T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/41 Esas - 2026/44
T.C.
... TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalılar aleyhine ...
5.İcra Genel Müdürlüğünün 2023/221968 E. Sayılı Dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafların takibe itiraz ettiğini, 25/12/2021 tarihli kazada ...plakalı ve ... plakalı aracın kural ihlalinin tespit edildiğini, park halinde bulunan araçların ise kural ihlali bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketinde Kasko Poliçesi bulunan 353512613 poliçe numaralı ...plakalı aracın dava dışı maliki Recep Adli tarafından işbu kaza neticesinde meydana gelen zararın tazmini talep edildiğini, müvekkili şirket tarafından işbu zararın tazmin edildiğini, Müvekkili şirket tarafından tazmin edilen zararın davalı şirketin ZMMS sigortası ... A.Ş.'den talep edildiğini, ... A.Ş. tarafından kalan limit kapsamında 23.880 TL müvekkili şirkete ödendiğini, Müvekkili şirket tarafından kalan zarar davalılardan talep edildiğini, maddi hasarlı trafik kazası sonrası müvekkili şirketin davalı ...Mühendislik Bilgi Teknolojileri Makina İnşaat Prodüksiyon ve Organizasyon Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ve davalı ...'den tazmin ettiği zararın rücusunu talep etmesinin hukuka uygun olduğunu, başlatılan takibe Davalı taraflarca haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, Davalıların ...
5.İcra Genel Müdürlüğünün 2023/221968 Esas Sayılı Dosyası haksız ve yersiz olarak yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, davalıların %20 den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı tarafalar yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Proland... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: 25/12/2021 tarihli kaza tespit tutanağında belirlendiği üzere ... Plaka sayılı aracın kusurlu olduğu ve kaza yerini terk ettiğini, Müvekkili şirkete ait ...Plaka sayılı araç ile ... Plaka sayılı aracın çarpışması sonucunda meydana gelen kaza sonrasında araçların savrulduğunu, park halindeki araçlara da zarar verdiğini, Davacının sigortalısına ait araca zarar veren araç müvekkili şirkete ait ...Plaka sayılı araç olmadığını, olay yerinden firar eden kusurlu ... Plaka sayılı araç olduğunu, meydana gelen kaza ile zarar gören park halindeki araçlar arasında illiyet bağı kurulabilse dahi kusur oranlarının farklı olacağını, buna ilişkin bir değerlendirme yapılmadığını, ... plaka sayılı aracın hızı sebebiyle kusurlu olduğu ve dahi yüksek hızı sebebiyle park halindeki araçlara da zarar verdiğini, Müvekkili şirkete ait aracın dava konusu araçta meydana gelen hasara ilişkin herhangi bir kusuru bulunmadığından sorumluluğu olmadığını, müvekkili şirketin işleten sıfatı bulunmadığından sorumluluğa, dava konusu araç bakımından müvekkili şirkete ait aracın kusuru bulunmadığından kusura, dava konusu araçtaki zarara ilişkin yeterli değerlendirme bulunmadığından zarara açıkça itiraz ettiğini, izah edilen hususlar istikametinde davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Davanın reddine, Kötüniyetle takip başlatan davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ...’in 25/12/2022 tarihinde sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracı ile Dikmen caddesinden Mimar caddesi istikametinde ters şeritte hızla gelerek müvekkilin sevk ve idaresinde olan ...plakalı araca çarptığını, çarpmanın etkisi ile savrulan ... plakalı aracın park halinde bulunan diğer araçlara çarparak durabildiğini, meydana gelen kazada ... plaka araç sürücüsü ...’in olay yerinden kaçtığını, kaza yerine ait tüm tutanak ve fotoğrafların trafik polis ekipleri tarafından tutulduğunu, bahsi geçen kazaya ilişkin fotoğrafların dilekçe ekinde sunulduğunu, meydana gelen maddi hasarlı kazada müvekkilinin hiçbir kusurunun bulunmaması ve yine müvekkilinin aracında da büyük hasar meydana gelmesine rağmen davalı sigorta şirketinin kasko sigortası poliçesi ile sigortalı ...plakalı araçta meydana gelen zarar sonucu ödenen tazminatın halefiyet/temlik hükümlerine göre rücuen tahsili için ...
5.İcra Müdürlüğü'nün 2023/221968 E sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine haksız takip başlattığını, müvekkilinin meydana gelen kazada hiçbir kusurunun bulunmaması ve yine .... .... .... plakalı araca çarpan aracın müvekkile ait olmaması nedeniyle davacı tarafın iddialarının asılsız olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLER
-Takip dosyası, -Trafik kazası tespit tutanağı, -Poliçe ve hasar dosyaları, -Ödeme dekontları, -Adli Tıp Kurumu ve bilirkişi raporları
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; kasko sigorta poliçesine istinaden dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin TTK'nın 1472. Maddesindeki halefiyet prensibine dayalı olarak kazaya kusuruyla sebebiyet verdiği iddia edilen davalı araç maliki/işleteni ve sürücüsünden rücuen tahsili istemiyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davaya konu ...
5.Genel İcra Dairesi'nin 2023/221968 Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; takip alacaklısının davacı Sigorta şirketi, takip borçlularının davalılar olduğu, takibin 24.437,00-TL asıl alacak, 3.868,41-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 28.305,41-TL üzerinden ilamsız takip olarak başlatıldığı, borçlular tarafından süresinde yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve eldeki davanın süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.
Dosyamız kapsamında adli trafik uzmanı bilirkişi tarafından tanzim edilen 16/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle: davacıya kasko sigortalı park halindeki ...plakalı aracın(ve park halindeki diğer araçların) kazanın oluşumunda tamamen kusursuz olduğu, dava dışı SZR danışmanlık şirketi adına kayıtlı ... plakalı araç sürücüsünün % 35 oranında kusurlu olduğu ve Davalı ...şirketi adına kayıtlı ...plakalı araç sürücüsü davalı ...'ün ise % 65 Oranında kusurlu olduğu hususları belirtilmiştir.
Makine mühendisi bilirkişi tarafından tanzim edilen 21/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Davacı yana sigortalı ...plakalı araçta meydana gelen hasarın olay tarihi olan 25/12/2021 tarihi itibarıyla 62.817,7 TL olduğu, davalıların kusur oranındaki miktarın 40.831,29 TL olduğu, davalılara ait aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ... Sigorta A.Ş. tarafından 23.880,00 TL ödeme yapılmasıyla bakiye miktarın 16.951,29 TL ve ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş yasal faiz tutarının 2.716,85 TL hesaplandığı hususları belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin itirazları nazara alınarak farklı bilirkişilerden rapor alınmış adli trafik uzmanı ve makine mühendisi bilirkişilerce birlikte tanzim olunan 17/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Davalı ...plakalı araç sürücüsü ...'ün %75 oranında asli kusurlu olduğu, dava dışı ... plakalı araç sürücüsünün %25 oranında tali kusurlu olduğu, davacıya sigortalı ...plakalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığı ve araçta meydana gelen toplam hasar miktarının kdv dahil 64.423,54 TL olduğu, onarımın kasko poliçesi genel şartlarına uygun yapıldığı, %75 kusura tekabül eden tutarın 48.317,66 TL olup, dava dışı ... Sigorta tarafından yapılan hasar ödemesi akabinde bakiye hasar bedelinin 24.437,66 TL olduğu hususları belirtilmiştir.
Dosyamız kapsamında alınan ve yukarıda değinilen bilirkişi raporlarında kusur durumu ve araçta meydana gelen hasarın miktarı bakımından farklı sonuçlara ulaşıldığı gözetilerek çelişkilerin giderilmesi amacıyla Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınması cihetine gidilmiştir.
Adli Tıp Kurumu ... Trafik İhtisas Dairesi tarafından tanzim edilen 08/12/2025 tarihli raporda özetle: "Kusur Yönünden İnceleme:Davalı sürücü ...'ün %65(Yüzde Altmışbeş) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün %35(Yüzde Otuzbeş) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç ile ...plakalı araç maliklerinin kusursuz oldukları,Hasar Yönünden İnceleme: ...plaka sayılı otomobilin hasar bedelinin KDV Dahil 64.423,54-TL olduğu " hususları belirtilmiştir.
Raporun gerek kusur gerekse hasar bedeli hesabı yönünden olayın oluş şekline, kaza tespit tutanağına ve dosya kapsamına uygun düştüğü, denetime elverişli hazırlandığı, yine daha önce alınan raporlar arasındaki çelişkileri giderir nitelikte bulunduğu görülmekle ATK raporu hükme esas alınmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık kasko sigorta sözleşmesine dayalı rücuen tazminat isteminden kaynaklanmakta olup mal sigortalarında halefiyet ilkesini düzenleyen TTK'nın 1472. Maddesi uyarınca; sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.(TTK m.1472/1)
Anılan hükümden de anlaşılacağı üzere, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceğinden, sigortacı ancak sigortalısının zarar veren kişiden isteyebileceği kadar ve yaptığı ödemeyle sınırlı olarak rücu talebinde bulunabilir. Sigortalının zararını talep hakkı bulunmadığı durumlarda, sigortacı da halefiyetle talepte bulunamaz.
Bu nedenle zararlandırıcı olayın oluşumundaki kusurun, kusur ile zarar arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığının ve gerçek zarar miktarının ne olduğu belirlenmelidir. Zira zarar sorumlusu sigortacının ödediği tazminat miktarından sadece kusuru ve gerçek zarar miktarı ile sınırlı olmak kaydıyla sorumludur.
Diğer yandan 2918 Sayılı KTK'nın 91/1., 85/1., ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Bkz.Yargıtay HGK'nın 15.06.2011 Tarih ve 2011/17-142 E., 2011/411 K., 22/02/2012 Tarih ve 2011/17-787 E., 2012/92K. Sayılı ilamları) Bu anlamda bilindiği üzere; sigortanın sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında ve poliçe teminat limiti ile sınırlı olmakla birlikte, sigorta, sürücü ve işleten meydana gelen zarardan müteselsilen sorumludur. Hemen belirtmek gerekir ki; haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında birden fazla kişinin birlikte zarara neden olması durumunda, davacı zararlarını müştereken ve müteselsilen tüm zarar sorumlularından talep edebilir. (TBK m. 61)
Toplanılan deliller ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer alan tespitler doğrultusunda; 25/12/2021 tarihinde, davalı ...şirketi adına kayıtlı, diğer davalı ...'ün sürücüsü olduğu ...plakalı araç ile dava dışı malike ait ... plakalı araçların çarpışması ve çarpışmanın etkisiyle ... plakalı aracın savurlarak park halindeki davacıya kasko sigortalı ...plakalı araca ( ve park halindeki başkaca 3 farklı araca) çarpması şeklinde trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davacıya sigortalı aracın park halinde olup kusurunun bulunmadığı, davalı ...plakalı araç sürücüsünün ise % 65 oranında kusurlu olduğu, kaza nedeniyle davacı nezdinde kasko sigortalı bulunan araçta meydana gelen hasar nedeniyle aracın kasko poliçesi kapsamında onarımı yapılarak davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya(onarımı yapan servise) 26/01/2022 tarihinde 64.423,55 TL ödeme yapıldığı, yine davalı yan aracının dava dışı trafik sigortacısı tarafından ise zmss kapsamında bakiye poliçe limitince 23.880 TL tutarın davacıya ödendiği, eldeki davada bakiye tutarın rücuen tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptalinin talep edildiği görülmüştür.
Anlatılanlar ışığında somut olay ele alındığında, davacı nezdinde kasko sigortalı aracın hasarlanması nedeniyle davacı tarafından yapılan ödeme bakımından, davacının TTK'nın 1472. Maddesi uyarınca halefiyete bağlı talep hakkının diğer bir anlatımla rücu koşullarının oluştuğu, davalıların ise kusur ve illiyete bağlı olarak sürücü ve araç işleteni sıfatıyla tazmin sorumluluğunun bulunduğu, yine davacıya sigortalı aracın olayda park halinde olup kusuru bulunmaması nedeniyle esasen davalıların zararın tamamı açısından müteselsilen sorumluluğuna gidilebileceği değerlendirilmiş ise de, davaya konu icra takibinde davacının açıkça %75 kusur oranında rücu yoluna gittiğinden, artık müteselsil sorumluluğa göre değil kusur oranında sorumluluk esas alınarak hesaplama yapılması gerekmiştir. Böylece hükme esas alınan ATK raporu uyarınca gerçek zarar miktarının 64.423,55 TL olduğu, davalıların kusuruna tekabül eden (%65) tutarın 41.875,30 TL olacağı, dava dışı zmss sigortacısı tarafından yapılan 23.880,00 TL'lik ödeme akabinde davalıların bakiye 17.995,30 TL hasar bedelinden sorumlu tutulabileceği yine takipte yasal faiz talep edildiğinden ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu oldukları anlaşılmıştır. Ödeme tarihi olan 26/01/2022 tarihinden takip tarihi olan 30/10/2023 tarihine kadar yasal faiz oranı üzerinden mahkememizce yapılan hesaplamada 2.848,68 TL işlemiş faiz hesaplanmıştır. Yasal faiz hesabı uzmanlık gerektirmediğinden bu hususta ayrıca bilirkişi raporu alınmamıştır.
Yapılan açıklamalar kapsamında davanın kısmen kabulü ile, takibin 17.995,30 TL asıl alacak, 2.848,68 TL işlemiş faiz olmakla toplam 20.843,98 TL üzerinden devamına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Takibe konu alacağın likit olmadığı gözetilerek icra inkar tazminatına hükmedilmemiş ve yine reddedilen kısım yönünden davacı yanın takipte kötü niyetli olduğu ispatlanmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
1.Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... 5. Genel İcra Dairesi'nin 2023/221968 Esas sayılı takibine davalılar tarafından yapılan itirazın KISMEN İPTALİ ile, davalılar yönünden takibin 17.995,30 TL asıl alacak, 2.848,68 TL işlemiş faiz olmakla toplam 20.843,98 TL üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2.Davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3.Davalıların kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
4.Alınması gereken 1.423,85 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 996,25 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5.Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç olmak üzere toplam 855,20 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6.Davacının karşıladığı 1.242,00 TL tebligat gideri, 8.950,00 TL Adli Tıp Raporu ücreti, 16.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 26.192,00 TL yargılama giderinin, haklılık oranlarına göre 19.287,67 TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 6.904,33 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7.Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin, haklılık oranlarına göre, 2.798,30 TL'sinin davalılardan alınarak; 1.001,70 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 20.843,98 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
9.Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 7.461,43 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
10.Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı ...vekilinin (e-duruşma) yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/01/2026 BU BELGE GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR