T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/387 Esas - 2026/145
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
VEKİLİ Av. ...
GEREKÇELİ KARARIN
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacılar vekili; Davalı sürücü ... ' ın sevk ve idaresindeki davalı ... ait ... plakalı aracın asli kusurlu olarak davacıların desteği/murisi ...' ya çarparak ölümüne sebep olduğunu, davacı ... 'nin ölenin eşi davacı ... 'nın ise ölenin (eşinden ayrılması sebebi ile 2008 yılından beri aynı konutta ikamet eden) kızı olduğunu, davalı sigorta şirketinin aracın Zorunlu Trafik Sigortacısı olduğunu, davalı sigorta şirketine yazılı başvurunun 01/11/2023 tarihinde tebliğ edildiğini ve davalı ... şirketi ile davacı ... arasında maddi tazminat hususunda 05/12/2023 tarihinde anlaşma sağlanarak 13/12/2023 tarihinde davalı sigorta şirketince davacı ... 'ye ödeme yapıldığını ancak davalı sigorta şirketi tarafından aynı başvuruda maddi tazminat talebinde bulunan davacı ... 'nın tazminat isteminin ise kabul edilmediğini, zorunlu ara buluculuk başvurusunun anlaşamama ile sonuçlandığını, ceza yargılamasının Sakarya 9.Asliye Ceza Mahkemesinin 2023/475 Esas 2024/147 Karar sayılı dosyasında yapıldığını, ceza dosyasında ölene verilen kusurun hukuk hakimini bağlamadığını, kusurun ATK tarafından tespitini istediklerini, davacı ... 'nın eşinden ayrılması sebebi ile 2008 yılından beri babası ... ile aynı konutta ikamet ettiğini ve giderlerinin müteveffa tarafından karşılandığını, bu sebeple davacının ölenin desteğinden yoksun kaldığını belirterek;
a)Davacı ... için (kısmi dava olarak) şimdilik 1.000,00-TL maddi tazminatın (destekten yoksun kalma zararının ) tüm davalılardan haksız fiilin meydana geldiği 13/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... 'ya ödenmesini,
b)Davacı ... lehine 200.000,00-TL davacı ... lehine 200.000,00-TL manevi tazminatın, haksız fiilin meydana geldiği 13/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ve davalı ...' ndan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesini, talep etmiştir.
Davalı ... ; Zamanaşımı savunmasında bulunmuş, kazanın oluşumunda asli kusurlu olmadığını, davacı tarafın maddi zararının sigorta şirketi tarafından karşılandığını, davacı ... 'nın yaşı ve gelirleri itibariyle destekten yoksun kalma zararından bahsedilemeyeceğini, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili ; Davada idari yargının görevli olduğunu, davalı belediyeye husumet yöneltilemeyeceğini, kazaya karışan aracın ... ile belediye arasında yapılan hizmet alım sözleşmesi gereği Adabel tarafından kullanıldığını, araç sürücüsünün ... çalışanı olduğunu, bahsi geçen sözleşmenin 6. Maddesinde Adabel'in üçüncü kişilerin zararlarından sorumluluğunun öngörüldüğünü, ceza yargılamasında alınan bilirkişi raporunda ölenin asli davalı sürücünün ise tali kusurlu kabul edildiğini, davacı ...'nın yaşı itibariyle babasının desteğinden yararlanamayacağını, davacıların manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, davacıların ceza yargılamasında şikayetçi olmadıklarını belirterek davanın reddini istemiş ve ayrıca davanın Adabel şirketine ihbarını talep etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık: davalı sürücü ...'in yapmış olduğu kazada ...'nın ölüm sebebiyle davacı ...'nın destekten kalma zararının bulunup bulunmadığı, davalıların sorumluluklarının kapsamı, davalı sürücünün kazadaki kusur durumu, davacılar yönünden manevi tazminat koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarındadır. Davalı ... talebi doğrultusunda dava ... ihbar edilmiştir.
Taleplerin zamanaşımına uğradığı ileri sürülmüş ise de aynı zamanda suç teşkil eden somut olayda talepler zamanaşımına uğramamıştır. Davalı ... idari yargının görevli olduğunu belirtmiş ise de Karayolları Trafik Kanununda düzenlenen araç işletenin sorumluluğundan kaynaklı bu tazminat davasında adli yargı ve sigorta şirketinin de davalı gösterilmesi sebebiyle mahkememiz görevlidir.
Sigorta şirketinden hasar dosyası, ceza yargılamasına ilişkin Sakarya 9. Asliye Ceza Mahkemesinin 2023/475 Esas sayılı dosyası , davalı sürücünün çalışma kayıtları, araç kayıtları incelenmiş, adli tıp kurumundan kusura ilişkin rapor alınmış, davacı ...'nın destekten yoksun kalma zararı talebine ilişkin aktüerya raporu alınmış, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiştir.
Yapılan yargılama ve toplanan delillere göre;
13.05.2023 günü saat 14:10 sıralarında davalı sürücü ... idaresindeki ... plakalı çöp kamyonu ile Kanal Sokakta sol şerit üzerinde 479.sokak kavşak kesişiminde çöp almak için durup sonrasında harekete başladığı sırada çöp kamyonun sağ ön kısmıyla; seyir istikametine göre sağ tarafından gelip sola 479.sokağa girmek için manevra yapan sürücü ... idaresindeki bisikletin sol yan kısmına çarpması neticesi dava konusu ölümlü trafik kazası meydana gelmiştir.
Alınan adli tıp kurumu raporunda da belirtildiği üzere; araç sürücüsü davalı ...'ın "sevk ve idaresindeki çöp kamyonu ile kavşak alanında tekrar harekete başlayacağı sırada etrafını ve çevresel kontrollerini sağlaması akabinde harekete geçmesi gerekirken bu hususlara dikkat etmediği, seyrinde müteyakkız olmadığı, görüş ve hareket alanını kontrol altında tutmayarak kontrolsüz ve dikkatsiz seyri ile kazaya sebebiyet verdiği" bu itibarla davalı sürücünün %60 oranında kusurlu olduğu, müteveffa sürücü ...'nın ise "sevk ve idaresindeki bisiklet ile kavşak mahallinde duraklamakta olan çöp kamyonunun önünden solundaki sokağa manevrası esnasında seyrinde müteyakkız olmadığı, trafik akımından ötürü çöp kamyonunun hareketlenebileceğini dikkate alması gerekirken bunu yapmadığı ve çöp kamyonun hareketlenmesi esnasında gerekli kaçınma tedbirlerini sağlayamadığı" bu suretle gerçekleşen kazada %40 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Davalı sigorta şirketi kazaya karışan aracın ... sigortacısı davalı ... ise ... plakalı çöp kamyonunun maliki yani işleteni konumundadır. Davalı sürücünün davalı ... iştiraki konumundaki ihbar olunan şirketin çalışanı olması ve bu şirketten hizmet alması davalı belediyenin aracın işleteni olması gerçeğini değiştirmemektedir.
İhbar olunan şirket ile davalı belediye arasındaki hizmet alım sözleşmesinde belirlenen sorumluluk hükümleri iç ilişkide geçerli olup davacı taraf açısından sonuç doğurmamaktadır.
Kaza tarihi itibariyle müteveffa ... 78 yaşında kızı davacı ... ise 53 yaşındadır. Davacının ve ölenin yaşına nazaran davacı ...'nın ölenin maddi desteğinden yararlandığı kabul edilemeyeceği gibi desteğin varlığı davacı tarafça ispatlanamamıştır. Birlikte aynı evde yaşamak maddi desteğin varlığı için yeterli bir veri değildir. Bu sebeple davacı ... 'nın maddi tazminat istemi reddedilmiştir. Davacıların her biri davalı ...'den ve davalı sürücüden ayrı ayrı 200.000,00 TL manevi tazminat talep etmişlerdir. 6098 sayılı TBK m. 56 hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek, tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. (Yargıtay 17 HD 2017/1909 Esas 2019/9208 Karar)
Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri gözönünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (Yargıtay HGK 23/06/2004, 13/291-370)
Somut olayda davalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda asli (%60) kusurlu oluşu, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, kaza tarihi, ölüm şekli, ölü muayene tutanağında da belirtildiği üzere kaza sebebiyle ölenin cesedinde yoğun deforme görüntünün oluşması, davacı ...'nın babası ölen ... ile birlikte yaşaması, davacı ... 'nin ölenin eşi olması, paranın satın alma gücü, kazanın davalı belediyenin özenle ifa yükümlüsü olduğu çöp toplama hizmetini yerine getirdiği sırada gerçekleşmesi hususları bir bütün halinde nazara alınarak davacıların manevi tazminat talepleri tamamen kabul edilmiştir. Ölenin kazadaki kusuru manevi tazminat yönünden ayrıca bir indirim sebebi olarak uygulanmamıştır. Zira manevi tazminat tüm kriterleri ile birlikte değerlendirilmiş ve bu kapsamda kusur durumu da gözetilmiş, talep edilen manevi tazminat uygun bulunmuştur. Zarar kaza tarihi itibariyle gerçekleştiğinde faiz başlangıcı olarak kaza tarihi esas alınmış. Taleple bağlı kalınarak yasal faize hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
1.Tazminat talepleri yönünden;
a)Davacı ... 'nın tüm davalılara yönelttiği 1.000,00 TL maddi tazminat talepli davasının reddine,
b)Davacı ... 'nın davalılar ... ile ...'a yönelttiği manevi tazminat talepli davasının kabulüne, 200.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ile ... 'dan kaza tarihinden (13/05/2023) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... 'ya verilmesine,
b)Davacı ... 'nın davalılar ... ile ... 'a yönelttiği manevi tazminat talepli davasının kabulüne, 200.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ile ... 'dan kaza tarihinden (13/05/2023) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... 'ye verilmesine,
2.Harçlar yönünden; a-Kabul edilen toplam manevi tazminat miktarı yönünden hesaplanan 27.324,00 TL nispi karar harcından dava açılırken her iki davacı adına bu talep yönünden yatırılmış olan 6.831,00 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 20.493,00-TL nin davalılar ... ile ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına, b-Reddedilen maddi tazminat talebi açısından alınması gereken 732,00 TL maktu harcından dava açılırken bu talepler için nispi olarak yatırılmış sayılan 17,08 TL nin mahsubu ile eksik 714,92 TL karar harcının davacı ...'dan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3.Vekalet ücretleri yönünden a-Davacı ...'nın reddedilen maddi tazminat davası sebebiyle AAÜT uyarınca belirlenen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ... 'dan alınarak kendilerini vekil ile temsil ettiren davalılara (... ve ... ) eşit olarak verilmesine, b-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden -davacıların davalarının birbirinden bağımsız davalar oluşu da gözetilerek- AAÜT uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ile ... 'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... 'ya verilmesine, c-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden -davacıların davalarının birbirinden bağımsız davalar oluşu da gözetilerek- AAÜT uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ile ... 'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... 'ye verilmesine,
4.Yargılama giderleri açısından a-Arabuluculuk dosyasında Bakanlık bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL ara bulucu ücretinin, arabuluculuğun sigorta şirketi açısından zorunlu olması ve sigorta şirketine karşı açılış olan maddi tazminat talepli davanın reddedilmiş olması nazar alınarak, davacı ...'dan alınarak Hazineye gelir kaydına, b-Davacı ... tarafından yapılan 7.000,00 TL bilirkişi giderinin reddedilen maddi tazminat talebine ilişkin olması sebebiyle davacı ... üzerinde bırakılmasına, c-Davacı ... tarafından yapılan ve manevi tazminat davasına ilişkin kabul edilen; 3.750,00 TL Adli Tıp gideri, 427,60 TL başvuru harcı, manevi tazminat talebine ilişkin yatırılmış sayılan (6.831,00TL/2) 3.415,50-TL peşin harç, 520,00 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 8.113,10 TL yargılama giderinin davalılar ... ile ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... 'ya verilmesine, d-Davacı ... tarafından yapılan ve manevi tazminat davasına ilişkin kabul edilen 427,60 TL başvuru harcı, manevi tazminat talebine ilişkin yatırılmış sayılan (6.831,00TL/2) 3.415,50-TL peşin harç, 520,00 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 4.363,10 TL yargılama giderinin davalılar ... ile ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya verilmesine, e-Davalı ... tarafından yapılan 194,00 TL tebligat giderinden ibaret yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına f-Diğer davalılarca yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5.Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereği talep aranmaksızın taraflara tebliğine,
6.Karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan avansın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacılar vekili ile davalı ... vekilinin ve ihbar olunan ... vekilinin yüzünde, diğer tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.04/03/2026 Katip ...
(e-imzalıdır)
Başkan ...
(e-imzalıdır)