Mahkememize açılan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " Davalı şirket tarafından sigortalanan ... plaka araç ile müvekkile ait olan ... plaka aracrı 09/06/2024 tarihinde arkadan çarpması sonucu trafik kazası gerçekleştiğini, gerçekleşen bu kazada davalı tarafın tam kusurlu olduğunu, meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkilinin aracının hasar gördüğünü ve davalı sigorta şirketi tarafından aracın onarım bedeli karşılandığını, hasar onarımı KDV dahil fiyatıyla 59.066,48-TL olduğunu ve müvekkilin aracına bu bedel hasar kaydı olarak işlendiğini, araç onarıldıktan sonra değer kaybı tazminatının müvekkile ödenmesi için sigorta şirketine başvuru yapıldığını, ancak şirket tarafından 04/11/2024 tarihinde yalnızca 28.157,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemenin kazasız bir emsal araç ile kazalı emsal araç arasındaki farktan fazlaca düşük olduğunu, bilirkişi incelemesi yapılarak araçta meydana gelen değer kaybı miktarının tespit edilmesi gerektiğini, arabuluculuk aşamasının anlaşma ile sonuçlandığını, bu nedenlerle şimdilik 250,00-TL araç değer kaybı bedelinin tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; " işbu davada müvekkil şirketten talep edilen değer kaybı tazminatının ve araç hasar bedelini müvekkili şirket tarafından tam ve eksik olarak ödendiğini bu nedenle davanın açılmasının usul ekonomisi ilkesine aykırı olduğunu, dava konusu olayda, talep konusunun miktarın açıkça belli olduğunu, bu nedenle davacının kısmi dava açmasında hukuki yarar bulunmadığını, değer kaybı ve hasarın tespitine ilişkin bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesi ile müvekkil şirket tarafından ödenmiş olan değer kaybı tazminatının göz önüne alınmasını talep ettiklerini, değer kaybı hesaplamaları, trafik sigortası genel şartları kriterlere göre hesaplanması gerektiğini ayrıca davacı tarafa ait aracın KM'si, tramer kaydı, daha önceki kazalar ve yaşı göz önüne alınması gerektiğini, faize itiraz ettiklerini açıklanan nedenlerle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini " talep etmiştir.

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. ... Sigorta Anonim Şirketine müzekkere yazılarak ... plakalı araç ile sigorta şirketi tarafından sigortalı olan ... plakalı aracın 09/06/2024 tarihli trafik kazasından dolayı açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, ... plakalı aracın 29/02/2024 başlangıç ve 28/02/2025 bitiş tarihli, ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne ve ... Sigorta Anonim Şirketine yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü. ... Motorlu Araçlar'a müzekkere yazılarak ... plakalı aracın 09/06/2024 tarihli trafik kazasında hasarlanması dolayısı ile açılan servis onarım dosyası içinde yer alan evrakların, özellikle davacının aracının hasar durumunu gösterir kayıt, bilgi, tutanak, fatura görüntü kayıtlarının celp edildiği görüldü. Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Yüksek Makine Mühendisi/Otomotiv Değerlemi bilirkişisi ...'nın 13/07/2025 tarihli raporunda özetle; Yapılan sorgulamalar, incelemeler ve değerlendirmeler sonrası; - ... plakalı otomobil sürücüsü...ı’nun 2918 sayılı K.Y.T.K. nunda belirtilen sürücü Asli kusurlarından, Madde 84/d, Madde 56/1-c, Madde47/1-d Sürücü Trafik Kurallarını İhlal ettiğinden dolayı söz konusu kazanın oluşmasında KURAL İHLALİ OLDUĞU , - ... plakalı otomobil sürücüsü ...’in, Kazanın oluşumunda, Atfi Kabil Kusurunun Bulunmadığı, -... plakalı aracın 09.06.2024 tarihinde yaşanan kaza da yedek parça ve işçilik 59.066,48-TL (KDV Dahil) edebileceği -kaza tarihinde ikinci el rayicine göre değer kaybı 40.000 TL olduğu, - kaza tarihindeki değer kaybı (40.000,00-TL) ve davalı ... Sigorta Şirketi tarafından araç başına teminat kapsamında yapılan 28.157-TL değer kaybı ödeme tutarı dikkate alındığında 11.853,00-TL bakiye değer kaybı olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır. Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Davacı vekilinin 20/10/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu harcını tamamladığı, dilekçeden bir örneğin davalı tarafa tebliğ edildiği görülmüştür.

Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen değer kaybı zararı istemi ile açılan tazminat davasıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir. 6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır. Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır. Arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.

Davacı taraf dava dilekçesinde,... plaka aracın müvekkiline ait olan ... plaka aracra 09/06/2024 tarihinde arkadan çarpması sonucu trafik kazası gerçekleştiğini , davacının aracında değer kaybı zararı oluştuğunu belirterek 250,00 TL değer kaybı talep etmiştir.

Sigorta poliçelerinin incelenmesinde, ... plakalı aracın davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde ZMMS sigortalı olduğu, kaza tespit tutanağına göre aracın dava dışı Mahmut Külahçı tarafından sevk ve idare edildiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde; Tarafların uyuşmazlık konuları;09/06/2024 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu, bu kazada davacıya ait araçta değer kaybı zararı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;

Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Somut uyuşmazlıkta, kazaya karışan aracın davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde sigortalı olduğu, davacının davalı sigorta şirketine 10/10/2024 başvurduğu ve burada hasar dosyasının açıldığı dolayısıyla davacının yasada öngörülen sigortacıya başvuru koşulunu yerine getirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Aksi yöndeki itiraza itibar edilmemiş, dava şartlarının mevcut olduğu değerlendirilmiştir.

Kusur ön sorununun değerlendirmesinde; Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makina mühendisi 15/04/2025 tarihli raporunda özetle;

davalı tarafça ZMSS poliçesi ile sigortalı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracını sürerken 2918 sayılı K.Y.T.K. nunda belirtilen sürücü Asli kusurlarından, Madde 84/d, Madde 56/1-c, Madde47/1-d Sürücü Trafik Kurallarını İhlal ettiğinden dolayı söz konusu kazanın oluşmasında meydana gelen trafik kazasında tamamen sorumlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'in kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediğinin tespit edildiği anlaşılmış olup, mevcut tespit ve değerlendirmeler, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır. Değer kaybına dair değerlendirmede;

Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.

Dosya kapsamında alınan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğun olup dava konusu kazada hasar aldığı parçalar, hasar miktarı, kaza tarihindeki yaşı, markası modeli , kilometresi dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı ve aracın dava konusu kaza dolayısıyla 40.000 TL değer kaybına uğradığının tespit edildiği, mevcut tespit ve değerlendirmelerin dosya kapsamına uygun denetime elverişli olduğu anlaşılmakla rapor bu yönüyle de hükme esas alınmış davalı tarafça değer kaybı için davacıya 04/11/2024 tarihinde 28.157,00 TL ödendiği buna göre davacının bakiye değer kaybı zararının11.853 ,00TL olduğu anlaşılmıştır -Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar). Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi değer kaybından sorumludur.

Ancak Sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olacaktır. Somut olayda kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketinin ZMMS sorumluluk limiti 200.000,00-TL olup dava tarihinden önce ödenen 60.763,14 TL'lik hasar ödemesi, 28.157,00TL değer kaybı ödemesi dikkate alındığında tespit edilen bakiye değer kaybı tutarı teminat limiti kapsamındadır. - Faize ait değerlendirmede; 2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir. Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Anılan açıklamalar uyarınca davacının başvurusu üzerine 04/11/2024 tarihinde kısmi hasar ödemeleri yapıldığından bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir. Sigortalı araç hususi araç olduğundan yasal faize hükmedilmiştir. Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;

Yargılama sonunda toplanan tüm delillere ve benimsenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile,11.853,00-TL'nin 04/11/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi görüş ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. -Arabuluculuk ücretine ilişkin değerlendirmede; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na 7155 sayılı Kanun'un 20 nci maddesi ile 06.12.20218 tarihinde eklenen 5/A maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.

Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.

Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir. Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.

Yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilerek arabuluculuk masrafları davacı üzerinde bırakılmıştır. (Bkz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/2615 Esas, 2024/7426 Karar sayılı ilamı)

1.Davanın KABULÜ İLE; 11.853,00-TL değer kaybı bedelinin 04/11/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2.492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 809,68-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 427,60-TL ve ıslah harcı 198,20-TL toplam 625,80-TL'nin mahsubu ile eksik 183,88-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4.Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç, ve 198,20-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.053,40-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5.Davacı tarafından yapılan; bilirkişi, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 3.716,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6.Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama giderleri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

7.Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 maddesi uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 11.853,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

8.Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

9.6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

10.Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, miktar itibarıyla KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 12/02/2026 Katip ...