş, ancak davalı katılmamıştır. Bu belgelere göre araçta 500.028,53-TL tutarında ürünün eksik çıktığı belirlenmiştir.
Mahkememizce bu tutarın piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususunda bilirkişi kurulundan rapor alınmış ve 01/07/2025 tarihli rapora göre bu tutarlar piyasa rayiçlerine uygun bulunmuştur. Tutanağı düzenleyen ... ve ... mahkememiz huzurunda tanık olarak alınan beyanlarında tutanak içeriği ile benzer yönde beyanda bulunmuşlardır. Bu durumda davacı iddialarını yazılı belge ve tanık beyanları ile ispat etmiştir. Davalı yemin deliline dayanmamıştır. Açıklanan tüm bu gerekçelerle davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı dava dilekçesinde icra inkar tazminatı isteminde de bulunmuştur.
İİK'nun 67/1. maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir. Somut olayda takibe konu ürünlerin değeri mahkememizce de bilirkişiden rapor alınmak suretiyle belirlendiğinden takip tarih itibariyle likit bir alacaktan bahsedilemez. Bu nedenle şartları oluşmamakla davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KABULÜ ile,
1.Kayseri Genel İcra Dairesi'nin... esas sayılı icra takip dosyasında davalının yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile takibin 500.000,00-TL asıl alacak üzerinden kaldığı yerden devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına,
2.Şartları oluşmamakla icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3.492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 34.155,00-TL ilam harcından, tahsil edilen 8.538,75-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 25.616,25-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5.Davacı tarafın yaptığı 427,60-TL başvurma harcı, 8.538,75-TL peşin harç, 10.500,00-TL bilirkişi ücreti, 710,00-TL posta ücreti olmak üzere toplam 20.176,35-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6.6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
7.Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 80.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine, Dair, davacı şirketi yetkilisinin ve taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/03/2026 Katip ... Hakim ...