T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
TALEP
Davacı vekili tarafından sunulan 22/06/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili 12.07.2023 tarihinde ikametinden ayrılarak iş yerine gittiği esnada cebinde bulunan ve Ak ... A.Ş'ye ait ... ve devamı seri numaralı çeklerini kaybettiğini, çeklerin cebinde olmadığı fark eden müvekkili vakit kaybetmeksizin ... İli, ... İlçesi ... Polis Merkezi Amirliği'ne başvurduğunu ve 2023/... evrak numaralı dosya ile şikayet talebinde bulunduğunu, şikayetçi İfade tutanağı dilekçe ekinde ibraz edildiğini, davalı taraf; müvekkilinin kaybettiğini veya çalınan çekleri doldurarak, imzalayarak/imzalatarak arka kısmını kendi adına ciro etmek suretiyle kendisini alacaklı gösterdiğini, davalı taraf ele geçen çekleri doldurduğunu, bankaya ibraz ettiğini ve çek yapraklarının arkasında banka personeli tarafından “İş bu çek 02.10.2023 tarihinde ... tarafından ibraz edilmiştir. İş bu çek üzerindeki imza ile keşideci imzası benzerlik arz etmediğinden işlem yapılmamıştır.” şeklinde ibare eklendiğini, aynı şekilde kaybolan çeklere ilişkin 10.10.2023 tarihinde ve 16.10.2023 tarihinde yine davalı tarafından ibraz edildiğini ancak banka tarafından keşideci imzası ile çekte yer alan imza uyuşmadığından işlem yapılmadığını, davalı taraf; kötü niyetli bir şekilde alacaklı olmadığı halde söz konusu çek yapraklarındaki alacak tutarını müvekkilinden tahsil etme gayesi ile .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi yoluna giriştiğini, müvekkili, davalı tarafı tanımamakta ve aralarında herhangi bir alacak-borç ilişkisi veyahut ticari faaliyet bulunmadığını, davalı taraf kötü niyetli bir şekilde eline geçen çek yapraklarını alarak ciro etmek suretiyle müvekkilinden tahsil edebilmek adına müvekkili borçlu gösterdiğini, .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı icra takip dosyasına konu edilen çeklerde bulunan imzalar müvekkiline ait olmadığını, bu hususta İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayet başvurusunda bulunulmuş olup; 2024/... sayılı Soruşturma Dosyası halen derdest olduğunu, müvekkili söz konusu çekleri kaybettiği gibi vakit kaybetmeksizin sorumluluğunun bulunmaması adına şikayette bulunulduğunu, çeklerde yer alan tutarlara ilişkin sorumluluğu da bulunmadığını, müvekkilinin söz konusu çekleri kullanamadığından ve borçlu olmadığı çek tutarları nedeni ile hakkında icra takibine girişilmesi sebebi ile ticari faaliyeti sekteye uğradığını, üçüncü kişilere vermiş olduğu taahhütleri de yerine getiremediğinden dolayı mağdur olduğunu ve zarara uğradığını, müvekkili davacı tarafından keşide edilmediğini, müvekkili davacının davalıya herhangi bir şekilde .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı icra takip dosyasında belirtilen borcu bulunmadığını, bu sebeple de müvekkili davacının icra takip dosyası ve icra takibine dayanak gösterilen çekler yönünden davalıya borçlu olmadığının tespiti için işbu davanın açılma zarureti hasıl olduğunu, davalı bakımından dava konusu çekler sebebiyle icra takibine girişildiğini, talep edilen meblağın yüksekliğini ve bilhassa dava konusu yapılan çeklerin suç mahsulü olduğu dikkate alındığında iik 72/2 maddesi doğrultusunda icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşamama ile sonuçlandığını, Davamızın kabulü ile fazlaya dair talep, dava ve sair hukuksal haklarımız saklı kalmak kaydıyla ....İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyasının asıl alacak ve ferileri yönünden borçlu olmadıklarının tespitini, davalıların çek miktarının %40’ından aşağı olmamak üzere takdir olunacak tazminata mahkum edilmesini ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşıldı.
DELİLLER
.... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı icra dosyası, çek suretleri, ...Cumhuriyet Başsavcılığının 2024/... soruşturma sayılı dosyası, 30/08/2023 günlü ... Seri No 75.000,00 TL Tutarlı Çek, 16/09/2023 günlü ... Seri No 75.000,00 TL Tutarlı Çek, 30/09/2023 günlü ... Seri No 75.000,00 TL Tutarlı Çek, 14/10/2023 günlü ... Seri No 75.000,00 TL Tutarlı Çek, SGK dökümü, ...'a ait vergi kayıtları, ...
8.Noterliğinin ... yevmiye nolu ve 15/09/2023 tarihli vekaletname aslı, İsticvap, Davacı ...'e ait imzalarını içerir belge asılları, ATK raporu ve tüm dosya kapsamı.
Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan 20/01/2026 tarihli Adli Tıp raporunda; "... Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu çeklerde ... adına atılı keşideci imzaları ile ...'in mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği hususlarını bildirir..." sonuç ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, icra takibinden sonra açılan kambiyo evrakı olan takibe konu .eklerdeki imza inkarı / sahtelik hukuksal sebebine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde ... Çek seri numaralı, 14/10/2023 keşide tarihli, 75.000 TL bedelli çek, ... çek seri numaralı, 30/09/2023 keşide tarihli, 75.000 TL bedelli çek, ... çek seri numaralı, 16/09/2023 keşide tarihli, 75.000 TL bedelli çek ve ... çek seri numaralı 30/08/2023 keşide tarihli, 75.000 TL bedelli 4 adet çek ile takip başlatıldığı anlaşılmıştır.
Dosya, imza incelemesi için Adli Tıp Kurumuna gönderilmiş , bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 20.01.2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; ". Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu çeklerde ... adına atılı keşideci imzaları ile ...'in mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği hususlarını bildirir.. ..." şeklinde tespit edilmiştir. Denetime açık ve gerekçeli bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun tebliğ edilmiştir
Senetteki imzanın borçluya ait olduğunun ispat külfeti senet elinde olup, takibe başlayan ve imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir. (HGK 26/04/2006 tarih, 2006/12-259 E., 2006/231 K. sayılı kararı) Bu durumda davanın niteliği itibari ile imzanın borçluya ait olduğunu kanıtlama külfeti alacaklıya aittir.
İmza incelemesinde öncelikle senedin düzenleme tarihinden öncesine ilişkin borçluya ait olduğu muhakkak olan karşılaştırmaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişi tarafından mukayeseye esas alınmalıdır. Yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması, bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir, baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özelliklerin tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması; sonuçta, imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin ve Yargıtay’ın denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması, gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarının fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır. Nitekim bu ilkeler, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.10.2019 tarihli ve 2017/12-2692 E., 2019/1003 K. sayılı kararında da benimsenmiştir.
İmza incelemesine esas rapor içeriğinde yapılan incelemenin gerekçeli, ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu, celp edilen belge asıllarından, senetlerin tanzim tarihi olan 2023 yılı öncesinde ait (2005 ve 2023 yılları) belge asıllarının getirtilerek inceleme yaptırıldığı, uzman bilirkişi tarafından çeklerin düzenleme tarihinden öncesine ilişkin borçluya ait olduğu muhakkak olan karşılaştırmaya elverişli imzalarını taşıyan belgelerin mukayeseye esas alınması suretiyle ve yeterli teknik optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlerle usulüne uygun yapıldığı, kaligrafik ve karakteristik özelliklerinin ayrıntılı şekilde belirtildiği ve değerlendirildiği bu nedenle raporun hükme esas alınacağı anlaşılmış davalı tarafından yapılan itirazlara itibar edilmemiştir.
Davaya konu çeklerdeki sahte imzanın hukuksal nitelendirmesine gelince; bilindiği üzere sahtelik def'i, senet metninden anlaşılan mutlak def'ilerden olduğundan iyiniyetli olsa dahi herkese / hamile karşı ileri sürülebilir. (YARGITAY 19.HD. 2013/18072E. 2014/1981K; YARGITAY 19.HD. 2015/9524E., 2016/526K.). Yapılan açıklamalar karşısında; icra takibine ve eldeki davaya konu çeklerdeki keşideci imzasının davacıya ait olmaması sebebiyle davanın kabulüne, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.
Davacının kötü niyet tazminatı istemi bakımından yapılan değerlendirmede; dava konusu tüm çeklerde davalı hamilin cirosundan önce dava dışı lehtar ve ilk cirantaya ait cironun bulunduğu, dolayısıyla davalı hamilin kendisinden önceki cirolar sebebiyle senetteki imza sahteliğini bilmesinin mümkün olmadığı, zira davalının dava konusu bonoları davacı düzenleyen dışında üçüncü kişilerden ciro yoluyla iktisap ettiği, öte yandan davalının alacağı dava dışı Bankadan alacağın temliki yoluyla devralması ve bu suretle takibe devam etmesi karşısında icra takibinde kötü niyetli olduğu açıkça davacı tarafından ispat edilemediğinden 2004 s.
İİK 72/5. maddesindeki tazminata yönelik yasal koşulların oluşmaması sebebiyle davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1.Davanın KABULÜ ile, .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyası ile işbu icra dosyasına dayanak teşkil eden, ... Çek seri numaralı, 14/10/2023 keşide tarihli, 75.000 TL bedelli çek, ... çek seri numaralı, 30/09/2023 keşide tarihli, 75.000 TL bedelli çek, ... çek seri numaralı, 16/09/2023 keşide tarihli, 75.000 TL bedelli çek ve ... çek seri numaralı 30/08/2023 keşide tarihli, 75.000 TL bedelli üç adet çeki sebebiyle davacının ayrı ayrı BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2.Davacının icra inkar tazminatı talebinin İİK 72/5. Maddesi uyarınca yasal koşullar oluşmadığından reddine,
3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 24.458,71-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 6.411,68-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 18.344,03-TL harcın davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4.Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin haksız çıkan taraf olan davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
5.Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 57.289,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5.Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL başvuru harcı ve 6.114,68-TL peşin harç olmak üzere toplam 6.542,28-TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6.Davacı tarafça yapılan 9.950,00-TL ATK Fatura ücreti ve 1.272,00-TL posta gideri olmak üzere toplam 11.222,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7.Davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilerek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 13/03/2026 Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)