11. Hukuk Dairesi 2025/2582 E. , 2025/7503 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin "...", "...", "... şekil", "...", "...", "Bebe ... şekil", "...", "..." ibareli tanınmış markalarının sahibi olduğunu, davalı şirketin bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı ...’e başvuruda bulunduğunu, 2020/... kod numarasını alan başvuruya dair davacı tarafça yapılan itirazın Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun (YİDK) ... sayılı kararıyla nihai olarak reddedildiğini, oysa taraf markalarının ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu, başvurunun iltibasa sebebiyet vereceğini, davacının tanınmış ..., ... ve birtakım sair mağazalarda "..." kredi kartlarının kullanılmaya başlandığını, “...” markasının yoğun yatırım ve kullanımlar sonucunda tanınır hale geldiğini, tüketicinin her iki markayı da davacıya ait zannedebileceğini, anılan markanın 09... . sınıf mal ve hizmetleri kapsadığını, müvekkili markaları kapsamında da bu mal ve hizmetlerin yer aldığını, davalı başvurusunun kötüniyetle yapıldığını ileri sürerek TÜRKPATENT YİDK ... sayılı kararın iptali ile 2020/... başvuru numaralı "..." ibareli markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... vekili, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 2.Diğer davalı vekili, taraf markalarının benzer olmadığını, müvekkilinin davacı şirket ile benzer bir hizmetinin de bulunmadığını, müvekkilinin bu marka ile 'business to business' hizmet sunacağını, davacı markalarının itibarını zedeleyecek faaliyetlerinin de olmadığını, "..." ibaresinin jenerik bir kelime olarak herkes tarafından kulanılabileceğini, dolayısıyla "para" anlamına gelen bu kelimenin ülkemiz tüketicisi açısından zayıf bir marka olduğunu, davacı markalarının kendine özgü yazı karakterleri ile oluşturulduğunu, "b-o" harflerinin müvekkilinin ticaret unvanındaki "birleşik ödeme" ibarelerine istinaden kullanıldığını, taraf markalarının hitap ettikleri tüketicilerin iyi bilgilenmiş kimseler olduklarını, kötüniyetli başvuru iddiasını kabul etmediklerini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf markalarının 09... . sınıf mal ve hizmetlerde birebir aynı ya da yüksek düzeyli benzerlik ilişkisi içerisinde olan emtiaları kapsadıkları, davalı şirketin ... sayılı markalar bakımından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 19/2 hükmü kapsamında kullanım ispatı talep ettiği, davacı yanca işlem dosyasına sunulan delillerin "... - ..." şeklindeki markaların "manyetik kartlar/kartlar" mallarındaki kullanımının kabulü için yeterli görüldüğü, dolayısıyla davacı markalarının 09. sınıftaki "manyetik/optik okuyuculu kartlar" ve bu kartların kullanımına konu 36. sınıftaki "Finansal ve parasal hizmetler" de kullanıldığının kabulünün gerekeceği, dava konusu markanın "..." kelime kökünden türetildiği, markanın son iki sesini oluşturan "bo" ibaresinin markanın başlangıç kısmını oluşturan "..." kelimesini işitsel, görsel ve hatta kavramsal olarak dahi tüketici nezdinde geri plana itecek, markanın bütünsel algısını etkileyerek yeni bir sözcük algısı oluşturacak mahiyette bir eklenti olmadığı, "..." kelimesinin özellikle "finansal ve parasal hizmetler" ve "manyetik/optik okuyuculu kartlar" açısından tanımlayıcı bir niteliğinin bulunduğu, davacı yanın markalarının elde ettiği bilinirliğin markanın kurumsal kimliğini oluşturan renk, yazım biçimi, şekil gibi özellikleri ile birlikte olduğu, aksi yönde bir yorumda davacı yanın "..." ibaresinin her türlü kullanımı üzerinde münhasır bir hak elde ettiğinin kabulü halinde sektörel bir kavramın davacı tekeline bırakılması gibi bir sonucun ortaya çıkma riski taşıdığı, bu kapsamda 9 ve 36. sınıf yönünden "manyetik/optik okuyuculu kartlar" ve "finansal ve parasal hizmetler" yönünden ayırt ediciliği bulunmayan "..." ibaresinin taraf markalarının karıştırılmasına sebep olmayacağı gerekçesiyle 9 ve 36. sınıflardaki belirtilen emtialar dışlanmak sureti ile davanın kısmen kabulüne, TÜRKPATENT YİDK'nın ... sayılı kararının 09. sınıf "Bilim, denizcilik, topoğrafya, meteoroloji, sanayide ve laboratuvarda kullanım amaçlı olanlar dahil ölçme aletleri, cihazları: tıbbi amaçlı olmayan termometreler, barometreler, ampermetreler, voltmetreler, nem ölçerler, test cihazları, teleskoplar, periskoplar, pusulalar; taşıt göstergeleri; laboratuvarlarda kullanılan malzemeler: mikroskoplar, büyüteçler, dürbünler, deney malzeme ve cihazları. Ses ve görüntünün kaydı, nakli veya yeniden meydana getirilmesi (reprodüksiyonu) için cihazlar: kameralar, fotoğraf makineleri, televizyonlar, videolar, cd-dvd kayıt ve oynatıcı cihazlar, mp3 çalar, bilgisayarlar, masa üstü-tablet bilgisayarlar, giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler, başa takılan cihazlar), mikrofonlar, hoparlörler, kulaklıklar; haberleşme ve çoğaltma amaçlı cihazlar ve bilgisayar çevre donanımları: cep telefonları ve bunların kılıfları, sabit telefonlar, telefon santralleri, bilgisayar yazıcıları, tarayıcılar, fotokopi makineleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik, optik ve elektronik ortamlara kaydedilmiş çekilmiş sinema filmleri, diziler ve video müzik klipleri. Antenler, uydu antenler, yükselticiler ve bunların parçaları. Bilet otomatları, nakit para çekme makineleri. Makine ve cihazların elektroniğinde kullanılan elemanlar: yarı iletkenler, elektronik devreler, entegreler, yongalar (çipler), diyotlar, transistörler, manyetik kafalar, saptırıcılar; elektronik kilitler, fotoseller, elektronik açma kapama mekanizmaları, algılayıcılar (sensörler). Birim zamandaki tüketim miktarını ölçen sayaçlar ve zaman ayarlayıcıları. Koruyucu giysiler, koruma ve can kurtarma amaçlı donanımlar. Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları. Elektrik enerjisini iletim, dönüştürme, depolama kontrol cihazları ve araçları: fişler, buatlar, anahtarlar, şalterler, sigortalar, balastlar, starterler, elektrik panoları, rezistanslar, soketler, transformatörler, adaptörler, şarj cihazları, elektrik, elektronikte kullanılan kablolar, piller, aküler, elektrik enerjisi üretimi için güneş panelleri. Ana fonksiyonu uyarı ve alarm olan cihazlar (taşıt alarmları hariç), elektrikli ziller. Trafikte kullanım amaçlı sinyalizasyon, işaretle bildirme cihazları ve araçları. Yangın söndürme amaçlı taşıtlar dahil yangın söndürme aletleri ve cihazları (yangın söndürme hortumları ve yangın söndürme vanaları dahil). Radarlar, denizaltı radarları (sonarlar), gece görüşü sağlayıcı veya arttırıcı aletler ve cihazlar. Dekoratif mıknatıslar. Metronomlar.." emtiaları ile 36. sınıf “Sigorta hizmetleri. Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri. Gümrük müşavirliği hizmetleri.” emtiaları yönünden kısmen iptaline, 2020/... sayılı markanın yine bu sınıf ve belirtilen emtiaları yönünden kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf markalarında "..." ibaresinin ortak olarak yer alması nedeniyle taraf marka işaretlerinin benzer olduğunun kabul edileceği, ancak emtia benzerliği değerlendirmesi yönünden, çekişmeli bu ibaresinin tanımlayıcılığının dikkate alınması gerekeceği, zira "para" anlamına gelen ve İngilizce olmakla birlikte anlamı ülkemizde yaygın olarak bilinen bu kelimenin dava konusu 36. sınıftaki "finansal ve parasal hizmetler” ile 09. sınıf “manyetik/optik okuyuculu kartlar” malları açısından, kimsenin tekeline bırakılamayacağı, bu tür kelimelerin ise yapılacak küçük değişikliklerde başka markalarda da kullanılabileceği, öte yandan, söz konusu ibarenin tanımlayıcı olmadığı 09... . sınıf diğer mal ve hizmetler yönünden ise, farklı bir değerlendirme yapılması gerektiği, buna göre, davalı markasında "..." kelimesine eklenen "bo" ibaresinin çekişmeli bu ibareye yeni bir anlam kazandırmadığı, ayırt ediciliği sağlamadığı ve başvuruda "..." ibaresinin markasal algıyı üzerine topladığı, açıklanan nedenle, 09. sınıf “manyetik/optik okuyuculu kartlar” malları ile 36. sınıf "finansal ve parasal hizmetler” dışındaki mal ve hizmetler de kullanılması halinde dava konusu "..." ibareli markanın davacının itiraza mesnet "..." ibareli markalarıyla iltibasa sebebiyet verebileceği, bununla birlikte, davacının itiraza mesnet markalarının tanınmışlığı nedeniyle SMK'nın 6/5 hükmündeki koşulların oluşmayacağı, zira davacı markalarının bu tanınmışlığının kurumsal kimliğini oluşturan renk, yazım biçimi, şekil gibi özellikleri ile birlikte olduğu gerekçesiyle, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, YİDK marka kararı iptali ile marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1.Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin karara yönelik, davalılar vekillerinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2.İlk Derece Mahkemesince ve Bölge Adliye Mahkemesince başvuru konusu "..." markası ile davacının itiraza mesnet gösterdiği "...", "...", ...", "...+şekil", "..." markaları arasında ... ibaresinin 9. sınıfta yer alan "manyetik/optik okuyuculu kartlar" ve 36. sınıflarda yer alan "finansal ve parasal hizmetler" yönünden ayırt ediciliğinin bulunmadığı, fakat yine bu sınıflarda yer alan diğer emtia ve hizmetler yönünden ise karıştırılmaya sebep olacak düzeyde benzerlik bulunduğu ve karıştırılmaya sebep olabileceği kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce sınıfsal benzerlik araştırmasında, piyasanın anlayışı, benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları giderip gidermediği, mal veya hizmetlerin birbiri yerine ikâme edilebilme veya rekabet etme olanaklarının bulunup bulunmadığı, birinin diğerini tamamlama imkânı olup olmadığı, mal veya hizmetlerin dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, kullanım yöntemleri, amaçları, hedeflenen halk kesiminin aynı olup olmadığı kriterleri ölçü alınmaktadır. İtiraza mesnet marka ile tescile konu başvuru markasının sınıflarının aynı olduğu anlaşılmakla ve Dairemizin 22.04.2025 gün ve 2024/4254 E., 2025/2737 K. sayılı, 30.12.2015 gün ve 2015/5596 E, 2015/13931 K. sayılı ilamları da dikkate alınarak "..." ibaresinin kullanımla ayırt edicilik kazandığı da gözetilerek, davanın kabulü gerekirken, sınıflar içinde yer alan alt sınıflardaki ibarelerden hareketle "..." markasının belirtilen sınıflarda zayıf marka olduğu belirtilerek verilen karar doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.
VI. SONUÇ:
Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA,
HMK'nın 373/1 hükmü uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacıya iadesine, aşağıda yazılı harcın istekleri halinde davalılara iadesine, 11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.