Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ..., Mahallesi 2 62... parsel sayılı 7,136,00 m² yüzölçümlü taşınmazın 2.894,00 m²lik kısmının yola terkin edildiğini, 3.514,00 m²lik kısmının ... Mahallaesi 10 12... nolu parsele gittiğini, 725,00 m²lik kısmına ise kamulaştırma yapılmadan ... tarafından ... Parkı yapılmak suretiyle fiilen el atıldığını ileri sürerek kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminatın ve ecrimisilin davalıdan tahsilini talep etmiştir

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ... Mahallesi 2 62... parsel sayılı taşınmaz ile ilgili ilk olarak 23.05.1957 tarih ve 587 sayılı ... Belediye Başkanlığı Encümen Kararına göre 6785 sayılı Kanun'un 41 inci ve 42 nci maddelerine göre mülga 10 12... parsel oluştuğunu, bu uygulamadan zayiat alındığını, mülga 10 12... ve 5 nolu parsellerde 25.12.1986 tarihli ve 5901 sayılı mülga ... Belediye Başkanlığı encümen kararına göre 3194 sayılı Kanun'un 15 inci maddesine göre 10 12... ve 11 nolu parseller oluştuğunu, müvekkili Belediye tarafından herhangi bir kamulaştırma kararı alınmadığını, yapılan araştırmada da kamulaştırması gereken bir alan tespit edilmediğini, ... Parkı ... Belediye Başkanlığı ve ilçe Belediyelerine ayrılmadan önce yapıldığından müvekkili idarenin sorumlu olmadığını, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat isteminin koşulları olunmadığından davanın öncelikle esastan reddi gerektiğini, eğer mahkemece söz konusu alanın İmar uygulaması sonucu kamulaştırmaya ayrılan alanda kalan kısım nedeniyle hukuki el atma olarak kabul edilip buna göre yargılama yapılacak ise adli yargının görevli olmadığını, davanın husumetten reddi gerektiğini, kamulaştırmasız el koymadan söz edebilmek için idarelerin taşınmaza fiilen el koymuş olması ve işbu el koymanın sürekli ve kalıcı nitelik arz etmesi gerektiğini, taşınmazın ilk el atma tarihindeki niteliğinin dikkate alınması gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 10 12... nolu parselin uygulama cetveline bakıldığında dava konusu 2 62... nolu parsel ile herhangi bir ilgisinin olmadığı, dava konusu taşınmaz 7136 m² iken 1976 yılında 8 kısma ifraz edilerek 2 62... ila 60 nolu parsellerin oluştuğu, bu ifraz yapılırken yol ve ... alan terklerinin yapıldığı, parselin 2897 m²’lik kısmı yol ve ... alana terk edildiği, kalan 4239 m²lik kısmının 8 kısma ifraz edildiği, parsel maliklerinin imzası ile rızaen oluşturularak 11.06.1976 tarihli ve ... yevmiye numarası ile tescil edildiği, 2 62... nolu parselin maliklerin imzası ile ve tescil bildirimi oluşturarak ifraz edilen bir parsel olduğu, dava konusu bu parselde kamulaştırma yapılacak herhangi bir alan oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisine ait olan 2 62... parsel sayılı taşınmazın 7.136,00 m² yüzölçümünde olduğunu, imar düzenlemesi ile 2.897,00 m²si yola ... alana terkin ile 2 63... parsele dönüştüğünü, 4.285,80 m²lik bu parselin tekrar imar uygulamasına tabi tutularak 771,00 m²sinin zayiata ve kalan 3.514,00 m²sinin ifraz işlemi ile 2 62... -60 parsel nolu 8 adet parsele dönüştüğünü, davaların ise taşınmazdan 2.897,00 m² yola ... alana terk edilmesine rağmen kalan kısımdan tekrar 771 m² alanın maliklerin rızası ve muvafakati alınmadan kamulaştırmasız el atılan ve fiilen ... Parkı adı verilen alanda tazminat istemine ilişkin olduğunu, fiilen park yapılan alanın müvekkiline ait taşınmazdan ihdas edildiğini, 771 m² alan için parsel maliklerinden muvafakat alınmadığını, kamulaştırma işlemi de yapılmadığını, var olan yolun genişletilmesi veya park yapılması veya kamuya taşınmaz kazandırılması amacıyla imar uygulaması yapılamayacağını, ikinci kez imar uygulaması yapılamayacağını, 3194 sayılı Kanun’un 15 inci ve 16 ncı maddeleri gereğince yapılabilen ayırma-kamuya bırakma işlemlerinde taşınmaz maliklerinin uygun görmesi gerekli olup bu tür yerlerin karşılıksız olarak kamuya terkinin mümkün olmadığını ve kamulaştırılması gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacıların yol ve ... alan terkine geçerli rızası bulunduğunu, söz konusu terk işlemi dolayısıyla davacıların oluşan imar parsellerinden konut ve bağımsız bölüm kazanımları ile rant ve gelir sağladıklarını, ancak mahkemece davanın esastan reddine karar verildiği halde nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekâlet ücreine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... 2 62... parsel sayılı taşınmaz bahçeli ev niteliği ve 7.136,00 m² yüzölçümü ile tapuda kayıtlı iken taşınmaza ait tapu kütük sayfa fotokopisi ve bilirkişi raporu ve ekli krokisi birlikte değerlendirildiğinde, 2.897,00 m² si yola ... alana terk sonucunda kalan 4.239 m² lik kısmın 11.06.1976 tarihli ve 4550 yevmiye numarası ile 8 parsele ayrıldığı, yapılan bu işleme dair düzeltme değişiklik beyannamesinde kök parselin maliklerinin imza ve onayının mevcut olduğu, davacılar vekilinin ise bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, yukarıdaki işlemden sonra yeni oluşan 2 63... parsel sayılı 4.285,80 m²lik taşınmazdan önceden maliklerin rızai terki ile yapılan 2.897,00 m² kısım haricinde tekrar 771,80 m²lik zayiat oluşturulduğunu, bu davada 4550 yevmiye nolu tapu tesisi sonrasında muvafakat dışı oluşan kısmın tazminini talep ettiklerini beyan ettiği, ancak bahsedilen ... ili, ..., 2 63... parsel sayılı taşınmazın tapu kütük sayfa sureti incelendiğinde taşınmazın 08.10.1946 tarihli kadastro edinme sebebi ile tescil edildiği, daha sonra ... Belediye Başkanlığı Encümeninin 23.05.1957 tarihli ve 587 sayılı kararı ve dağıtım cetveline göre kadastro yüzölçümü olan 4.285,80 m² lik kısımdan 771,80 m² nin zayiat olarak ayrıldığı, kalan 3.514,00 m²lik kısmın ise 10 12... parsel sayılı taşınmaza gittiği, daha sonra ... Belediye Başkanlığı Encümeni’nin 25.12.1986 tarihli ve 5901 sayılı kararı ve ekli roperli imar çapına göre (a) harfi ile gösterilen 17 m² ve (b) harfi ile gösterilen 16 m²lik kısımların yoldan ihdası ve 5 nolu parselin (c) harfi ile gösterilen kısmının yola terki ile 2 ve 5 parsellerin tevhidine karar verildiği, yapılan ifraz ve tevhit işlemleri sonucunda 10 12... ve 10 12... parsel sayılı taşınmazların oluştuğu, 10 12... parsel sayılı taşınmazın üzerinde kat mülkiyeti kurulu arsa vasfı ve 2360 m² yüzölçümü ile tapuda tescilli olduğu, 10 12... parsel sayılı taşınmazın ise akaryakıt ve servis istasyonu niteliği ve 1539 m² yüzölçümü ile tapuda tescilli olduğu anlaşılmakla ..., 2 63... parsel sayılı taşınmazın 2 62... parsel sayılı taşınmazın geldisi olmadığı, her iki taşınmazın da ayrı ayrı kadastro tespiti sonucunda oluştuğu ve ayrı imar uygulamalarına tabi tutulduğu, 2 62... parsel sayılı taşınmazdan maliklerin muvafakatı ile terk işleminin yapıldığı, 2 63... parsel sayılı taşınmazdan ise imar uygulaması yapıldığı dönemde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre zayiat kesilerek imar ada ve parsellerinin oluştuğu, ikinci kez imar uygulaması yapılarak muvafakat alınmadan bedelsiz terk işlemi bulunmadığı anlaşıldığından davacılar vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde görülmemiş, davalı idare vekili tarafından vekalet ücretine yönelik olarak ileri sürülen istinaf sebebine gelince, harçlandırılan dava değerine göre karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu vekâlet ücretine hükmedilmiş olmasında da bir usulsüzlük bulunmadığından istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek ve ... Parkı adı verilen ve son imar düzenlemesinde plan dışı bırakılan bu ... alanın, paftası üzerinde nereden geldiği ve ihdas edildiği tespit edilmeden, bu alana ilişkin davacılar ve murislerinin hiçbir terk işlemi ve muvafakatı da bulunmadığı gözetilmeden verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davacılar vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.Dava konusu ... ili, ..., Mahallesi 2 62... parsel (sahife no: 402) sayılı 7,136,00 m² yüzölçümlü taşınmazın 2.894,00 m²lik kısmının 11.06.1976 tarihli ve .... yevmiye numaralı rızaen terk işlemine tabi tutulduğu, bakiye 4239 m²lik kısmının ise 8192, 8193, 8194, 8195, 8196, 8197, 81 98... kütük numaraları ve sırasıyla 2 62... , 54, 55, 56, 57, 58, 59... parsel numaralarını alarak davacılar adına tescil edildiği, hükme esas alınan 25.10.2017 tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokiden ... Parkının dava konusu 2 62... parsel sayılı taşınmazın sınırları içerisinde kaldığı ve davacının da dava dilekçesinde park olarak fiilen el atılan kısım yönünden kamulaştırmasız el atma tazminatı talep ettiği anlaşılmakla; mahallinde yeniden keşif yapılarak ... Parkı olarak gösterilen alanın ifrazen oluşan ve davacılar adına tescil edilen 2 62... , 54, 55, 56, 57, 58, 59... parsel sayılı taşınmazların sınırları içinde mi, rızaen terk edilen 2.894,00 m²lik alanda mı kaldığı hiçbir tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenip ifraz ile davacılar adına tescil edilen toplam 4239 m²lik kısımda kaldığının tespiti halinde ise Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Parsel Sorgu Uygulaması ve UYAP sisteminde bulunan Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) kayıtları üzerinden Dairemizce edinilen bilgiye göre 2 62... , 54, 55, 56, 57, 58, 59... parsel sayılı taşınmazların tapu kaydının kapatıldığı anlaşılmakla kaydın kapatılma nedeni de tespit edildikten sonra, gitti kayıtları tüm tedavülleri ile dosya arasına alınmak suretiyle park alanının yeni oluşan parsellerde kalıp kalmadığı, yeni oluşan parsellerde imar uygulaması yapıldığının tespiti halinde ise en son imar uygulamasına ait şuyulandırma cetvelleri ilgili Belediyeden istendikten, dava konusu taşınmazın imar uygulaması sonucu gittiği yeni tapu kayıtlarının ilgili Tapu Müdürlüğünden getirtildikten, imar uygulaması sonucu yeni oluşan parsellerin imar planındaki özgülenme amacının da ilgili Belediye Başkanlığından sorulduktan, şuyulandırma öncesi ve sonrası çaplı krokilerin ise ilgili Kadastro Müdürlüğünden getirtildikten sonra, imar uygulaması sonucu oluşan yeni parsellerin tapu kaydı zemine uygulanıp yeni oluşan parsellere davalı idarece fiilen el atılıp atılmadığı, fiilen el atılmasa bile dava konusu taşınmazın imar planındaki konumu, kamuya tahsisli alan olarak ayrılıp ayrılmadığının, kamuya özgülenme durumunun devam edip etmediğinin fen bilirkişisi tarafından tespiti için bilirkişi kurulundan denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Açıklanan sebeplerle;

1.Davacılar vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.