Yargıtay

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkil idare tarafından davalı şirketlerin farklı sürelerle yüklendiği ihaleler kapsamında çalışmış olan dava dışı ...'ın işçilik alacakları nedeniyle ... aleyhine açtığı davanın .... İş Mahkemesi ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi kararlarıyla kısmen kabul edilerek kesinleştiğini, kesinleşen bu karar uyarınca .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyası üzerinden yürütülen icra takibi neticesinde yargılama gideri, vekalet ücreti, faizler ve asıl alacak dahil toplam 57.724,72- TL'nin müvekkili idare tarafından ödendiğini, davalı yüklenici şirketlerin ihale sözleşmeleri, Kamu İhale Kanunu ve Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca çalıştırdıkları işçilerin alacaklarından aslen sorumlu olduklarını, müvekkili ...'nin 4857 sayılı İş Kanunu gereğince asıl işveren sıfatıyla müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulsa dahi iç ilişkide sorumluluğun davalılara ait olduğunu, bu durumun Yargıtay içtihatlarıyla da sabit olduğunu, bazı davalıların kendi aralarında adi ortaklık kurarak iş aldıklarından dolayı dönemlerindeki borçlardan müteselsilen sorumlu olduklarını, bu nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili İdarece ödenen 57.724,72 TL ile mahkeme aşamasında ödenen harç, masraf, arabuluculuk ücreti gibi alacakların ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar adına çıkartılan tebligatın davalılara usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalılar davaya cevap vermeyerek HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır

Arabuluculuk son tutanağı, hizmet alım sözleşmeleri, dava dışı ...'ın hizmet döküm cetveli, .... İş Mahkemesinin 12/12/2019 tarihli .... Sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyası, işyeri unvan dökümü, işe giriş çıkış bildirgesi, ödeme belgesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından davalıların sorumlu olup olmadığı, miktarı ve rücu koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılarda farklı sürelerde çalışması olan dava dışı ...'a işçilik alacakları kapsamında davacı tarafça ödenmiş olan 57.724,72 TL'nin davalı şirketlerin çalışma dönemine denk gelen miktar itibariyle davalı şirketlerin her birinden ve ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmek suretiyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılara usul ve yasaya uygun tebligat yapılmasına rağmen davalılar davaya cevap vermemiş ve davayı inkar etmiştir. Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 23/09/2024 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır. .... İş Mahkemesinin 12/12/2019 tarihli .... Sayılı dosyanın incelemesinde; dava dışı işçi ... tarafından ..., ... Otomotiv İnşaat Temizlik Turizm Taahhüt Ticaret Sanayi Ltd. Şti ve ... İnşaat Taahhüt Bilgisayar Yazılım Sanayi Ticaret Ltd. Şti'ne yönelik olarak iş ve işveren ilişkisinden kaynaklı alacak davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilerek 22322,52 TL net kıdem tazminatının fesih tarihi olan 01/12/2014 tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile , 1000,00 TL net yıllık ücretli izin alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,3215,64 TL net yıllık ücretli izin alacağının ıslah tarihi olan 17/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 666,66 TL net fazla mesai alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verildiği, istinaf incelemesi sonucunda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesinin 13/01/2021 tarihli 2019/1878 E. 2021/49 K. Sayılı kararı ile kararın kaldırılmasına, net 22.322,52 TL kıdem tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, net 4.215,64 TL yıllık ücretli izin alacağının net 1.000,00 TL'sine dava tarihinden bakiyesine ıslah tarihi 17/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, net 1.561.15 TL fazla çalışma alacağından takdiren 1/3 indirim yapılarak hesaplanan net 1.040,76 TL. den taleple bağlılık gözetilerek net 666,66 TL.fazla çalışma alacağının ( davacı taraf istinaf kanun yoluna başvurmadığından davalılar lehine kazanılmış hak gözetilerek ) dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının ücret fark alacağı talebinin reddine karar verildiği, kararın kesin nitelikte olduğu anlaşılmıştır. .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden gönderildiği ve dosyanın incelemesinde; 04/04/2019 tarihinde dava dışı ... tarafından ..., ... Otomotiv İnşaat Temizlik Turizm Taahhüt Ticaret Sanayi Ltd. Şti ve ... İnşaat Taahhüt Bilgisayar Yazılım Sanayi Ticaret Ltd. Şti'ne yönelik olarak ilamlı icra yoluyla icra takibi yapıldığı, takip miktarının 47.349,59 TL olduğu, davacı ... tarafından 05/07/2019 tarihinde 57.724,72 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde iş mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi Muhammed Gerçek tarafından 10/12/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "Davacı İdare, dava dışı işçi ...’dan dolayı .... İcra Müdürlüğünün 2019/... E sayılı dosyasına icra tehdidi ile ödediği toplam 57.724,72 TL’nin davalılardan tahsili talebine ilişkin olarak; dava dışı işçinin davalı ...Ltd. Şti işyerinde çalışmasının olmadığı, davalı idarenin dava dışı işçinin çalışmasının geçtiği ... Dan. Eğ. Dan. Org. Loj. İnş. Hiz ve Dış Tic. Ltd. Şti işyerine davasını yöneltmediğinden, bu alt işveren sorumluluğundaki 73,85 TL’nin davacı İdare sorumluluğunda olduğu, diğer davalı alt işveren sorumluluklarının aşağıdaki gibi olduğu şeklinde rapor düzenlenmiştir. 4857 sayılı İş Kanun'unun 2/6 maddesinde, “bir işverenden, iş yerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerine sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmü bulunmaktadır.

Dava konusu olayda da, davacı şirket ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak İş Kanun'undan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibari ile müteselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, İşçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir. Alacaklıya karşı müteselsil sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi taraflara ait olduğu konusunda anlaşma yapabilirler. Borçlar Kanunu 167. maddesinde düzenlenen “aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifa da bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır." şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırlabileceği de açıkça belirtilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen teknik ve genel şartnamelerin incelemesinde işçi alacaklarından kaynaklı hukuki sorumluluğun yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, bu nedenle dava dışı işçinin davalı şirketlerde çalıştığı dönem itibariyle davacının rücu hakkının bulunduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde; davacı tarafından dava dışı ...'ın işçilik alacaklarına ilişkin .... İş Mahkemesinin 12/12/2019 tarihli .... sayılı ilamına dayalı olarak dava dışı ... tarafından başlatılan .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı icra dosyasına yapılan ödemenin dava dışı ...'ın davalı şirketlerde çalıştığı dönem itibariyle yapılan ödemenin tahsilinin talep edildiği, davacı ve davalılar Tasfiye Halinde ... İnşaat Taahhüt Eğitim Turizm Sağlık Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti, ... Org. İnş. Tem. Ve Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti., ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ... Oto İnş. Tem. Tur. Taah. Tic. Ve San Ltd. Şti., .... Gıda İnş. Taah. Bil. Yaz. San. Tic. Ltd Şti arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu ve taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereği iç ilişkide dava dışı ...'ın davalı şirketlerde çalıştığı dönem itibariyle rücu hakkının bulunduğu anlaşılmakla; düzenlenen bilirkişi raporunda dava dışı ...'ın davalı şirketlerdeki çalışma süresi dikkate alınarak rücuen tazminata konu miktarlar tespit edilmiş olmakla düzenlenen bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmış olup; dava dışı işçinin davalı Tasfiye Halinde ... İnşaat Taahhüt Eğitim Turizm Sağlık Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'de çalışması bulunmadığından bu şirkete yönelik olarak açılan davanın reddine, davacının 5.134,44 TL rücuen tazminat alacağının; 05/07/2019 ödeme tarihinden itibaren; işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Org. İnş. Tem. Ve Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, davacının 7.261,50 TL rücuen tazminat alacağının;05/07/2019 ödeme tarihinden itibaren; işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine, davacının 8.211,41 TL rücuen tazminat alacağının; 05/07/2019 ödeme tarihinden itibaren; işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Oto İnş. Tem. Tur. Taah. Tic. Ve San Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, davacının 11.618,40 TL rücuen tazminat alacağının; 05/07/2019 ödeme tarihinden itibaren; işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı .... Gıda İnş. Taah. Bil. Yaz. San. Tic. Ltd Şti.'den alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davacı tarafça davalılar aleyhine açılan rücuen tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile;

1.Davacı tarafça davalı Tasfiye Halinde ... İnşaat Taahhüt Eğitim Turizm Sağlık Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti 'ye yönelik olarak açılan davanın REDDİNE,

2.Davacının 5.134,44 TL rücuen tazminat alacağının; 05/07/2019 ödeme tarihinden itibaren; işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Org. İnş. Tem. Ve Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,

3.Davacının 7.261,50 TL rücuen tazminat alacağının;05/07/2019 ödeme tarihinden itibaren; işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,

4.Davacının 8.211,41 TL rücuen tazminat alacağının; 05/07/2019 ödeme tarihinden itibaren; işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Oto İnş. Tem. Tur. Taah. Tic. Ve San Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,

5.Davacının 11.618,40 TL rücuen tazminat alacağının; 05/07/2019 ödeme tarihinden itibaren; işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı .... Gıda İnş. Taah. Bil. Yaz. San. Tic. Ltd Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,

6.Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar kanunu gereğince hükmolunan değer üzerinden alınması gereken 2.201,34-TL harçtan daha önceden 985,80-TL peşin harç düşüldükten sonra bakiye kalan 1.215,54-TL harcın; 193,67-TL'sinin ... Org. İnş. Tem. Ve Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti'den, 273,90-TL'sinin ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'den, 309,73-TL'sinin ... Oto İnş. Tem. Tur. Taah. Tic. Ve San Ltd. Şti'den, 438,24-TL'sinin .... Gıda İnş. Taah. Bil. Yaz. San. Tic. Ltd Şti'den tahsili ile hazineye irad kaydına,

7.Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.000,00-TL'nin; 637,30-TL'sinin ... Org. İnş. Tem. Ve Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti'den, 901,33-TL'sinin ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'den, 1.019,24-TL'sinin ... Oto İnş. Tem. Tur. Taah. Tic. Ve San Ltd. Şti'den, 1.442,13-TL'sinin .... Gıda İnş. Taah. Bil. Yaz. San. Tic. Ltd Şti'den tahsili ile hazineye irad kaydına,

8.Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 32.225,75 vekalet ücretinin; 5.134,44-TL'sinin ... Org. İnş. Tem. Ve Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti'den, 7.261,50-TL'sinin ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'den, 8.211,41-TL'sinin ... Oto İnş. Tem. Tur. Taah. Tic. Ve San Ltd. Şti'den, 11.618,40-TL'sinin .... Gıda İnş. Taah. Bil. Yaz. San. Tic. Ltd Şti'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

10.Davacı tarafça yatırılan 615,40-TL başvuru harcı ve 985,80-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.601,20-TL harcın; 255,11-TL'sinin ... Org. İnş. Tem. Ve Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti'den, 360,81-TL'sinin ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'den, 408,00-TL'sinin ... Oto İnş. Tem. Tur. Taah. Tic. Ve San Ltd. Şti'den, 577,28-TL'sinin .... Gıda İnş. Taah. Bil. Yaz. San. Tic. Ltd Şti'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

11.Davacı tarafından yatırılan 8.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 2.963,50-TL posta giderinden ibaret toplam 10.963,50-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 6.120,92-TL'nin; 975,23-TL'sinin ... Org. İnş. Tem. Ve Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti'den, 1.379,24-TL'sinin ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'den, 1.559,67-TL'sinin ... Oto İnş. Tem. Tur. Taah. Tic. ve San Ltd. Şti'den, 2.206,78-TL'sinin .... Gıda İnş. Taah. Bil. Yaz. San. Tic. Ltd Şti'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

12.Davacı tarafça yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya re'sen iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 10/03/2026 Katip ...