T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; keşidecisi-----Şirketi tarafından ----- Şubesi -------- numaralı, 31.11.2025 vade tarihli 35.000.000-TL bedelli çek lehdar müvekkil ...'a keşide edildiğini, müvekkilinin de bu çeki bankaya ibraz etmek üzere ciro ettiğini, yine Keşidecisi ---- Şirketi tarafından ---- Şubesi ------ numaralı ve 06.12.2025 vade tarihli 5.000.000-TL bedelli çek lehdar ----- keşide edilmiş akabinde ------- tarafından müvekkil ...'a ciro edilmiştir. Müvekkil de bu çeki bankaya ibraz etmek üzere ciro ettiğini, hamil olan müvekkil ... anılan çekleri kaybettiğini ve yaptığı bütün aramalara rağmen anılan çekleri bulamadığını, bunun üzerine ilgili bankaya bildirimde bulunulduğunu ve bankaca taraflarına sisteme kayıp uyarı bilgisinin işleneceği ancak mahkemeden dava açıldığına dair karar getirmeleri gerektiğini bildirdiğini, ivedilikle ve öncelikle muhatap banka şubesine hitaben çek iptal davası açıldığına ilişkin bilgilendirici yazı yazılmasını, ilgili çekler için ödemeden men yasağına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ödemenin durdurulmasına yönelik tedbir kararı verilmesini ve işbu kararın muhattap bankaya bildirilmesini, yapılacak yargılama neticesinde müvekkilinin lehdarı ve hamili olduğu ----- Şubesi, ------ numaralı, 31.11.2025 vade tarihli 35.000.000-TL bedelli çek ile -Müvekkilimin hamili olduğu -----Şubesi, -------- numaralı ve 06.12.2025 vade tarihli 5.000.000-TL bedelli çekin zayi olması nedeniyle kötü niyetli kişilerce kullanılmasını engellemek ve müvekkilimi ve diğer üçüncü şahısları zarara uğratmayı önlemek adına anılan çeklerin zayi nedeniyle iptalini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, zayi nedeniyle çekin iptali talebidir. Dava,
TTK'nın 818/1.s maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 757 vd. maddeleri uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m.)TTK'nın 761. Md. "Poliçeyi getirme süresinin en az üç ay olacağını hükme bağlanmıştır. Aynı yasa maddesinin 2.fıkrası vadesi gelmiş poliçelerde zaman aşımı 3 ayın geçmesinden önce gerçekleşirse mahkeme 3 aylık süre ile bağlı değildir, 3.fıkrası ise süre vadesi gelen poliçeler hakkında 1.ilan gününde vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işlemeye başlar" hükmüne yer vermiştir, bu yasa maddeleri TTK'nın 818/s maddesi uyarınca çeklerde de uygulanacaktır ve çek hamillerinden 3 aylık ibraz süresi ibraz süresinin bitiminden sonra başlayacaktır.Talep gereği,
TTK 757.maddesi uyarınca dava konusu çekler ile ilgili TTK.760-762.maddeleri uyarınca ilanlar yapılmıştır. ------- Gazetesinde ilan yapılmış, ilanda belirtilen 3 aylık yasal süre içerisinde çekler mahkememize ibraz edilmemiştir. Muhatap banka ile yapılan yazışmaya göre dava konusu çeklerden---- Şubesi ----- seri numaralı çekin ibraz edilmediğinin bildirildiği,---- Şubesi ------ numaralı çekin ise ibraz edilip geri çekildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamına göre, dava konusu muhatabı çeklerin kaybolduğunu, yapılan ilana rağmen dosyamıza herhangi bir müracaat olmadığı anlaşıldığından, dava konusu----- Şubesi ---- seri numaralı çekin zayi sebebiyle iptalini, --- Şubesi ------ numaralı çekin ise ibraz edilip geri çekildiği bildirildiğinden iptali talebinin reddine yönelik davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
1.Açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE,
---- Şubesi -------- seri numaralı 06.12.2025 vade tarihli 5.000.000,00 TL bedelli çekin zayi olması nedeniyle İPTALİNE, ----- Şubesi ------- numaralı 31.11.2025 vade tarihli 35.000.000,00 TL bedelli çekin takas odasına ibraz edilmesi nedeniyle iptali talebinin REDDİNE,
2.Alınması gerekli karar harcı 732,00-TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 615,40-TL harcın mahsubu ile bakiye eksik kalan 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3.Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4.Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca kendisine iadesine,
5.Taraflarca dosyaya yatırılan teminatın/teminat mektubunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 392/2 maddesi gereği yasal süre sonunda yasal şartları oluşması halinde ilgili tarafa iadesine,İlişkin olarak davacı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.